Slovakya: Gazetecilere en yüksek mevkilerden hakaretler yağıyor

Araştırmacı gazeteci Ján Kuciak ve kız arkadaşının Şubat 2018’de öldürülmeleriyle Slovakya’da basın özgürlüğüne, bugüne dek eşine benzerine rastlanmamış bir saldırı yapılmış oldu. Cinayet ülkede şok etkisi yarattı, 1989’dan bu yana ülkenin gördüğü en büyük kitlesel protestolara yol açtı ve Başbakan Fico’yu istifa etmek zorunda bıraktı. Ancak olayın başka sonuçlar doğurması olası görünmüyor.

Öldürülen gazeteci Jan Kuciak ve öldürülen nişanlısı Martina Kusnirova'nın fotoğrafı.
Öldürülen gazeteci Jan Kuciak ve öldürülen nişanlısı Martina Kusnirova'nın fotoğrafı.
Kuciak en son İtalyan mafyasının, siyasetin en üst kademeleri üzerindeki nüfuzunu inceliyordu ve işin ucu Başbakan Fico’ya kadar uzanıyordu. Başına gelenlerin sebebinin bu araştırma olduğu tahmin ediliyor.

Slovakya’da eleştirel muhabirlerin işi Vladimir Mečiar’ın 1990’lı yıllardaki başbakanlığı döneminde de kolay olmadı. Ancak bugüne kadar cinayet işlenmemişti. Gazetecilerin Fico yönetiminde çalışma koşulları, gazetelerin siyasi muhalefetin de rolünü üstlenmesine bağlı olarak daha da zorlaştı. Fico gazetecileri, siyasette olmasa onlara ne yapacağını bildiğini söylediği, “Slovakya düşmanı pis fahişeler” olarak adlandırdı.

Gazetelerin el değiştirmesi nedeniyle 2014 yılından itibaren buna bir de gazetecilerin çalışma koşullarının değişmesi eklendi. Simgesel bir anlamla aynı yılın bir ekim günü, liberal günlük gazete Sme kapak sayfasında, yazı işlerinin terk ettiği haber merkezini gösteren abartılı büyük bir fotoğrafa yer verdi. Gazetenin ortaklarından biri olan Almanyalı Rheinische Post, yüzde 50’lik hissesini dolaylı yoldan Penta adlı yatırım şirketleri grubuna devretmişti. Penta’nın ise ülkenin yaşadığı en büyük yolsuzluk skandalına bulaştığı öne sürülüyordu. Sme yazı işleri çalışanları, bu skandalın ifşasında aktif olarak çalışmış gazetecilerdi.

Hem yazı işleri müdürü hem de yazı işlerinin yaklaşık yarısı, Penta yönetimi altında çalışmak istemedi ve ilk sayısını 1 Ocak 2015’te yayınlayan Dennik N adında yeni bir bağımsız gazete kurdu. Gazetecilik dünyasındaki bu kırılmanın önemi, ülke çapında dağıtımı olan az sayıdaki günlük gazetenin, insanların siyasi görüşlerini belirlemekte bu kadar etkin olmasından kaynaklanıyor.

Elektronik medya temsilcileri görece zayıf konuma sahip. Devlet Radyosu ve televizyon hükümet ile dirsek temasında. Aynı durum özel Info-TV Kanalı TA3 için de geçerli. Büyük özel televizyon istasyonları Markiza ve Joj’un bilgilendirme programlarıysa bulvar gazetelerinin konularıyla kısıtlı.

Günlük çıkan Sme ve Pravda gazeteleri, gazetecilik krizini tirajlarındaki gerileme ve gelirlerindeki düşüş ile atlattı. Bu iki gazete, Slovakya’daki başka medya organlarıyla beraber 2011 yılında, internet sürümlerindeki yorum yazıları için, ülke çapında geçerli yeknesak bir ödeme modeliyle verdi. Pravda 2014 yılında bu uygulamadan ayrıldığını açıkladı. Sme açık ara önde olmakla beraber her iki internet sürümü de oldukça yüksek ziyaretçi sayılarına sahip.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri (Sınır Tanımayan Gazeteciler):
27. sıra (2018)

Mayıs 2018 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te Slovakya medyası

Medya arama