Çekya: Gazeteciler her geçen gün daha fazla baskı altında

Çekya Cumhurbaşkanı Miloš Zeman, Mart 2018’de ikinci bir dönem için makamına çıktığında, tıpkı beş yıl önce yaptığı gibi ülkesindeki eleştirel gazetecilere sözlü olarak gözdağı verdi. Her iki açıklama da Çekya’da özgür gazetecilik yapmanı ne kadar zorlaşacağının göstergesiydi.

Çekya Başbakanı Miloš Zeman.
Çekya Başbakanı Miloš Zeman.
Zeman bu kez gözüne Economia Yayıncılık’ı kestirdi. Bu yayın grubunda Çekya’nın en kaliteli gazetesi kabul edilen Hospodářské noviny, uluslararası ödül sahibi, liberal haftalık gazete Respekt, farklı görüşlere açık internet portalı Aktuálně.cz ve kaliteli yayınları nedeniyle herkesin takdirini toplayan özel televizyon kanalı DVTV yer alıyor. Zeman’a göre bu medya kuruluşları “toplumu manipüle ediyor, her gün nasıl davranmamış gerektiğini dayatıyor”. Bu gazeteciler bu tanımı hak etmiyor.

Zeman bu sözcükleri rastlantı sonucu seçmedi. Bu söylem, ABD Başkanı Trump’ın görüşlerine paralel. Trump kendi ülkesindeki büyük bir televizyon kanalıyla kavgaya tutuştuğunda Zeman halk forumunda şöyle seslenmişti: “Ne cesur adam ama!” Çekya cumhurbaşkanının bunu söylerken elinde tuttuğu tahta tüfeğin üzerine kazınmış “gazeteciler için” yazısı okunabiliyordu. Zeman Mayıs 2017’de, Pekin’de düzenlenen İpek Yolu Zirvesi öncesinde Rus mevkidaşı Putin’i çarpık bir şakayla etkilemeye çalıştı. Ortak düzenlenen basın toplantısında, “burada çok fazla gazeteci var, bunları temizlemek gerek.” Bu kadarı Putin’e bile fazla gelmişti, zira Rusya devlet başkanı şu sözlerle karşılık verdi: “Hepsini hemen halletmeye gerek yok ama sayıları azaltılabilir.”

Zeman’ın basın temsilcilerini hedef göstermesi üzerine bir düzine muhafazakâr ve liberal milletvekili tepkilerini göstermek için, tören havası içinde geçen etkinliği terk etti. Bunun ardından gerek Prag’ta gerekse ülkenin diğer kentlerinde basın özgürlüğü için gösteriler yapıldı. Burada ilginç olan nokta Zeman’ın, Demir Perde’nin yıkılmasının ardından Alman yayıncıların elinde bulunup gazetecilik krizi sırasında en yüksek teklifi getirene satılan ve gerçekten de eleştirilmesi gereken, medya organları hakkında tek sözcük etmemiş olmasıydı. Ülkenin, kamuoyu oluşturan iki güçlü gazetesi, Mladá fronta Dnes ile Lidové noviny, 2013 yılında Rheinisch-Bergische Verlagsgesellschaft tarafından, sadece Çekya’nın ikinci zengin insanı olmakla kalmayıp son parlamento seçimleriyle ülkenin başbakanı olan oligark Andrej Babiš‘e satıldı.

Zeman görevi devralırken yaptığı konuşmasında, habercilik anlayışını “dengesiz” olmakla itham ettiği devlet radyo-televizyon kurumuna saldırdı. Bu gibi ithamlar, bilhassa marjinal siyasetçiler tarafından sürekli olarak yapılıyor –ancak hiçbirinin ardında somut bir kanıt olmadan.

Basın özgürlüğü sıralamasındaki yeri (Sınır Tanımayan Gazeteciler):
34. sıra (2018)

Mart 2018 itibariyle
Medya arama

euro|topics'te Çek Cumhuriyeti medyası

Medya arama