Danimarka: Siyaset gazeteciliğe yön veriyor

Danimarkalı siyasi partiler, 2018 yılı başında devlet radyosu Danmarks Radio’nun (DR) geleceği üzerine tartışmaya başladı. Medya uzlaşması tabir edilen sürecin bir parçası bu. Danimarka’da siyasi partiler siyasetin birçok alanı için uzlaşmaya (“forlig”) gidiyor ve bu uzlaşma sonucu parti sınırlarının ötesinde bir siyasi yön üzerinde anlaşmaya varıyor. Uzlaşma yenilenene ya da ortadan kaldırılana dek, hükümet koalisyonları değişse bile bu kılavuza riayet ediliyor.

Danimarka kamu yayıncısı Danmarks Radio'nun (DR) naklen yayın aracı.
Danimarka kamu yayıncısı Danmarks Radio'nun (DR) naklen yayın aracı.
Kentsoylu azınlık hükümeti ve ona destek olan sağ popülist Danimarka Halk Partisi, DR’de yüzde 20’lik bir tasarrufa gidilmesi ve aynı zamanda kalitenin arttırılması konusunda kendi aralarında mutabakata vardı. Harçlar bundan sonra vergi üzerinden toplanacak. İkinci televizyon kanalı TV2’nin özel şirketlere satışının hazırlanması da isteniyor ancak bir türlü gerçekleşemeyen bu plan yıllardır varlığını sürdürüyor.
Bunun ötesinde çevrimiçi medya organlarının, tıpkı basılı medyada olduğu gibi vergiden muaf tutulması, yeni medya uzlaşmasının unsurlarından biri olabilir. Bu kanallar, okuyucu ve tıklama sayısı uğruna verilen rekabet mücadelesinde dezavantajlı konumda kaldıklarını düşünüyor. Sosyal demokratlar ise Google ya da Netflix gibi küresel şirketlerin, Danimarka medya organlarının masraflarına katılması gerektiğini bile savunuyor.

Bu tartışma sonucunda, ülkenin en büyük medya holdingi olan Berlingske, Şubat 2018’de holding patronu Anders Krab-Johansen’in deyişiyle aynı yılın sonuna kadar Danimarka’nın lider medya kuruluşu olma hedefini koydu. Buna göre holdingin çatısı altındaki her marka kendi alanında dijital dünyanın lideri olacak. Basılı medya holdingi olarak geçirdiği 269 yılın ardından şirketin odak noktası geleceğin dijital gazeteciliğine kaydı. Basılı organların tüm tasarımı harici bir şirkete devredildi, holdingin 900 kişilik personelinden, 23’ü gazeteci olmak üzere 93 kişi işten çıkarıldı. Diğer medya kuruluşları da benzer planlarını ve yatırımlarını henüz açıklamadı.

Tiraj sayıları neredeyse her alanda düzenli olarak gerilemeyi sürdürüyor, ancak kimi basılı medya organları geçtiğimiz yıl okuyucu sayılarında büyüme gösterdi. Danimarka’daki birçok büyük medya, satış rakamlarını tiraj denetim kuruluna bildirmek yerine pazar araştırma şirketi Gallup’un tespit ettiği okuyucu sayılarını kullanıyor.

İnternet üzerinde şu sıralar ortaya çıkmaya başlayan yeni bir dalga kaliteli ürünler arasında, okuyucuların yazı başına ödeme yaptığı zetland.dk da yer alıyor. Bu sayfa finansmanını, okurlarından topladığı ücretlerle sağlıyor. Müşteri ödemesini yaptığı yazıyı, örneğin Facebook’ta başkalarının okuyabileceği şekilde paylaşabiliyor.
Medya tüketimi konusunda giderek daha çok sayıda genç insanın televizyon izleme alışkanlıklarından vazgeçtiği, 12 ile 18 yaş arasındakilerin günde 49, 55 yaş üzeri nüfusun ise 262 dakikasını televizyon karşısında geçirdiği görülüyor. Ancak bu kesim daha az gazete okuyor. Giderek daha çok sayıda Danimarkalı güncel gelişmelerden akıllı telefonları vasıtasıyla haberdar oluyor.

Twitter hem gazeteciler hem de siyasetçiler tarafından kullanılmakla beraber çok sık alıntılanan bir haber kaynağı değil. Danimarka’da ciddiye alınacak bir siyasi blog ortamı bulunmamakta ve buna ilişkin örnekler, büyük gazetelerin web sayfalarındaki siyasetçilerin ve tartışmacıların katılımıyla kısıtlı. En çok okunan bloglar listesinin başlarında özellikle moda ve yemek sayfaları bulunuyor.
Radyo alanındaysa kamu kanalının yanı sıra 15 özel radyo bulunuyor. Tüm Danimarka’da başarılı kabul edilen Radio24syv, Berlingske Media şirketi çatısı altında yer alıyor ve holdingin Şubat 2018’de yaptığı açıklamaya göre podcast üzerinden de ciro sağlamak amacıyla bu kanal için de yeni bir tasarım geliştiriliyor.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri (Sınır Tanımayan Gazeteciler):
9. sıra (2018)

Mayıs 2018 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te Danimarka medyası

Medya arama