Danimarka: Medya tasarruf baskısı altında

Danimarka’daki siyasi partiler yıllardır devlet radyo televizyon kurumu DR’nin nasıl finansa edileceğini tartışıyor. Hala hangi kalemlerde tasarrufa gidileceğinin netleşmemesi, medya çalışanları açısından sürekli bir güvensizlik kaynağı. Ayrıca Korona krizi de sektörü ciddi şekilde sarstı.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, devlet radyo ve televizyon kurumunun geleceğini yeni baştan müzakere etmek niyetinde.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, devlet radyo ve televizyon kurumunun geleceğini yeni baştan müzakere etmek niyetinde.
Muhafazakarlar ile popülist sağın kurduğu bir önceki hükümet, bütçede yüzde 20’lik bir tasarruf konusunda anlaşmıştı; bir taraftan da içerikleri iyileştirmek istiyordu. İkinci televizyon kanalının özel sektöre satışı planlanacak ve radyo-televizyon harçları 2022’den itibaren vergilerle birlikte tahsil edilecekti. Ancak bu arada sosyal demokrat azınlık hükümetinin iktidara gelmesiyle bu planlar tekrar tartışma konusu oldu. Şu anda hiç kimse yeni planlarla ilgili müzakerelerin 2020 yaz sonundan önce başlayacağını düşünmüyor.

Tirajlar basılı medyanın her alanında geri giderken birkaç yayın organı bu trende direniyor. Bu nedenle Danimarka’daki birçok büyük medya kuruluşu, satış rakamlarını tiraj denetim kuruluna bildirmek yerine, medya ve kamuoyu araştırma şirketi Gallup’un tespit ettiği okur sayılarını kullanıyor.

Artık haber yazılarını hediye etmek de mümkün

Danimarka’da Almanca yayınlanan Der Nordschleswiger gazetesi çevrimiçi formata geçeceği tarihi açıklayan ilk medya organı oldu: Nordschleswiger 2 Şubat 2021 tarihinde, ilk nüshası yayımlandıktan tam 75 yıl sonra son kez basılı formatta çıkacak.

İnternette, zetland.dk gibi, okurların yazı başına para ödediği bilinen medya organları tercih edilmeye başlandı. Finansmanını okurlarından topladığı ücretlerle karşılayan zetlend.dk’da müşteri karşılığını ödediği yazıyı, örneğin Facebook’ta başkalarının okuyabileceği şekilde paylaşabiliyor. Aynı prensiple çalışan Politiken’de bir haber yazısını elektronik postayla hediye olarak göndermek mümkün. maille. altinget.dk gibi salt çevrimiçi yayınlanan medya organları ise şimdilik sadece bir niş ürün.

Medya kuruluşlarına Korona yardım programı

BT, Jyllands-Posten, Politiken ya da Berlingske gibi büyük gazetelerin İnternet siteleri geniş okur kitlelerinin ilgisini çekiyor. Bu gazeteler tıpkı Danmarks Radio’nun (DR) İnternet sitesi gibi tercih ediliyor. Korona krizi başladığından beri aynı durum, dinleyicilerinin popüler müzik kanalı P4’le birleşmesine karşı çıkıp engelledikleri ciddi haber kanalı P1 için de geçerli. DR’nin açıklamasına göre Korona krizinde çok sayıda eleman evden çalıştığı için birleşme kaçınılmazdı.
Kriz dönemlerinde ciddi haber ihtiyacı artıyor, ama buna paralel olarak medyanın ilan gelirleri düştüğü için devlet desteğine ihtiyaç da artıyor. Hükümet bu duruma uygun bir yardım programı hazırladı. Ama buna rağmen Altinget gibi medya kuruluşlarında işten çıkarmalar yaşandı. Yerel Helsingør Dagblad gazetesi iflasın eşiğinde.

DR’nin yıllık raporuna göre Danimarka nüfusunun 2019 yılındaki günlük medya kullanım süresi yedi saati aşıyor. Bu arada sıklıkla aynı anda birden çok medya kullanıldığı da oluyor, örn. Danimarka Facebook’u diyebileceğimiz News Feed’e bakılırken bir taraftan da televizyonda ya da tablette dizi izleniyor. Gerçek zamanlı veri akışı (streaming) yüzde 25’lik bir payla öncelikle gençlerin medya kullanımlarında daha büyük bir yer kaplıyor. Ama 45 yaş üstü grup da arayı kapatıyor. Podcastler de önemli bir zaman dilimi teşkil ediyor. Halkın yüzde 24’ü haftada bir kez podcast dinliyor. Facebook ve benzeri medyanın kullanımı 2018 yılında biraz düşerken, 2019’da sabit kaldı: Şu anda nüfusun yüzde 78’i her gün sosyal medya kullanıyor.
Twitter hem gazeteciler hem de siyasetçiler tarafından kullanılmakla beraber çok sık alıntılanan bir haber kaynağı değil. Danimarka’da ciddiye alınacak bir siyasi blog ortamı bulunmamakta ve buna ilişkin örnekler, büyük gazetelerin web sayfalarındaki siyasetçilerin ve tartışmacıların katılımıyla kısıtlı. En çok okunan bloglar listesinin başlarında özellikle moda ve yemek sayfaları bulunuyor.

Radyo- televizyon dünyasında kamu radyolarının yanı sıra 15 adet özel radyo kuruldu. Berlingske Media’nın bünyesindeki Radio24syv sözel yayınlara ağırlık vererek bütün ülkede başarılı oldu, ancak 2019’da yayın lisansı son bulunca, öncelikle genç dinleyicilere hitap etmesi beklenen yeni radyo kanalı Radio Load büyük protestolara rağmen açılan ihaleyi kazandı.

Basın Özgürlüğü Endeksi ( Sınır Tanımayan Gazeteciler)
3. sıra (2020)

Erişim: April 2020
Medya arama

euro|topics'te Danimarka medyası

Medya arama