Prag'daki güç kavgası halkı sokağa döktü
Çekya’da Cumhurbaşkanı Petr Pavel ile Andrej Babiš’in sağcı koalisyon hükümeti arasında şiddetli bir siyasi ihtilaf patlak vermiş durumda: Dışişleri Bakanı Petr Macinka Cumhurbaşkanı’na ültimatom vererek, Motorcular Partisi’nin onursal başkanı Filip Turek’i Çevre Bakanı olarak atamasını istemişti. Pazar günü Prag’da düzenlenen dev gösteriye katılan en az 80.000 kişi ise Pavel’e desteğini gösterdi.
Çekler popülizmi reddediyor
Gazeta Wyborcza, Çekya’nın Slovakya’nın yolundan gitmek istemediğini yazıyor:
“Çekya’daki pek çok insan için, Slovakya’da yaşananlar ciddi bir uyarı niteliğinde. Robert Fico’nun Rusya yanlısı kabinesi önderliğinde ülke köklü bir jeopolitik dönüşüm geçirdi. … Prag’daki gösterinin aslında sadece Eski Şehir Meydanı’nda gerçekleşmesi beklenirken, katılımcılar geniş Wenceslas Meydanı’nı ve aradaki sokakları da doldurdu. ‘Demokrasi İçin Bir Milyon An’ hareketi, yurttaşları ülke genelinde protestolar düzenlemeye çağırdı. Çek sivil toplumu, popülizme karşı koymaya çalışıyor.”
Babiš ortaklarına hâkim olamıyor
Muhalefet, bu salı günü Temsilciler Meclisi’nde Andrej Babiš hükümetine karşı bir güvensizlik oylaması süreci başlattı. Reflex bunu yerinde buluyor:
“Macinka ve Turek’in benzeri görülmemiş davranışları bütün hükümete zarar veriyor. Üstelik zararın boyutu Çekya sınırlarının da ötesine geçiyor. Bu da koalisyonunun dağılmasından korktuğu için Motorcular Partisi’nin ve [aşırı sağcı Özgürlük ve Doğrudan Demokrasi Hareketi] SPD’nin tüm taşkınlıklarını örtbas eden Babiš’in hiç hoşuna gitmiyor. Patlak veren bu krizi çözebilecek olan Cumhurbaşkanı değil, koalisyon ortaklarından sorumlu Başbakan’dır.”
Pavel'in ikilemi
Hospodářské noviny, meselenin özünde hükümet ile Cumhurbaşkanı arasında yaşanan bir ilkeler çatışması olduğuna dikkat çekiyor:
“Andrej Babiš’in Motorcular Partisi ve [aşırı sağcı] SPD’nin katılımıyla oluşturduğu hükümet, Cumhurbaşkanı’nınkinden tamamen farklı bir dünya görüşünü temsil ediyor: içe kapanıklık ile açıklık, bozgunculuk ile kararlı savunma, kayıtsızlık ile ilkelere bağlılık, milliyetçilik ile Avrupa’yla işbirliği. Demokratik partilerin zayıflığı karşısında, Cumhurbaşkanı kendisini hükümet politikalarının baş hasmı olarak görüyor. En azından seçmenlerin gözünde, bir muhalefet liderine dönüşmüş durumda. Bu onun için bir sorun, zira iki yıl sonraki seçimlerde artık 'bağımsız aday' kartını kullanamayacak.”
Macinka amatör bir şantajcı
Lidové noviny, Dışişleri Bakanı’nın tehdidinin içyüzünü irdeliyor:
“Petr Macinka’nın elinde gerçek bir baskı aracı olmadığı çabucak anlaşıldı. Bu sözüm ona baskı aracı, Cumhurbaşkanı’na bir sonraki NATO zirvesinde Çek heyetine liderlik ettirmemekti. Bu tehdit korkutucu olmaktan ziyade grotesk. Dışişleri Bakanı’nın sadece uygunsuz bir dil kullanmakla kalmadığı, aynı zamanda şantajın temel kurallarını da anlamadığı anlaşıldı: Gerçek bir yaptırım gücü olmayan tehdit yalnızca utanç vericidir.”
Siyaset sahnesi Trumplaşıyor
Reflex, ABD'deki siyasi ihtilaflarla bir karşılaştırma yapıyor:
“Filip Turek’in bakanlığa atanma(ma)sı etrafında dönen tartışma, Cumhurbaşkanı Petr Pavel ile bu düelloda Genel Başkan Petr Macinka tarafından temsil edilen koalisyon ortağı Motorcular Partisi arasında açık bir savaşa evrildi. Macinka, daha Noel’den önce Devlet Başkanı’nın Turek konusunda geri adım atmaması halinde Pavel’le kavgaya girişeceğini duyurmuştu. Ve öyle de oldu. Ancak SMS’ler veya sosyal ağlar üzerinden yürüyen bu hesaplaşmaların sergilenme biçimi, Çek siyasetinde ciddi tahribata yol açıyor. Siyasi ihtilaflar, siyaset sahnemizin Trumplaşmasına tanıklık ettiğimiz bir aptallık gösterisine dönüşerek yozlaşıyor.”