İspanya: Sol kıyının yeni aktörleri

Tıpkı ülkenin kendisi gibi İspanya’da medya da büyük zorluklara göğüs germek zorunda: 2008 yılındaki ekonomik krizin ardından reklam gelirleri düştü, ticari gazetelerin tirajları tepetaklak oldu, birçok yazı işleri toplu işten çıkarmanın yanı sıra muhabir ve yazı işleri çalışanlarının maaşlarını ciddi kıstı.

İspanyol gazeteler (© picture-alliance/dpa)
İspanyol gazeteler (© picture-alliance/dpa)
İspanya’da medya organları içerik itibariyle de dönüşümün eşiğinde bulunuyor. Mevcut uzlaşı, yani 1978 anayasasını ve buna bağlı olarak da uzun soluklu askeri diktanın (1939-1975) ardından kurulan, siyasi merkezi Madrid olan parlamenter monarşiyi sorgulamama konsensüsü, nereden tutsanız elinizde kalıyor. Muhafazakar Halk Partisi (Partido Popular, PP) ile Sosyalistler’in onlarca yıldır dönüşümlü olarak iktidara geldiği yerleşik iki partili sisteme, iki yeni tepki partisi meydan okuyor; bunlar sol görüşe sahip Podemos ile liberal çizgideki Ciudadanos.

Buna koşut olarak medya organlarının siyasi yelpazesi de yeni baştan genişliyor. Muhafazakar gazeteler (ABC, El Mundo, La Razón), İspanya Kraliyet Ailesi’nin, kilise ve merkezi devletin güçlü olması gerektiği propagandasını yapmayı sürdürürken, sol liberal medya organlarıysa (El País, El Periódico de Catalunya) laik ve merkezi olmayan bir devlet talep ediyor. Bu sırada siyasi yelpazenin sol ucunda yeni aktörler meydana geliyor (eldiario.es, La Marea, ctxt.es) ve devlet içindeki kemikleşmiş yapılar, kraliyet ailesinin skandalları ve büyük partilerin yolsuzlukları ile hesaplaşmaya çağırıyor.

İspanya’da, başta Katalonya olmak üzere, birçok bölgenin bağımsızlık çabası da bu süreçte ifadesini buluyor. Geleneksel olarak Katalan dilinde yayınlanan El Punt Avui ve her zaman çift dilli hazırlanmış olan El Periódico de Catalunya gibi gazetelere, daha önce sadece İspanyolca basılan La Vanguardia (2011 itibariyle) ve El País (2014) günlük gazetelerin yanında çıkan Katalanca ekleri de katıldı.

Az sayıda holdingin, büyük yayıncıları yanı sıra televizyon ve radyo kanallarının büyük kısmına hakim olması nedeniyle zaten yüksek olan medya yoğunlaşması, ekonomik kriz sırasında daha da arttı. En son 2010 yılında ülke genelinde yayın yapan Cuatro ile Telecinco kanalları birleşti, iki yıl sonraysa onları La Sexta ile Antena 3 izledi. Vergi gelirlerinden finanse edilen Devlet Radyo ve Televizyon Kurumu’nun (RTVE) kalitesi de, bütçe kısıntıları yüzünden tehlikeye girdi. Eylül 2014’te RTVE yöneticisi Leopoldo González Echenique, tasarruf önlemlerini protesto amacıyla görevini bıraktı.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri:

Sınır Tanımayan Gazeteciler: 29. sıra (2017)
Freedom House: 51. sıra – Statüsü: Özgür (2016)

Mayıs 2017 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te İspanya medyası

Medya arama