Yunanistan: Borç krizi basın özgürlüğünü etkiliyor

Yunanistan medya pazarında yoğunlaşma hakim. Yazılı basın, TV ve multimedya yayınları az sayıda grup ve girişimcinin ellerinde. Geniş kapsamlı kamuoyu oluşturan günlük gazeteler 20. yüzyılın ortasından bu yana yayın yapıyor ve tek tek partilere olmasa bile politik kamplara yakınlıklarıyla biliniyor.

Özel televizyonların kameraman ve muhabirleri 2016 yılında lisansların sadece dört yayıncıya verilmesini protesto ediyor. (©Picture-alliance/dpa).
Özel televizyonların kameraman ve muhabirleri 2016 yılında lisansların sadece dört yayıncıya verilmesini protesto ediyor. (©Picture-alliance/dpa).
Kriz, Yunanistan medyasını alt üst etti. Gazete satışlarında büyük düşüş olurken sayısız dergi de kapandı. Yüzlerce gazeteci işten çıkarıldı, şimdilerde bile ya ücretsiz ya da çok düşük maaşla çalışıyorlar. Çok sayıda gazete ve medya şirketinin ya bankalara borçları bulunuyor ya da çalışanlarının finanse etmeleriyle ayakta durabiliyor. Ekonomik kriz sırasında alternatif eleştirel medya kavramı güçlendi ve yeni gazetecilik projeleri geliştirildi, kooperatif modeliyle yayınlanan günlük gazete Efimerida ton Syntakton gibi.

2015 yılından beri iktidarda olan Aleksis Çipras’ın sol hükümeti seçim vaadini yerine getirerek, Devlet Televizyonu ERT’nin 2013 yılının yaz aylarında alınan kapatılma kararını feshetti. Bunun üstüne ERT 2015 Haziran ayında tekrar yayına başladı. Çipras ayrıca televizyon ve radyo dünyasında sözü geçen Vardis Vardinoyanis ya da Georgios Bobolas gibi medya oligarklarının gücünü azaltmak istedi. Bu da başlı başına bir zor süreç oldu.

Diğer şeylerin yanı sıra, kartelleşme ve rüşvet sistemine de son vermek için parlamento 2015 sonbaharında medya reformu kanunu çıkarttı. Çünkü özel TV içeriği sağlayıcıları 25 yılı aşkın süredir geçici lisanslarla yayın yapıyorlardı. Hükümet, Eylül 2015’de özel TV’ler için yayın lisanslarını açık arttırmayla satışa çıkarttı. Dört TV lisansı bir anda medya patronları tarafından en yüksek rakamlardan satın alındı.

Fakat Atina Yüksek İdare Mahkemesi, bu açık arttırmalı satışı Ekim 2016’da anayasaya aykırı bularak lisans dağıtımının sadece Yunanistan Ulusal Radyo Televizyon Yayın Kurulu’na ait olduğu hükmünü verdi. Bunun üzerine Kasım 2016’da Yayın Kurulu’nda değişiklik yapılması gündeme geldi ama hükümet ve muhalefet bir yıl boyunca üyeler konusunda görüş birliğine varamadı. Gözlemcilere göre Yayın Kurulu da lisans dağıtmaya yetkili olamayacak çünkü medya oligarklarının buna direnmesi bekleniyor.

Borç krizi sırasında Yunanistan basın özgürlüğü sıralamasında geriledi. Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütüne göre Yunanistan, 2009 yılından 2014 yılına kadar 56 basamak inerek, AB üyesi ülkeler sıralamasında sondan bir önceki sıraya yerleşti. 2015 yılında Sınır Tanımayan Gazeteciler sıralaması pozisyonunda küçük bir iyileşme olsa da ABD’li STK Freedom House’a göre Yunanistan basını ancak kısmen özgür.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri:
Sınır Tanımayan Gazeteciler: 88. sıra (2017)
Freedom House: 94. sıra – Statü: Kısmen özgür (2016)

Mayıs 2017 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te Yunanistan medyası

Medya arama