İsrail’de seçimler yapıldı: Peki hükümeti kim kurabilecek?
İsrail’deki genel seçimlerinin ardından hükümet kurma sürecinin zor geçeceği anlaşılıyor. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun bloku, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet ittifakını geçti. Ancak oyların yaklaşık üçte ikisi sayılmışken, her iki cephe de 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşabilmiş görünmüyor. Geçici nihai sonuçların perşembe günü açıklanması bekleniyor.
Başbakan henüz oyun dışında kalmadı
NRC, İsrail’in siyasi geleceğinin belirsiz olduğunu düşünüyor:
“Netanyahu darbe aldıysa da henüz oyun dışında kalmadı. ... Arap partileriyle işbirliği konusundaki açmaz nedeniyle İsrail 2027’de yeniden seçime gidebilir - bu da Netanyahu’nun geçici başbakan olarak görevde kalacağı bir senaryo. İsrail’in en uzun süre görev yapan başbakanı ve destekçileri için bu elbette kötü bir sonuç sayılmaz. Ancak iç siyasette değişim özlemi çeken İsraillilerin hafızasında, 2019 ile 2022 arasındaki beş seçimlik maratonun anıları hâlâ taze.”
Daha fazla ortağın desteğine ihtiyaç var
Polityka, Arap partilerini hükümeti belirleyecek kilit aktörler olarak görüyor:
“Geçmişteki örnekler, hükümeti kurma görevi verilen siyasetçinin bunu başardığını gösteriyor. ... Her şey, Arap partilerinin desteği olmadan adaylardan hiçbirinin bunu başaramayacağına işaret ediyor. Olası koalisyon ortakları seçimlerden önce Araplarla ittifaka girmeyeceklerini açıklamış olsa da potansiyel olarak Eisenkot’un şansı daha yüksek. Bu çözümün en büyük karşıtı olan ‘Evimiz İsrail’ Partisi lideri Avigdor Lieberman’ın muhalefete çekilmesi halinde, Arap partileri bir azınlık, hatta çoğunluk hükümetinin kurulmasına kendi paylarına düşen katkıyı sunabilir.”
Eisenkot’un şansı var
La Stampa’ya göre Eisenkot liderliğinde bir koalisyon kurulması mümkün:
“Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kurma şansı en yüksek olan ismi belirlerken kamuoyundaki iki büyük akımı da dikkate almak zorunda: 7 Ekim katliamından dehşete düşenler ve başta Arap azınlık olmak üzere Gazze Şeridi’ndeki yıkımdan aynı ölçüde sarsılanlar. Azınlık hükümeti kurma görevini alması halinde Eisenkot’un yapması gereken, bu iki kesimi aynı çatı altında buluşturmak olacak. Alternatif ise üç ay içinde yeniden seçime gidilmesi.”
Politika değişikliği kişilere bağlı
Gazeteci Irina Olteanu, Spotmedia’nın internet sitesinde köklü bir rota değişikliğinin mümkün olduğunu yazıyor:
“[Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar] Ben Gvir ve [Maliye Bakanı Bezalel] Smotrich gibi siyasetçilere bağımlı olmayacak bir hükümet, yerleşimci şiddetine karşı daha kararlı harekete geçebilir. Filistinlilerin göç etmesini ve Filistin Yönetimi’nin dağılmasını teşvik etmekten vazgeçer. Böyle bir hükümet, Gazze ve diğer sorunlar konusunda ABD’nin ve bölgesel aktörlerin girişimlerine daha açık olur. Ancak aynı çözümsüz meseleleri de miras alır: Hamas’ın nasıl silahsızlandırılacağı, Gazze’yi kimin yeniden inşa edeceği ve Batı Şeria’da düzen ile hukuka riayeti kimin yeniden sağlayacağı.”
Netanyahu’nun histerisine artık çoğunluk yok
Die Zeit, akıl ve itidal yönünde yeniden bir şans doğduğu görüşünde:
“Netanyahu’nun temsil ettiği o sürekli dramatize etme ve histeri yaratma halinin sona ermesi yönünde bir şans. Başbakan, kampanyasının son aşamasında yapay zekâyla üretilmiş, Tel Aviv üzerinde yükselen bir nükleer mantar bulutunun görüntülerini paylaştı. Mesajı şuydu: Ya ben ya kıyamet. Her ülkeye olduğu gibi İsrail’e de zarar verebilecek olan tek şey işte bu ölçüsüzlük, tüm frenleri boşaltma eğilimi. Binyamin Netanyahu felaket çığırtkanlığıyla yine hatırı sayılır bir destek toplamayı başardı. Ama artık çoğunluk onda değil.”