Ortadoğu’daki boğazlarda yaşanan durum ve savaş nedeniyle Rusya’dan gerileyen ihracat, küresel ham petrol ve akaryakıt piyasasını zorluyor. Özellikle mazot her yerde hissedilir ölçüde pahalandı. Avrupalı hükümetler, yeniden vergi indirimleri ya da sübvansiyonlarla buna karşı koymaya çalışıyor: Örneğin Almanya’da, ekim ayı itibarıyla akaryakıtın litre başına 17 sent ucuzlatılması planlanıyor. Peki akaryakıt indirimlerini nasıl yorumlamalı?
İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak Knesset seçimleri, ülkeyi 1996’dan bu yana kesintilerle yöneten sağ muhafazakâr Başbakan Binyamin Netanyahu’nun kaderi açısından sınav niteliği taşıyor. Partisi Likud, 2022’den bu yana aşırı dinci ortaklarıyla birlikte iktidarda. Medya, hararetli geçen seçim kampanyasını yakından takip ediyor.
İsveçli Sosyal Demokrat Magdalena Andersson, Sol Parti ile yürütülen istikşafi görüşmelerin başarısız olduğunu açıkladı. Son seçimlerde merkez sol blok kıl payı bir çoğunluk elde etmiş olsa da, Sol Parti’nin uzun süredir parlamento başkanlığı yapan Ilımlılar’dan Andreas Norlén’e bu göreve tekrar seçilmesi için oy vermesinin ardından hükümet kurma girişimi sonuçsuz kaldı. İsveç basını gelinen durumu tartışıyor.
İsviçre’de düzenlenen referandumda halkın yüzde 70,2’si daha kısıtlayıcı bir tarafsızlık aleyhinde oy kullandı. Anayasada güvence altına alınmış tarafsızlık, İsviçre’nin savaşlara katılmaması ve hiçbir askeri ittifaka üye olmaması anlamına geliyor. Referandum girişimi, büyük ölçüde Christoph Blocher tarafından desteklenen ve sağ popülist SVP’ye yakınlığıyla bilinen “Pro Schweiz” derneğinden gelmişti.
Almanya ve Rusya dışişleri bakanları, Ocak 2022’den bu yana ilk kez cumartesi günü BM Genel Kurulu kapsamında yeniden yüz yüze bir buluşma gerçekleştirdi. Ancak Johann Wadephul ile Sergey Lavrov arasındaki 20 dakikalık görüşmede, pozisyonlarda görünürde bir yakınlaşma sağlanamadı. Medya, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabaların ne durumda olduğunu irdeliyor.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, geçtiğimiz hafta Washington’da Donald Trump tarafından büyük bir ihtişamla ağırlandı. Her iki taraf da “dostluklarına” ve ilişkilerdeki “ilerlemelere” vurgu yaptı. Bu pazartesi günü ise 30 milyar dolar tutarında bir gümrük vergisi indirimi ve düzenli olarak toplanacak bir ticaret konseyinin kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı açıklandı. Ayrıca, yapay zekânın kontrolüne yönelik bir diyalog mekanizmasının da hayata geçirilmesi planlanıyor.
OpenAI CEO’su Sam Altman ile yapay zekâ şirketi Anthropic’in CEO’su Dario Amodei, New York’ta BM Güvenlik Konseyi’ne hitap ederek yapay zekânın denetimsiz gelişiminin yaratabileceği tehlikelere karşı bir kez daha uyarıda bulundu. İki CEO, yapay zekânın olası risklerini sınırlamak için küresel denetim mekanizmaları oluşturulmasını talep etti. Avrupa basını ise endişeli.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun açıklamasına göre, ABD hükümeti Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i aralık ayında Miami'de düzenlenecek G20 zirvesine davet etti. Rubio, Ukrayna savaşını sona erdirmek gibi sorunlar çözülmek isteniyorsa aynı fikirde olunmayan kişilerle de görüşülmesi gerektiğini belirtti. Ukrayna'da olası bir barış durumunda söz sahibi olmak isteyen AB, zirveyi boykot etme niyetinde değil.
Berlin eyalet parlamentosu seçimlerinde Die Linke, liste başı adayı Elif Eralp ile oyların yaklaşık yüzde 26’sını alarak net bir zafer kazandı. Matematiksel olarak Sol Parti liderliğinde SPD ve Yeşiller ile birlikte koalisyon kurulması mümkün. Peki bu Almanya’nın başkenti ve Avrupa için ne anlama gelir?
Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal, 70 yılı aşkın süredir yaşadığı evden zorla tahliye edildi. Abascal’ın aylık emekli maaşı sadece 1.350 avroyken, emlak şirketi Urbagestión kirayı 500 avrodan 2.650 avroya yükseltmişti. Yüzlerce göstericinin tahliyeyi engelleme çabası işe yaramadı. İspanya’daki konut piyasasında vaziyet şu sıralar hayli gergin.
Portekiz, nisan ayında depozitolu şişe sistemi Volta’yı uygulamaya koyarak AB’nin Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi’ni (SUPD) hayata geçirmişti. Ancak şimdi sisteme yönelik eleştiriler yükselmeye başladı: Lizbon Belediye Başkanı Carlos Moedas, Lizbon’da evsizlerin depozitolu şişe bulmak umuduyla sıklıkla çöp konteynerlerini karıştırması ve çöplerin sokakların her yerine dağılması nedeniyle hükümetten uygulamayı geri almasını istedi.