GTA 6 coşkusunun arkasında ne var?
Video oyunu Grand Theft Auto 6, çarşambayı perşembeye bağlayan gece piyasaya sürülmeden önce bile rekorlar kırdı: Piyasa araştırmacılarına göre ön siparişler 1,5 milyar ABD doları sınırını aştı. Dünya genelinde yaşanan coşkunun bir nedeni ise önceki sürüm olan GTA 5’ten bu yana geçen 13 yıllık uzun bekleyiş. İnsan kaynakları yazılımı şirketleri, ortalamanın üzerinde sayıda çalışanın perşembe günü izin talebinde bulunduğunu bildirdi.
Bir sektörün altın çağı
Corriere del Ticino, video oyunu sektörü diğer tüm eğlence sektörlerini geride bıraktı, diyor:
“Küresel çapta iş yerlerinde devamsızlık rekorları kırıldığı konuşulurken, oyunu geliştiren şirket bir elinde hesap makinesi, diğerinde bir şişe şampanyayla oturuyor. ... GTA 5, 2013 yılında yalnızca piyasaya çıktığı gün 800 milyon doların üzerinde ciro elde etmişti. Bir milyar dolar sınırını aşması üç gün sürmüştü. Yeni oyun ise 16 Kasım’a kadar şimdiden 15 milyon ön sipariş aldı. 15 milyon! ... GTA 6, on yılı aşkın süredir diğer tüm eğlence sektörlerini geride bırakan bir sektörün -video oyunu endüstrisinin- zirve noktası. ... Sinema ve müzik bu sektörle boy ölçüşemiyor.”
Yılın en büyük kültür olayı
Delfi’ye göre oyun bütüncül bir sanat eseri sayılmalı:
“Video oyunları hâlâ sıklıkla ‘gerçek’ kültürün kıyısında bir yerlerde konumlanan bir eğlence biçimi olarak görülüyor. Edebiyat, tiyatro, sinema ve müzik kültürden sayılıyor. Bilgisayar oyunlarıysa çocukların ve büyümüş çocukların zamanlarını doldurdukları bir şey. Oysa günümüz video oyunları tüm bu sanat biçimlerini bir araya getiriyorlar. Senaryolar, oyunculuk performansları, müzik, görsel sanatlar ve sinematik sahneleme içeriyorlar. Buna ilaveten, geleneksel sanat biçimlerinin sunamadığı bir şeyi daha: hikâyenin seyrine bizzat müdahalede bulunma olanağı. Bizi bu yılın en büyük ve en etkili kültür olaylarından biri bekliyor.”
Tekinsiz zamanlarda kolektif bir sığınak
Le Soir, oyunun güçlü yanlarını analiz ediyor:
“Anlamsız şiddet ve araba hırsızlıkları bir yana, GTA aynı zamanda güçlü bir topluluk duygusuyla da öne çıkıyor. Çıkışından 13 yıl sonra beşinci sürümü, çok oyunculu modda her gün milyonlarca insanı bir araya getirmeye devam ediyor - kaygı verici bir hakikat karşısında gerçek bir kolektif sığınak. GTA’nın başarısı, tıpkı Minecraft’ta (15 yılda 450 milyar ciroyla sektörün lideri) olduğu gibi video oyunlarının giderek daha fazla erkeği, ama kadınları da etkisi altına aldığını gösteriyor. Günümüzde tüm oyuncuların neredeyse yarısı kadın. Zira bu oyunların sunduğu zihinsel dinlenme olanakları ve özgürlükler artık film ya da konserler kadar yoğun.”
Oyun dünyasında her şey güllük gülistanlık değil
L’Humanité, oyun sektöründeki sıkıntılara dikkat çekiyor:
“GTA 5’in yıkıcı senaryosu, karakterlerin şiddet eğilimi ve oyuncuların ruh sağlığı üzerindeki sözde etkileri her kesimden muhafazakârın tepkisini çekmişti. ... Geçmişteki ahlaki panik yerini şu anlayışa bıraktı: İki gangsterin neredeyse her şeyin serbest olduğu hayali bir Miami’de geçen maceraları bir tür arınma etkisi yaratıyor. ... Ancak safça bir destekten kaçınmak gerekiyor. Video oyunu sektöründe çalışanlar, bunun ne anlama geldiğini çok iyi biliyor: Sürekli baskı altında çalışıyor, hiçbir denetim olmaksızın ve adil bir karşılık almadan fazla mesai yapmak zorunda kalıyor ve sendika karşıtı ayrımcılığa maruz kalıyorlar.”