ABD ara seçimleri: Başkan Trump’ı hezimet mi bekliyor?
ABD ara seçimlerine yalnızca birkaç gün kaldı: 3 Kasım’da Temsilciler Meclisi üyeleri ile Senato’nun üçte biri yeniden seçilecek. Anketlere göre Demokrat Parti’nin Kongre’nin iki kanadından birinde, hatta her ikisinde çoğunluğu elde etmesi ihtimal dışı değil. Bu gerçek olursa, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkeyi yönetmesi hayli zora girecek. Bu nedenle yorumcular seçimleri büyük bir heyecanla takip ediyor.
Ülkeyi zaten kararnamelerle yönetiyor
Amerika uzmanı Maksim Suçkov, Kommersant’ta Cumhuriyetçilerin olası yenilgisinin Trump için aşırı büyük bir felaket anlamına gelmeyeceğini yazıyor:
“Trump, elinin altında sadık bir Kongre varken dahi önemli kararları başkanlık kararnamesi denilen düzenlemelerle hayata geçirmeyi tercih ediyor: Ocak 2025’ten bu yana bu türden 290’ın üzerinde kararname çıkarmış. Kendisine karşı düşmanca tutum sergileyen bir Kongre varken ülkeyi yöneten Bill Clinton da benzer bir yol izlemiş, sekiz yıllık başkanlığı döneminde 364 başkanlık kararnamesine imza atmıştı. Başkanlar açısından siyaseten artı puan toplamak ve ‘burada ve şimdi’ etkinlik göstermek, politikanın sürekliliğinden daha önemli.”
Karnesi zayıf
Öt.hu internet portalına göre, Trump’ın vaatlerini hayata gerçirmesi konusunda olumlu bir şeyler söylemek zor:
“Başkan, önceki vaatlerinin aksine ABD ekonomisini gerçekten canlandırmadı, kamu borcunu düşürmedi, daha önce yurt dışına taşınmış olan Amerikan sanayiinin büyük bir kısmını ülkeye geri getirmedi ve hepsinden önemlisi de dünya barışını sağlamadı. Ayrıca, şatafatlı iddialarına rağmen Washington’daki büyük siyaset bataklığını da kurutmadı. ... Aksine Başkan Trump, öngörülemez ve çoğu zaman irrasyonel kararlarıyla Amerikan toplumundaki bölünmeyi ve iç siyasetteki krizi daha da derinleştirerek Washington’daki ‘bataklığın’ yeni hâkimi haline gelmiş görünüyor.”
Ara seçimler yangını körükleyecek
Siyaset bilimci Dominykas Kaminskas, ekonomi dergisi IQ’da ara seçimlerin Trump’ı daha da öngörülemez hale getirebileceği uyarısında bulunuyor:
“Demokrat Parti hem net bir vizyondan hem de öne çıkan lider şahsiyetlerden yoksun. ... Şu anda onları birleştiren tek gerçek şey Donald Trump karşıtlığı. ... Ara seçimler, nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın Trump’ın gücünü kısıtlamayacak. Aksine, akabinde üzerinde oluşacak ilave baskı ABD Başkanı’nı fazlasıyla kışkırtacak ve daha da agresif bir tutum sergilemeye sevk edecek. Dolayısıyla, önümüzdeki dönemde ABD Kongresi’nin desteğini güvenceye almak Litvanya ve Avrupa açısından kritik önemde.”
Demokrasi için kritik sınav
Siyaset bilimci Liudas Dapkus, Delfi’de yaptığı değerlendirmede Trump’ın muhtemel bir seçim yenilgisini kabul etmemesi durumunda tehlikeli bir tablonun ortaya çıkabileceğini belirtiyor:
“Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi’ndeki kontrolü kaybederse ne olacak? Bu Başkan, çalınmış oylardan, sahte seçim tutanaklarından ve seçim komisyonlarındaki komploculardan söz edebilecekken böyle bir seçim sonucunu nasıl kabul etsin? ... Dahası bu kez Başkan, yürütme aygıtının tamamına ve kendisine çok daha sadık bir siyasi çevreye sahip. ... Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, 1993’te parlamento ile yaşadığı çatışmayı tankların yardımıyla çözmüştü. ABD Başkanı’nın böyle yetkileri olmasa da siyasi kaos çıkarmanın başka yolları var.”
Avrupa’nın umudu Trump’ın frenlenmesi
Ilta-Sanomat’a göre Demokratların zaferi AB için arzu edilir bir sonuç olur:
“Son haftalarda Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i yeniden pohpohlarken Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi köşeye sıkıştırdı. ... Demokratların ara seçimlerde kazanacağı net bir zafer, partiye Trump’ın Ukrayna politikasını daha da fazla engelleme olanağı sağlayacaktır. Demokratların etkisi, Temsilciler Meclisi’ni, Senato’yu ya da her ikisini birden kazanmayı başarıp başaramayacaklarına bağlı. Ara seçimlere rağmen Trump başkan olarak ABD’nin dış politikasını belirlemeye devam edecek, ancak belli bir fren etkisinin oluşması dahi Ukrayna ve Avrupa için iyi bir haber sayılır.”