G7 ülkelerinin devlet ve hükümet liderleri, Rusya’ya karşı daha sert yaptırımlar uygulanması ve Ukrayna’ya daha fazla silah sevkıyatı yapılması konusunda anlaştı. Évian’daki zirvenin ev sahibi Macron, geçen yıl Trump’ın zirveden erken ayrılarak ortak karar alınmasını engellemesinin ardından bu toplantıyı “stratejik bir uyanış anı” olarak nitelendirdi. Ancak bazı yorumcular, bu birlik görüntüsünün aldatıcı olduğu kanaatinde.
ABD hükümeti, ulusal güvenliğe yönelik detayları açıklanmamış riskleri gerekçe göstererek, yapay zekâ geliştiricisi Anthropic’in en güçlü modelleri Mythos 5 ve Fable 5’i yabancı kullanıcılara sunmasını yasakladı. Bunun üzerine şirket, söz konusu modelleri geçici olarak tamamen kullanım dışı bıraktı. Avrupa basını Washington’dan gelen bu kararın dijital egemenlik tartışmaları açısından ne ifade ettiği sorusuna yanıt arıyor.
ABD ve İran’ın cuma günü Cenevre’de imzalamayı planladığı savaşı sonlandırmaya yönelik çerçeve anlaşmanın ayrıntıları henüz kamuoyuna açıklanmadı. Taraflar, içeriği kısmen farklı biçimlerde aktarıyor. Hürmüz Boğazı’ndan gemilerin serbest geçişi, İran’ın nükleer programı ve İsrail birliklerinin Lübnan’dan çekilmesi gibi konular hâlâ çözüme kavuşmuş değil. Basın, çok sayıda potansiyel tuzak bulunduğuna dikkat çekiyor.
Prag hükümeti, Çek Televizyonu (ČT) ve Çek Radyosu (ČRo) için alınan lisans harçlarını kaldırmaya karar verdi. Her iki kanalın da bundan böyle devlet bütçesinden finanse edilmesi ve artık eskisinden daha az ödenek alması öngörülüyor. Muhalefet, hükümetin bu önemli medya kuruluşlarını siyaseten susturmak istediğinden şüpheleniyor. Köşe yazılarında da eleştiri yağmuru var.
Pazartesi gecesi Rusya’nın Kiev’e düzenlediği hava saldırısında Unesco Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Mağaralar Manastırı da vuruldu. Meryem Ana’nın Göğe Kabulü Katedrali’nin çatısı alev aldı. Kuruluşu 1073 yılına uzanan yapı, 1941’de Alman işgalciler tarafından yıkıldıktan sonra 1990’lı yıllarda yeniden inşa edilmişti.
Büyük Britanya, Avustralya örneğinin izinden giderek 16 yaşın altındaki çocuk ve gençlerin sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklamak istiyor. Düzenlemenin önümüzdeki yılın başında yürürlüğe girmesinin planlandığını duyuran Başbakan Starmer, teknoloji şirketlerinin direnişine boyun eğilmeyeceğini söyledi. Ancak yorumcular, Starmer’ın bunu hayata geçirebileceğinden ve girişimin fazla bir etkisi olacağından şüpheli.
Erkekler Futbol Dünya Kupası başladı ve ilk müsabakalar gerçekleşti. Rekor katılımla 48 milli takım Meksika, Kanada ve ABD’nin ev sahipliğinde 19 Temmuz'a kadar 104 maçta karşı karşıya gelecek. Avrupa basınına göre organizatörlerin aldığı pek çok karar, sporun temsil etmesi gereken değerlerle çelişiyor. Ancak bunun futbol coşkusunu bozmasına izin vermeyenler de var.
İsviçre’de pazar günü halkın çoğunluğu, nüfusun on milyon kişiyle sınırlandırılmasını reddetti. Referandumda yaklaşık yüzde 55 hayır oyu çıktı. Sağ popülist SVP’nin “10 Milyonluk İsviçre’ye Hayır” girişimi, nüfus belirli bir rakama ulaştıktan sonra sığınmacı kabulünün kısıtlanmasını ve belirli koşullar altında AB ile uygulanan serbest dolaşımın da sona erdirilmesini öngörüyordu.
Büyük Britanya Silahlı Kuvvetleri, Manş Denizi’nde Rus gölge filosuna ait olduğu anlaşılan bir tankeri engellediğini duyurdu. Rusya, bu gemilerle Batı’nın yaptırımlarını deliyor ve petrol taşımacılığı üzerinden Ukrayna’ya karşı yürütülen savaşa finansman sağlıyordu. Büyük Britanya medyası, en başta da Rusya üzerinde yaratacağı etkiler nedeniyle indirilen bu darbeyi övüyor.
Romanya, milliyetçi liberal PNL’den Ilie Bolojan’ın güvensizlik oyuyla düşürülmesinin ardından yeni bir başbakan arıyor. Bolojan, kendi halefini belirlemek istediğini duyurmuştu. Ancak Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, ilk adayın muhtemelen çoğunluğu alamayacak olması üzerine hafta sonu partilerle istişare etmeden ve çok kısa bir süre içinde ikinci aday Adrian Veștea’yı başbakanlığa atadı. Romanya medyası, Cumhurbaşkanı’nın başına buyruk girişimlerine karşı çıkıyor.
Yaklaşık 1,8 trilyon dolarlık değerlemeye sahip uzay şirketi SpaceX, bu cuma borsaya giriş yapıyor. Kurucusu ve ana hissedarı – halka arz öncesinde bile açık ara dünyanın en zengin insanı olan – Elon Musk bu sayede tarihin ilk trilyon dolarlık servete sahip kişisi olacak. Avrupa basını, bu devasa sayılara biraz hayranlık ve büyük endişeyle tepki veriyor.
Ortak Avrupa İltica Sistemi, on yıl süren müzakerelerin ve hazırlıkların ardından, bu cuma yürürlüğe girdi. Sistem, verileri bir merkezde toplamayı, yükü AB ülkeleri arasında daha adil biçimde dağıtmayı ve ayrıca -örneğin AB dış sınırlarında hızlı iltica işlemleri için merkezler kurarak- genel olarak göçü sınırlamayı amaçlıyor. Medyada ise şüpheci yaklaşımlar ağır basıyor.











