(© picture-alliance/dpa)

  Avrupa ve Çin

  12 yorum

Britanya hükümetinin salı günü verdiği karar üzerine Çin telekom devi Huawei, belli kısıtlamalar olmakla beraber Büyük Britanya'nın 5G altyapısının inşasına katılabilecek. ABD, Boris Johnson'u casusluk kaygıları nedeniyle Çinli şirketle çalışmamaya çağırmıştı. Avrupa medyası bu kararı, cuma günü başlayacak Brexit süreci ışığında değerlendiriyor.

Çin Halk Cumhuriyeti, Australya'daki Lowy Institute'un yayınladığı 2019 Küresel Diplomasi Endeksi'ne göre dünyanın en büyük diplomatik gücü. Avrupa her geçen gün Pekin'in sadece ekonomik değil jeopolitik konulara da karıştığını hissediyor; bunların arasında 'Yeni İpek Yolu'nun inşası da var. Yaşlı kıta bu konuya nasıl yaklaşmalı?

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, üst düzey yöneticilerin yer aldığı bir delegasyonla pazartesi günü Çin'e gitti. Macron buradan çantasında kırka yakın ekonomik anlaşmayla geri dönmeyi planlıyor. Delegasyonda AB Ticaret Komiseri Phil Hogan ve başka Avrupa hükümetlerinin temsilcileri de yer alıyor. Fransa'nın Çin ile flörtü basında bir taraftan desteklenirken, diğer yandan da sert eleştirilere maruz kalıyor.

İsviçre, Çin'in tartışmalı altyapı girişimi Yeni İpek Yolu projesine dahil olma kararı aldı. İsviçre Cumhurbaşkanı Ueli Maurer, Pekin'de Şi Cinping tarafından devlet ziyareti kapsamında ağırlandı ve bu sırada ikili bir niyet mektubu imzaladı. İsviçre'nin bu kararı yorumcuların midesini bulandırmış.

Bugün yapılacak AB-Çin zirvesine Yeni İpek Yolu gibi sorun olma potansiyeline sahip konular hakim. Brüksel eşit koşullarda adil ve serbest ticaret konusunda taviz istiyor. Ancak köşe yazarları Avrupa'nın ikinci en büyük ticaret ortağına sözünü geçiremeyeceğini düşünüyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in resmi ziyaretine Angela Merkel ve Jean-Claude Juncker'i de davet etti. Şi Paris'te Pekin'in Yeni İpek Yolu projesinin de dahil olduğu kimi projeleri tanıttı. Yorumcuların bir kısmı buluşmayı Avrupa için olumlu bulurken, diğerleri buluşmanın satır aralarına odaklanıyor.

İtalya ilk G7 ülkesi olarak Pekin'in 'Yeni İpek Yolu' projesine katılmak istiyor. Taraflar cumartesi günü Roma'da konuyla ilgili bir niyet mektubu imzaladı. Planı eleştirenler arasında Almanya ve Fransa da var. Köşe yazarları bu eleştiriler karşısında İtalya'yı savunuyor.

ABD, 5G şebekesini kurma işlemini Çin şebeke tedarikçisi Huawei'ya vermemek konusunda Almanya'yı ve başka ülkeleri uyardı. Çin'in Almanya'nın hassas alt yapısını suistimal edebileceğinden endişe eden ABD, Berlin hükümetini, ortak istihbarat çalışmalarını sonlandırmak ve NATO bünyesindeki askeri işbirliğini sınırlandırmakla tehdit etti. Avrupa'nın tepkisi ne olmalı?

Yatırımcı George Soros, yapay zeka gibi ileri teknolojilerin otoriter devletlerin elinde bulunmasının doğuracağı sonuçlara karşı uyardı. Soros, özellikle Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in aynı zamanda küresel yatırım yoluyla nüfuzunu arttırdığı için, demokrasinin en tehlikeli hasmı olacağını düşünüyor. Köşe yazarlarının tümü bu görüşe katılmıyor.

Siemens ve Alstom şirketlerinin demiryolu departmanlarının birleşmesinin Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilmemesi AB rekabet hukukuyla ilgili bir tartışma başlattı. Brüksel, Berlin ve Paris'in iradelerini devre dışı bıraktı. İki ülke ABD ve Çin'le yarışacak dev bir Avrupa endüstri şampiyonu yaratmak istiyordu. Rekabet söz konusuysa, AB ülkelerinin ne kadar söz hakkı olmalı?

ABD'yle arasındaki ticaret savaşı, AB'yi Çin'e yakınlaştırdı. AB ile Çin bu zirvede, ekonomi ve çevre dahil birçok alanda daha yakın işbirliğine girmeyi kararlaştırdı. Yorumcular yeni birliği memnuniyetle karşılıyor ama Avrupa'yı, Çin'deki insan hakları ihlallerini unutmamaya çağırıyor.

Çin'in İsveç üzerindeki etkisi nedeniyle ülkede yoğun bir tartışma yürütülüyor. Çinli yatırımcılar İsveç'in batı kesimlerindeki Lysekil'de Kuzey Avrupa'nın en büyük konteyner limanını inşa etmek istiyordu, ancak protestolar projeyi engelledi. İsveç gelecekte Çin ve böylesi büyük projeler karşısında nasıl bir duruş sergilemeli?