Fransa yayın sektöründe deprem
CEO’ları Olivier Nora’nın işten çıkarılmasını protesto eden 100’den fazla yazar, Grasset Yayınevi’nden ayrılmaya hazırlanıyor. Nora’nın yerine, aynı zamanda Grasset’nin de sahibi olan aşırı muhafazakâr milyarder Vincent Bolloré’nin yakını olarak bilinen Jean-Christophe Thiery getirilmek isteniyor. Yazarlar, Bolloré’nin siyasi nüfuz kurmaya çalışmasından korkuyor. Basın da endişeli.
Bizler ganimet değiliz
Yayıncı Antoine Gallimard, Le Monde’da yayın dünyasının büyük zorluklarla karşı karşıya olduğunu yazıyor:
“Edebiyat ve kültür eserleri yayıncıları olarak, vazifemiz tarafsızlığı sağlamaktır. ... Olivier Nora ve yazarlarıyla kayıtsız şartsız dayanışma içinde olmalıyız. Sergiledikleri direniş büyük bir cesaret göstergesi; çünkü mesele tek bir kitabı değil bütün bir kataloğu, tarihi, mirası savunmak. Yayıncılık sektörü şunu açık ve net söylemeli: Bizler ganimet değiliz. Siyasi radikalizm yayınevlerinin yönetimini belirlemeye başladıysa, özgür yayıncılık için tehdit var demektir. ... Karşı karşıya olduğumuz zorluk ortada: Koruma mekanizmalarımızı güçlendirmeliyiz. ... Harekete geçmek için hâlâ vaktimiz var.”
Savaş büyüyebilir
La Libre Belgique, edebiyat dünyası açısından doğan risklere değiniyor:
“Aslında ortaya atılan soru, Grasset vakasının çok ötesine geçiyor. Mevzu, ekonomik, politik ve ideolojik alanlar arasındaki artan geçirgenliğin yanı sıra bir ülkenin gerçekten bağımsız ve çoğulcu alanları koruma becerisiyle de ilgili. Olivier Nora ve yazarları, yollarına başka bir yerde devam edecek. Yayınevleri dönüşüyor ve bu iyi bir şey. Ancak asıl kritik olan, bu gelişmelerin bir nüfuz kurma mantığıyla değil, hem edebi hem de ekonomik bir iddiayla yönlendirilmeye devam etmesi. Aksi takdirde risk ortada: Kitabın, toplumu zaten derinden bölen kutuplaşmada yeni bir aktör haline gelmesi.”
Gerici popülizmin donduran rüzgârı
Le Temps, bu hikâyenin ABD popülizminin imzasını taşıdığı değerlendirmesinde bulunuyor:
“Olivier Nora’nın yerine aşırı sağcı sanayici Vincent Bolloré’nin bir yakınının getirilmesi, önde gelen Fransız yayın grubu Hachette Livre’in tam anlamıyla Trump’laşma sürecine girdiğinin güçlü bir işareti. ... Atlantik üzerinden esen gerici popülizmin dondurucu rüzgârı, tüm şiddetiyle Saint-Germain-des-Prés’yi vuruyor. ... Kültür dünyasındaki Fransız mükemmelliği, yani editoryal bağımsızlığa ve kaliteye duyulan saygı imajı, araştırma, eleştirme, direnme ve hayır deme özgürlüğü imajı zedeleniyor.”