Kıbrıs: Guterres yeni müzakereler başlatmak istiyor
BM Genel Sekreteri António Guterres, Kıbrıs sorununun çözümü için yeni bir girişim başlattı. Guterres, adaya ziyareti esnasında yaptığı bir açıklamada, bu doğrultuda Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulidis ile uluslararası alanda tanınmayan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın onayını aldığını söyledi. Görüşmelere garantör ülkeler Yunanistan, Türkiye ve Büyük Britanya’nın da katılması öngörülüyor.
Süreç yeniden ivme kazanıyor
Cyprus Mail, görev süresinin sonuna yaklaşan BM Genel Sekreteri’nin girişimini memnuniyetle karşılıyor:
“Guterres, Kıbrıs’taki her iki tarafın yanı sıra esas itibarıyla Türkiye’nin kastedildiği üç garantör ülkenin de yeni bir konferans için hazır olduğunu açıkladı. Bu, Ankara’nın rotasında belirgin bir değişikliğe işaret ediyor; ancak bunun nasıl sonuçlanacağı henüz belirsiz. Türkiye, Temmuz 2017’de Crans-Montana’daki görüşmelerin başarısızlığa uğramasının ardından neredeyse on yıl boyunca, ileriye dönük tek yolun iki devletli çözüm olduğunda ısrar etmişti. Guterres yeni bir 5+1 konferansı için tarih sınırı belirlememiş olsa da, aralık ayında görevinden ayrılacak olması fiilen bir geri sayımı başlattı. Ziyareti bir ilerleme sağlamamış olsa da en azından belli bir ivme kazandırdı.”
Anahtar Türk tarafında
Phileleftheros temkinli bir iyimserlik içinde:
“Guterres’in adaya gerçekleştirdiği ziyaret, yürüttüğü görüşmeler ve Kıbrıs dışındaki ilgili tüm taraflarla kurduğu temaslar, Kıbrıs sorununun çözümüne dair yeni umutlar doğurdu. ... Genel Sekreter’in, inisiyatifinin Birleşmiş Milletler kararlarına dayandığını açıkça belirtmesi de olumlu. ... Bu, özellikle işgalci güç Türkiye’nin bunu inkâr etmesi nedeniyle de büyük önem taşıyor. Dolayısıyla, gayriresmi buluşmanın düzenlenmesinin önünde daha uzun bir yol var. Çalışmaya, sabra ve en başta da işgalci gücün irade koymasına ihtiyaç var. Kıbrıs sorununda uzun vadeli bir anlaşmanın anahtarı buydu ve hâlâ da öyle.”
Siyasi realizm sınavı
Siyaset bilimci Theodoros Tsikas, Efimerida ton Syntakton’da tüm tarafların uzlaşma iradesi göstermesini umuyor:
“Guterres sonuçsuz kalacak yeni bir üst düzey buluşma daha istemiyor. Anlaşma yolunda gerçekçi fırsatlar sunan bir süreç yaşansın istiyor. … Asıl mesele, her iki tarafın da karşılıklı tavizler vermeye hazır olup olmadığı. Son engel diplomatik değil, her şeyden önce siyasi nitelikte. Sürecin başarısı, iki toplumun ve ilgili tarafların maksimalist tutumlarından vazgeçip gerekli siyasi realizmi sergileyip sergilemeyeceğiyle ölçülecek. Uzun yıllardır ilk kez sorun uluslararası inisiyatif eksikliğinden kaynaklanmıyor. Daha ziyade, bu inisiyatifi sürdürülebilir ve işlevsel bir çözüme götürecek siyasi irade eksik.”