Letonya: Skandallar ve devlet destekli araştırmalar

Letonya medyası son derece çelişkili bir görünüm arz ediyor: Bir tarafta eski siyasetçiler ve oligarklar en büyük günlük gazeteleri kontrol ederken, diğer taraftan devlet araştırmacı gazeteciliği vergi paralarıyla sübvanse ediyor.

Letonyalı milyarder Aivars Lembergs.
Letonyalı milyarder Aivars Lembergs.
Letonya kamuoyu ülkenin siyasetçileri ve oligarkları ile gazeteciler ve basın arasındaki ilişkinin mahiyetini 2017 yılında öğrendi. Bir konuşmanın kaydı IR dergisine sızdırıldı. Kayıtta uzun yıllar liman kenti Ventspils’in belediye başkanlığını yapmış Aivars Lembergs, Riga’daki şık bir otelin lobisinde iş adamı ve eski ulaştırma bakanı Ainārs Šlesers ve iki kez başbakanlık yapmış olan Andris Škēle ile görüştü. Görüşmede Letonya’nın en büyük günlük gazetesi Diena’nın yazı işleri müdüründen ve bazı can sıkıcı köşe yazarlarından nasıl kurtulabileceği konuşuldu. IR dergisinin bu ses kayıtlarına kimden ve hangi yolla ulaştığı belirsizliğini koruyor. Kayıtlar 2009 ile 2011 yılları arasında adı geçen üç şahıs hakkında inceleme yürüten Yolsuzlukla Mücadele Kurumu’nun soruşturma belgelerine aitti. Ancak skandal Letonya halkını huzursuz etti.

Ancak siyaset Letonya’da basının önüne sadece engeller koymuyor. Nitekim 2017 yılında medya organları ilk kez devletin kültür sermayesi fonundan para alabildi. Bu fonun gelirleri alkol, tütün ürünleri ve şans oyunlarından elde edilen vergilerden sağlanıyor. Aralarında inşaat sektöründeki kayıtdışı ekonomi hakkında yürütülen araştırmaların ve çevrimiçi portal Delfi’nin yerel seçimlerden önce yaptığı kapsamlı incelemelerin de dahil olduğu 72 medya projesi bir milyon Avronun üzerindeki bu fondan faydalandı.

Ancak tüm bunlar köklü gazeteler tarafından yürütülen projeler değil ve halkın bu basın organlarına duyduğu güven her geçen gün biraz daha azalıyor. Güncel bir anket çalışmasına göre Letonyalıların çoğu haberlerini hala öncelikle televizyondan alıyor, hemen ardındansa günlük gazetelerin yerini alan sosyal ağlar bulunuyor. Letonyalılar günlük gazeteleri, sahiplerinin çıkarlarını kollayan türden gazetecilik yapmakla itham ediyor –nitekim günlük Neatkarīgā gazetesinde bu şahsın adı Lemberg. Buna bağlı olarak zaten 2008 mali krizinden bu yana ciroları aşağı doğru seyreden günlük gazetelerin abone sayısı iyice düştü.

Buna karşın haftalık ve aylık dergiler giderek daha çok tutuluyor. Bu nedenle ekonomi, tarih dergilerinin yanı sıra günlük gazetelerin magazin ekleri de zaman zaman günlük gazetelerden daha yüksek tirajlara ulaşabiliyor.

Letonya nüfusunun üçte birinin anadili Rusça olduğundan bu dilde yayınlanan medyalar da sık okunanlar arasında. Ancak bunlar iç ya da dış siyasetle ilgili konularda genellikle Kremlin’in görüşlerini benimseme eğiliminde. MK Latvija, Letonya’nın en popüler Rusça haftalık gazetesi.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri (Sınır Tanımayan Gazeteciler):
24. sıra (2018)

Mayıs 2018 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te Letonya medyası

Medya arama