Slovakya: Pazarda seçenekler az

Slovakya’da ülke çapında yayınlanan az sayıda gazete siyasi diskura yön veriyor. Görsel-işitsel medya organları slovakya çok önemli bir yere sahip olmadığında ülkede geniş bir çeşitlilikten söz etmek kolay değil.

Slovak gazeteleri (© picture-alliance/dpa)
Slovak gazeteleri (© picture-alliance/dpa)
2014 yılının ekim ayında bir gün, liberal günlük gazete Sme kapak sayfasında, yazı işlerinin terk ettiği haber merkezini gösteren abartılı büyük bir fotoğrafa yer verdi. Fotoğrafın simgesel gücü son derece yüksekti. Gazetenin ortaklarından biri olan Almanyalı Rheinische Post, yüzde 50’lik hissesini dolaylı yoldan Penta adlı yatırım şirketleri grubuna devretmişti. Penta’nın ise ülkenin yaşadığı en büyük yolsuzluk skandalına bulaştığı öne sürülüyordu. Sme yazı işleri çalışanları, bu skandalın ifşasında aktif olarak çalışmış gazetecilerdi.

Hem yazı işleri müdürü hem de yazı işlerinin yaklaşık olarak yarısı, bağımsız haberci olarak sürdürdükleri anlayışla çatışacağı için Penta yönetimi altında çalışmak istemiyordu. İlgili manşet fotoğrafıyla tam da bunu ifade etmek istediler. Adı geçen yazı işleri çalışanları, 1 Ocak 2015’te yayınlanacak Dennik N adında yeni bir bağımsız gazete kurdu. Rheinische Post, gazetenin mülkiyetine ortak olmasına karşın, Sme’nin siyasi içeriğine asla müdahale etmemiş, salt ekonomik nedenlerden ötürü ortaklıktan çekilmişti.

Slovakya’nın gazetecilik dünyasındaki bu kırılma, ülke çapında yayınlanan az sayıdaki günlük gazetenin, insanların siyasi görüşlerini belirlemekte etkin olması nedeniyle önemli. Örnek olarak yıllardır Sme gazetesi, Başbakan Fico yönetimindeki sol popülist hükümeti eleştiren tek muhalif yapı. Karşılıklı ilişkinin ne kadar gergin olduğu, Fico’nun basın toplantılarında Sme’nin yönelttiği sorulara prensip olarak yanıt vermemesinden de anlaşılabilir.

Fico’nun iktidar partisinin çoğunluğu tarafından geçirilen ve gazetelerde her gün hükümet üyelerinin olumsuz haberlerine neden olacağı endişesi doğuran bir yasa, gerçekte etkisiz kaldı. Uluslararası gazetecilik örgütleri de bu yasaya karşı çıkmıştı.

Elektronik medyalar görece zayıf konuma sahip. Devlet Radyo ve Televizyonu hükümet ile dirsek temasında ve yayıncılık açısından birer kağıttan kaplan. Aynı durum özel İnfo-TV Kanalı TA3 için de geçerli. Büyük özel televizyon istasyonları Markiza ve Joj’un bilgilendirme programlarıysa bulvar gazetelerinin konularıyla kısıtlı.

Sme ve Pravda, gazetecilik krizini tirajlarındaki gerileme ve gelirlerindeki düşüş ile atlattı. Bu iki gazete, Slovakya’daki başka medya organlarıyla beraber, internet sürümlerindeki yorum yazıları için, ülkenin tamamında geçerli olarak yeknesak bir ödeme modeli geliştirdi ve uyguladı. Pravda 2014 yılında bu uygulamadan ayrıldığını açıkladı. Her iki internet sürümü de, Sme açık ara önde olmakla beraber oldukça yüksek ziyaretçi sayılarına sahip.

Siyasi blog’lar Slovakya’da neredeyse hiçbir rol oynamıyor. Bu gelişmenin, toplumda siyasete karşı giderek artan yılgınlıkla ilişkili olduğu tahmin ediliyor.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri:
Sınır Tanımayan Gazeteciler: 17. sıra (2017)
Freedom House: 38. sıra – Statüsü: Özgür (2016)

Mayıs 2017 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te Slovakya medyası

Medya arama