Papa Metz’de: 14. Leo’dan Avrupa’ya cesaret aşısı
Papa 14. Leo, Fransa ziyaretini tamamlarken Metz’de Avrupa’nın ve temel değerlerinin “barışçıl ilişkilerin sürdürülmesi” açısından taşıdığı öneme vurgu yaptı. Diyaloğa, “müzakerelerde cesaret” göstermeye ve çok taraflılığa çağrıda bulundu. Papa gerçekleştirdiği ziyaretle, AB’nin kurucu babalarından olan ve uzun süre Metz’de görev yapan Robert Schuman’ı onurlandırmayı da amaçlıyordu. Yorumcular bu tavrının arka planına ışık tutuyor.
Anlamlı bir yerde anlamlı bir konuşma
El País, bu Papa bir Avrupa hayranı, diye yazıyor:
“Robert Prevost, Fransa ziyaretinin en önemli konuşmasını, Avrupa açısından güçlü bir sembolik anlam taşıyan bir yerde, Avrupalıların yüzyıllar boyunca birbirleriyle savaştığı ve 1945 sonrasında AB’nin temellerini attığı bir bölgede yaptı. ... Prevost, Metz’de Avrupa’nın bütünleşme sürecine karşı çıkan, göçmen düşmanı mesajlar yayan, aşırı milliyetçiliği yeniden canlandıran ve sözde yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan Avrupa’yı savunmak adına Hıristiyan değerlerini sahiplenen aşırılıkçı görüşlere karşı çıktı. Prevost, Hıristiyan inancı kendisini ‘ırk veya toplumsal sınıfa bakmaksızın eşitliğin değeri’ ile yetiştirmiş olan [Robert] Schuman’a atıfta bulunarak, bu ideolojinin Hıristiyanlığın çarpık bir yorumu olduğunu gösterdi.”
İyi anlamıyla bir Amerikalı gibi
Frankfurter Allgemeine Zeitung, Papalık tarihinde hep belli bir ironinin hüküm sürdüğüne dikkat çekiyor:
“Demek ki Avrupa’nın rehabilite olması için önce bir Amerika Birleşik Devletleri vatandaşının Katolik Kilisesi’nin başına geçmesi gerekiyordu. Papa’nın bugünkü AB’nin kurucu babalarından birini onurlandırmak üzere Metz’e gerçekleştirdiği ziyaret ve hatta Fransa gezisinin bütünü, selefi Franciscus’un dudaklarından dökülmesi pek mümkün olmayan türden bir Avrupa’ya bağlılık beyanıydı. ... Sözlerinde daha ziyade güven ve takdir tınıları vardı. ... Avrupa değerlerinin ‘yaratıcı bir şekilde yeniden keşfedilmesi’ çağrısında bulunurken Leo pragmatik ve iyi anlamıyla Amerikalı bir tavır sergiledi. Ancak böyle bir yeniden keşfin tam olarak nasıl gerçekleşebileceği yönündeki can alıcı soruyu Leo da cevapsız bıraktı.”
Papa'nın vizyonu
La Stampa, meselenin insan onuru olduğunu belirtiyor:
“Göreve başlamasının ilk döneminde, selefi Franciscus’a kıyasla daha az empati sahibi olduğu söylenen yumuşak huylu Papa, laikliğin beşiğini fethediyor. Robert Prevost, uzun süre Katolik davası açısından kaybedilmiş sayılan bir ulusun sekülerleşmiş başkentinde klişeleri çürütüyor ve büyük insan kalabalıkları tarafından bir yıldız gibi karşılanıyor. ... Papa, dini alan ile devlet kurumları arasındaki ayrımı sorgulamıyor; aksine, ‘adil laiklik’ olarak nitelendirdiği kavrama atıfta bulunuyor. ... Katolikliğin sosyal öğreti geleneğine dayanan bir vizyon: ... İnsanın dokunulmaz değerini kabul etmedikleri sürece hiçbir özgürlük, hiçbir sosyal güvenlik ve hiçbir ilerleme sahici olarak nitelendirilemez.”
Herkes şaşırdı
Tygodnik Powszechny, Papa’nın ziyaretinin Fransa’da böyle bir cazibe yaratmasını kimsenin beklemediğini yazıyor:
“Fransız Katolikliği hâlen ülkenin en büyük dini konumunda (nüfusun yüzde on ikisi dini vecibelerini yerine getiren Katoliklerden oluşuyor), ancak yarım asırdır etkisini kaybediyor. Kilise, üstünlüğünü hızla büyüyen İslam’a kaptırıyor. Fransa’da din özel bir meseledir ve kilise ile devlet işlerinin ayrılığı sıkı bir biçimde uygulanır. Bu yüzden, Papa’yı karşılayan insan kitleleri herkes için sürpriz oldu.”
Yanlış anlaşılmaya yer bırakmayan bir mesaj
Papa dünyevi bir mesaj verdi, diyor Corriere del Ticino:
“Robert Prevost olayları ve tarihsel hakikati iki şehir modeline göre ele alıp yorumluyor: ebedi olan Tanrı’nın Şehri ve fani olan şehir. ... 14. Leo yönetimindeki Kilise fani şehirde yaşıyor, ancak Tanrı’nın Şehri’nin kurallarına göre hareket ediyor: Siyasi bir program önermeyip, insanlığı ilgilendiren temel sorular üzerine fikirler sunuyor. Dört günlük Fransa ziyareti bu yaklaşımı doğruladı. ... Papa siyasi tartışmalara karışmadı, sözlerinin araçsallaştırılmasına mahal vermedi. Ancak güçlü çizgiler taşıyan, yer yer de yanlış anlaşılmaya imkân vermeyecek kadar net olan mesajından da vazgeçmedi.”
Siyasetçilere örnek
La Tribune’e göre Papa’nın ziyareti Fransa için olumlu bir gelişme:
“Champs-Élysées’de toplanan kalabalık, Papa’nın ziyaretinin etkisini ve duygusal gücünü gözler önüne seriyor. Barışı, sığınmacıları ve kapitalizmin unutulmuşlarını savunan bir papanın umut uyandırması sevinç kaynağı. Kendisi, teknoloji dünyasının büyücü çıraklarının ve savaş kışkırtıcılarının, insanlığın haysiyetini ve büyüklüğünü oluşturan değerleri tehdit ettiği bir dönemde öne çıkıyor. 14. Leo, Fransa’da giderek güçlenen sekülerleşmeyi frenlemeyi belki başaramayacak, ancak ülkemizin daha insancıl bir hale gelmesine katkıda bulundu. ... Cumhurbaşkanı adayları Papa’nın mesajının bu yönüne kulak verirlerse, Leo’nun ziyareti boşa gitmemiş olur.”
Papa doğru tondan konuşuyor
The Irish Times, Papa’nın barış, diplomasi ve toplumsal katılım mesajıyla laik Fransa’da da büyük yankı uyandırmasını övüyor:
“BM Genel Kurulu’ndan yalnızca birkaç gün sonra, oradaki tartışmaların önemli başlıklarını yeniden gündeme getirdi: Çok taraflılığa ve diplomasi yoluyla barışın tesis edilmesine olan bağlılığı teyit etti ve Vatikan’ın uzun süredir devam eden nükleer silah karşıtlığını yeniden vurguladı. ... Laik anlayışa ve Fransız aşırı sağının yükselişine rağmen Papa’nın barış ve kapsayıcılık mesajı ile kilise öğretisini -aralarında yapay zekânın da bulunduğu- güncel gelişmeler ve konularla ilişkilendirmesi, Fransız kamuoyunun önemli bir kesiminde açıkça büyük yankı buldu.”
Bilerek Schuman’ın izinde
Rzeczpospolita, Papa 14. Leo’nun Avrupa entegrasyonu adına bir mesaj verdiğini yazıyor:
“Metz’te Fransa’daki hac ziyaretini sonlandıracak. 9 Mayıs 1950’de Avrupa topluluğunun inşasına yönelik planını sunan Dışişleri Bakanı Robert Schuman bu kentle bağdaşan bir isim. Bu tarih, Avrupa entegrasyonunun başlangıcı kabul ediliyor. Papa burada, AB’nin önemini vurgulamak ve popülist milliyetçiliğe karşı durmak istiyor. Anketlere bakılacak olursa aşırı sağın adayı Marine Le Pen, yedi ay içinde Élysée Sarayı yarışını kazanabilir. ... Kilise, Metz yakınlarında yaşamış olan ve külleri yakınlardaki müstahkem Saint-Quentin Kilisesi’nde bulunan Schuman için kutsanma sürecini başlattı.”
Leo istismar konusundan kaçmıyor
La Stampa, bu Papa’nın istismarla mücadeleyi ciddiye aldığı övgüsünde bulunuyor:
“İlk bakışta, din adamlarının istismarına uğrayan mağdurlar -bu vakada yedi kişi- ile 14. Leo arasındaki görüşme, protokole uygun olarak gözlerden uzak gerçekleşti. Ancak azımsanmayacak farkı yaratan gerçek, söz konusu ülkenin Fransa olması; yani bizzat Katolik Kilisesi’nin girişimiyle istismar konusunda bugüne dek yapılmış en kapsamlı bağımsız araştırmanın yürütüldüğü ve 2021’de yayınlandığı ülke. ... İtalyan Kilisesi’nin benimsemediği bir örnek bu. Papa Franciscus’un o dönem Fransa’daki araştırmanın yazarlarını açık taleplerine rağmen huzuruna kabul etmeme kararı da buna zemin hazırlamıştı.”