(© picture-alliance/dpa)

  Kıbrıs meselesi

  12 yorum

Ay sonunda New York'ta gerçekleştirilecek BM Genel Kurulu'nda Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti, Kıbrıs sorunu konusunda müzakerelere yeniden başlanmasını talep edecek. Medyadan alınan bilgilere göre adanın yeniden birleşmesini sağlamak için esnek federasyon yapısı görüşülüyor. Buna göre merkezi hükümetin yetkileri kısıtlanacak. Kıbrıslı yorumcular bölünmüş durumda.

Kıbrıs Cumhuriyeti, 1974’te kuzey kısmının Türkiye tarafından işgal edilmesinden ve Kıbrıslı Türklerin Güney Kıbrıs’tan sürülmesinden bu yana boş duran binaların nasıl kullanılması gerektiğini tartışıyor. Daha önce bu binaların adanın kuzeyinden sürgün edilen Kıbrıslı Rumlara verilmesi düşünülmüştü. Ancak güncel veriler, başkalarının da bu işten zengin olduğunu gösteriyor. Kıbrıs medyası isyan ediyor.

Kıbrıs Türk Yönetimi, yeniden birleşmeye ilişkin görüşmelerin başarısızlığının ardından adanın işgal altındaki kuzey kesimindeki birçok köyü, Türk birliklerinin 1974'teki işgali sonrasında kaçmak zorunda kalan eski sakinlerinin geri dönüşüne açmaya karar verdi.

Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi görüşmeleri, iki yılın ardından bir kez daha başarısızlıkla sonuçlandı. Adanın bölünmüşlüğünü sona erdirmek için bugüne dek en umut verici görüşmeler olarak tanımlanan bu müzakerelerin sona ermesiyle, ilgili ülkelerin basınında da hayal kırıklığı yaşanıyor.

BM'ye göre 1974'ten bu yana bölünmüş Kıbrıs'ta bir çözüm için İsviçre'de yürütülen müzakerelerde ciddi ilerleme kaydedildi. Görüşmeler 20 Kasımda Cenevre'de sürdürülecek. Kimi yorumcular, Rum kesimindeki şahinlerin birleşmeye ayak direyeceğini düşünürken, diğerleri iyimserlik telkininde bulunuyor.

Kıbrıs'ın birleşmesi umutları henüz sönmedi. Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Anastasiades ve Kıbrıslı Türklerin lideri Mustafa Akıncı, müzakerelere ocak ayında devam etme kararı aldılar. Yorumcular her iki devletten de uzlaşmacı olmalarını istiyor.

Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi için yürütülen müzakereler önümüzdeki haftaya ertelendi. Geçtiğimiz perşembe Yunanistan, Türkiye ve Büyük Britanya garantör ülke sıfatıyla müzakarelere katılmıştı. Yorumcular, Avrupa'nın birleşik bir Kıbrıs'a ihtiyacı olduğu uyarısını yapıyor ve müzakerelerde daha fazla şeffaflık talep ediyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti parlamentosunun aldığı bir karar, Kıbrıs Rumları ile Kıbrıslı Türkler adında müzakere yürüten taraflar arasında sürtüşmeye ve müzakerelerin kesilmesine neden oldu. Karara göre bundan sonra Kıbrıslı Rumların Yunanistan'a bağlanma talebiyle, 1950'de katıldıkları Enosis oylaması için okullarda anma düzenlenecek. Geçmişle yüzleşme çabası, Kıbrıs'ta barışın önünü mü kesiyor?

BM Kıbrıs Temsilcisi Espen Barth Eide adanın birleşmesi için ara verilen müzakerelerin mart ayında yeniden başlaması şansını büyük görüyor. Müzakerelere katılan ülkelerin basını ise, sorunun çözülmesi konusunda o kadar iyimser değil.

Adanın birleşmesi konusunda 2016'dan bu yana sağlanan ilerlemeler yeni anlaşmazlıklar nedeniyle başarısız olmak üzere. Akdeniz'de yeraltı kaynakları nedeniyle çıkan kavganın haftalardır büyümesi, Kıbrıs Devlet Başkanı Rum Anastasiades ve Yunanistan Dışişleri Bakanı şimdi de BM Özel Temsilcisi Espen Barth Eide'den şikayet ediyor. Bu kavganın ardında ne yatıyor?

BM'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Espen Barth Eide, Kıbrıs müzakerelerini şimdilik durdurdu. Eide'ye göre iki tarafın müzakerecileri, 1974'ten bu yana bölünmüş durumdaki adanın yeniden birleşmesi sözleşmesinin müzakeresinin yapılacağı zirvenin işleyişi için ortak paydada buluşamadı. Yine de bir çözüm uman yorumculara göre her iki taraf da sorumluluk üstlenmekten kaçınıyor.

Kıbrıslı Türkler ve Rumlar haziranın sonundan bu yana BM gözetiminde İsviçre'de Crans-Montana'da müzakereleri sürdürüyor. İki ülkenin basını adanın birleşmesinde belki de son fırsat olan bu zirvenin başarı ihtimalini değerlendiriyor.