Macaristan Ukrayna'ya para transferini durdurdu
Macar güvenlik güçleri, geçtiğimiz hafta Avusturya’dan Ukrayna’ya giden iki para nakil aracını durdurdu. Ukrayna devlet tasarruf bankası çalışanları geçici olarak gözaltına alınırken, dokuz altın külçesine ve yaklaşık 69 milyon avro değerinde banknota el konuldu. Budapeşte, kara para aklamaya karşı operasyon yapıldığını duyurdu. Avrupa basını ise yaşananları daha ziyade Drujba Boru Hattı anlaşmazlığı ve Macaristan’daki seçim kampanyasıyla ilintilendiriyor.
Orbán Kiev'e şantaj yapmak niyetinde
Dış politika uzmanı Botond Feledy, Új Szó’da Ukrayna ile Macaristan arasındaki petrol anlaşmazlığıyla bağlantı kuruyor:
“Ukrayna Grivnası'nın değeri güçlü dalgalanmalar yaşadığı ve bu nedenle Ukrayna içindeki ödemeler genellikle Batı para birimleriyle yapıldığından, Kiev ile Viyana arasında düzenli olarak para nakli yapılıyor. Telex’e göre, benzer nakil işlemleri Macar polisinin eşliğinde ve hükümete yakınlığıyla bilinen István Garancsi’nin şirketinin gözetimi altında düzenli gerçekleştiriliyordu - dolayısıyla bu durum hiçbir şekilde istisnai değildi. Macaristan Başbakanı, Drujba Boru Hattı’nın onarımını geciktirdiğini düşündüğü Ukrayna Devlet Başkanı’na karşı bir şantaj pozisyonu almak amacıyla konvoya el konulması kararı vermiş olabilir.”
Haydut çetesi gibiler
Népszava, Macar devletinin tutumunu kabul edilemez buluyor:
“Orbán hükümeti, tıpkı bir haydut çetesi gibi Ukrayna’nın yasal para ve altın sevkıyatlarına el koyacak ve sonra da bu suçunu hukukla meşrulaştırmaya çalışacak kadar alçaldı. Geçtiğimiz yüzyılın türlü dönemlerinde, ülkemizde devlet eliyle yapılan gasplara dair zengin ve trajik bir gelenek gelişti. Fidesz’in bu utanç verici gelenekten ilham alması inanılmaz üzücü.”
Muhalefet ceplerini dolduruyor olabilir
Hükümete yakın vasárnap.hu bir komplo ihtimaline dikkat çekiyor:
“Muhalefet lideri Péter Magyar’ın daha önce bir kampanya yürütmek için 10 ila 20 milyar forint [yaklaşık 25 ila 51 milyon avro] mali kaynağa ihtiyaç olduğunu söylemesi de ilginç, oysa Tisza Partisi’nin resmi raporlarında yalnızca 3 milyar [yaklaşık 7,6 milyon euro] belirtiliyor. Péter Magyar aradaki farkı nereden buluyor? Macaristan’da hükümeti değiştirmek için her şeyi yapmaya hazır görünen Ukrayna, muhalefetin çabalarını nakit parayla finanse ediyor olabilir mi? ... Elbette elimizde buna dair bir kanıt yok ve şimdilik bunların varsayımdan ibaret olduğunu vurgulamak gerek.”
Budapeşte kıtanın kaderiyle oynuyor
LRT köşe yazarı Saulius Spurga, Macaristan’ı Avrupa’nın Aşil topuğu olarak görüyor:
“Durum gerçekten dramatik ve absürt. Macaristan ile Ukrayna arasındaki ihtilaf, AB içindeki derin çelişkileri ve neredeyse çözülemez yapısal sorunları gözler önüne seriyor. Neler tehlikede, bir bakalım: Bir yanda savaşan ve kan kaybeden bir ülkenin finansman ve savunma kapasitesi, Avrupa’nın kaderini ve gelecekteki dünya düzenini önemli ölçüde belirleyebilecek, zamanımızın en dramatik savaşının geldiği hal. Diğer yanda ise hiçbir sorumluluk üstlenmeyen ve kredi verme sürecine dahi katılmayan bir ülkenin kötü niyetli hırsları.”
Brüksel net bir tutum sergilemek zorunda
Hukukçu Nikita Murenko, Unian’da uluslararası kurumların uygun bir tepki vermesini istiyor:
“Bugün bir Ukrayna devlet bankasının varlıklarının iade edilmemesi, yarın herhangi bir sınır ötesi işlemi tek bir hükümetin siyasi iradesinin rehini haline getirecek bir emsal oluşturabilir. Bu durum ne uluslararası hukukla ne Avrupa hukuk kültürüyle ne de uluslararası ticaretin ve bankacılık işlemlerinin temel güvenliğiyle bağdaşıyor. Tam da bu nedenle verilecek tepki yalnızca diplomatik düzeyle sınırlı kalmamalı, AB, Avrupa Konseyi ve gerekirse uluslararası mahkemeler nezdinde kurumsal ve hukuki bir nitelik de taşımalı.”