AfD Saksonya-Anhalt eyalet parlamentosu seçimlerini açık ara kazandı
Alternative für Deutschland partisi, Saksonya-Anhalt’ta oyların yüzde 44’üne yakınını aldı, fakat eyalet parlamentosunda salt çoğunluğu elde edemedi. Böylece Almanya’da ilk kez kesin olarak aşırı sağcı sınıflandırılan bir parti eyalet parlamentosu seçimini kazanmış oldu. Medya seçim zaferinin nedenlerini, Alman siyasetini nasıl değiştirebileceğini ve Avrupa’nın bundan ne gibi dersler çıkarabileceğini tartışıyor.
Siyasi deprem
La Vanguardia endişeli:
“AfD, yabancı düşmanı ve açıkça Rusya yanlısı bir parti. Partinin Saksonya-Anhalt eyalet teşkilatı, Alman istihbarat servisleri tarafından ‘kesin olarak aşırı sağcı’ bir yapılanma olarak sınıflandırıldı. ... Partinin yükselişi, ekonomiyi yeniden canlandırmayı başaramayan Büyük Koalisyon’a liderlik eden Merz hükümetini daha da zayıflatıyor. Koalisyon ortakları arasındaki anlaşmazlıklar artık sıradan hale gelmiş durumda ve her seçim yenilgisi hükümetin siyasi otoritesini daha da aşındırıyor. ... Almanya dün, hem beklenen hem de kaygı verici bir siyasi deprem yaşadı - ve bu sadece Alman devletini etkilemeyecek.”
Almanya için fırtına uyarısı
Ilta-Sanomat’a göre parti hızla büyümeye devam ediyor:
“AfD’nin iktidar olup olmayacağı bir yana, partinin Saksonya-Anhalt’taki net zaferi tüm Federal Cumhuriyet için bir fırtına uyarısı niteliğinde. Bu zafer AfD’yi federal siyasette güçlendirir. ... Almanya’daki bir sonraki genel seçimler 2029 ilkbaharında yapılacak. AfD bu seçimlerde ciddi anlamda birinci parti olma mücadelesi verecek. ... Avrupa’daki pek çok sağ popülist parti iktidara geldikten sonra rotasını daha ılımlı bir yöne çevirmişti. ... AfD ise yıldan yıla daha da radikalleşti. Politikası ne kadar sertleşirse, parti de o kadar büyüyor. İktidara gelirse bu durum değişir mi? Bunun yanıtı meçhul. Şimdilik.”
Popülizm hâlâ revaçta
Daily Telegraph’a göre, AfD’nin zaferi Avrupa’nın siyasi merkezi için bir uyarı niteliğinde ve bilhassa da Putin’i memnun edecek:
“AfD’nin Saksonya-Anhalt’taki zaferi, Avrupa’nın siyasi elitleri arasında şok dalgaları yaratacak ve kıtadaki popülist dalganın etkisini yitirmekte olduğu yönündeki iddiaları boşa çıkaracak. ... Bu arada, Moskova’da Vladimir Putin’in Kırım şampanyası patlatması muhtemel. AfD ısrarla Rusya yanlısı tutumunu sürdürüypr ve yaptırımların derhal kaldırılmasını istiyor. Seçmenlerinin onda dokuzu, Berlin’in Ukrayna’yı fazla cömertçe desteklediğini düşünüyor. ... Ancak AfD’nin yükselişi, tarihin tekerrür ettiği anlamına gelmiyor. AfD seçmenlerinin çoğu Neonazi değil, aksine kendilerini toplumun dışında gören ve Berlin’deki güçlüler tarafından vesayet altında tutulduklarını hisseden insanlar.”
Güvenlik duvarı ayakta kalacak gözükmüyor
Gazeteci Petru Clej, G4Media.ro blogunda Almanya’da er ya da geç AfD’li koalisyonlar kurulacağını yazıyor:
“Şansölye ve CDU lideri Friedrich Merz’in SPD ile yürüttüğü federal koalisyon hükümeti, kamuoyu yoklamalarına göre halk tarafından hiç de sevilmiyor ve AfD’nin dışlanması, partinin beğeni oranlarının daha da artmasından ve ülke genelindeki anketlerde oylarını yüzde 30’a çıkarmasından başka bir işe yaramıyor görünüyor. ... AfD Saksonya-Anhalt’takine benzer sonuçları Batı Almanya’nın büyük ve daha müreffeh eyaletlerinde de elde etmeye başlarsa, geleneksel partilerin onunla hükümet koalisyonları kurmayı reddederek partiyi iktidardan uzak tutmaya devam edebilmelerini hayal etmesi zor.”
Merz bu dönemde doğru kişi değil
Der Spiegel, bu seçimin Merz açısından sonuçları olacağını vurguluyor:
“Almanya’da şansölyeler, yıllardır AfD’yi kontrol altında tutup tutamadıkları üzerinden de değerlendiriliyor. Merz, koalisyonunda birlik sağlamayı ve Almanya’daki havayı iyileştirmeyi de beceremediği için bunu başaramıyor. Saksonya-Anhalt sandık başına gitti. Ortaya çıkan sonuç, yalnızca bu eyalete özgü olmayan bir toplumsal atmosferi yansıtıyor. Mesele genel olarak siyasetle, özellikle de Berlin’de karar verilen büyük meselelerle ilgili. ... [Koalisyonun] bir milada, yeni bir başlangıca ihtiyacı var ve bu başlangıç da Friedrich Merz ile yapılmalı. Açıkça görülüyor ki bu dönemde bu makam için doğru kişi o değil. CDU ve CSU, onunla daha fazla seçim kampanyası riskini göze alıp almayacaklarını düşünmek zorunda.”
Bu seçim bir dönüm noktası
Tageblatt, seçim sonucunun yalnızca Saksonya-Anhalt’ı ilgilendirmediğini vurguluyor:
“Bu seçimi ... muhakkak Friedrich Merz’e yönelik bir güvensizlik oyu olarak da okumak gerek. Ve Almanya Şansölyesi’nin koltuğunun sallanmasının Avrupa’nın istikrarı üzerinde de sonuçları olacaktır. Bu seçim bir dönüm noktası, önümüzdeki haftalarda ve aylarda Almanya’daki diğer seçimlerde de kendini gösterecek olan kaymalar gün yüzüne çıkmış durumda. Mecklenburg-Vorpommern’da ama aynı zamanda Batı’da, gelecek ilkbaharda da Lüksemburg sınırının hemen ardındaki Saarland’da. AfD, federal düzeydeki anketlerde de ilk sırada.”
Gidişat parlak değil
AfD liderliğinde kurulacak bir hükümet Saksonya-Anhalt’ın ekonomisine zarar verir, diyor Deutsche Welle Bulgarca Servisi:
“Saksonya-Anhalt, sağlık hizmetleri gibi kilit alanlarda yurt dışı kökenli iş gücüne bağımlı. Ulrich Sigmund ve ekibi bu kişileri uzaklaştıracak. Nüfus ve ekonomi bakımından küçük bu eyaletin gücü yenilenebilir enerjilerden geliyor - eyalet, ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinden karşılıyor. AfD bunlara ne zamandır savaş açmış durumda. Kimya endüstrisi kilit bir sektör, ancak büyük ölçüde geleneksel olarak aşırı siyasi doktrinlerden çekinen yabancı yatırımcılara bağımlı. Bu yatırımlar tamamen durmasa da en azından büyük oranda azalacaktır.”
Bütün Avrupa’yı ilgilendiriyor
Svenska Dagbladet, seçim sonucundan gelen sinyallerin Almanya’nın çok ötesine uzandığını belirtiyor:
“AfD için Saksonya-Anhalt seçimi, tüm Almanya’yı kapsayacak bir zafer yürüyüşünün ilk adımı. Hedefleri, bu zaferin dalgalar halinde yayılması. ... Avrupa perspektifinden bakınca, Saksonya-Anhalt aşırı sağın yükselişte olduğunun ve AfD gibi partileri iktidardan uzak tutmaya yönelik tüm girişimlerin başarısızlığa uğradığının sinyalini veriyor. Bu durum özellikle de gelecek yıl seçimlerin yapılacağı Fransa, Polonya, İspanya ve İtalya’daki AB karşıtları ile sağ milliyetçileri cesaretlendirecektir. Seçim sonucu, AB için en büyük ekonomiye sahip ve ağırlığı en büyük üyesindeki siyasi istikrara ilişkin belirsizlik yaratıyor.”