Ukrayna: Enerji sektörüne yönelik saldırılar durdu mu?
Donald Trump’ın duyurduğuna göre Rusya, bir hafta boyunca Ukrayna şehirlerine saldırmamaya razı oldu. Trump, Ukrayna’daki aşırı soğuklar nedeniyle Vladimir Putin’den ricada bulunduğunu söyledi. Kremlin’den ise konuyla ilişkin bir yorum gelmedi. Perşembe gününden beri savaşan her iki taraf da enerji altyapılarına yönelik neredeyse hiç hava saldırısı bildirmezken, uzun süredir tartışılan ‘enerji ateşkesi’nin yürürlüğe girmiş olabileceği konuşuluyor. Medya, gelişmenin arka planına ışık tutuyor.
Ateşkesin nedeni füze eksikliği
Blog yazarı Denis Kazanskyi, Censor.net tarafından alıntılanan bir Facebook paylaşımında saldırıların durma ihtimalinin gerekçelerini irdeliyor:
“Şayet haber gerçekten doğruysa, bunun tek bir sebebi olabilir: Rusya füze stoklarını şimdilik tüketmiş ve halihazırda saldırı düzenleyemeyecek durumda. Rusya, Kiev’i en son ‘Zirkon’ [tipi hipersonik gemisavar füzeleri] ve 2026 üretimi füzelerle vurmuştu. Yani eline ne geçerse ve ne üretebildiyse onunla saldırıyordu. ... Muhtemelen şu an, gelecekteki saldırılar için yeniden füze biriktirmek zorunda oldukları bir noktadalar. ... İşte böyle bir stoklama aşamasını ‘iyi niyet gösterisi’ ve ‘ateşkes yönünde cömert bir onay’ olarak sunmaya çalışacaklar.”
Hiç değilse bir nefes alma molası
Siyaset bilimci Nikolai Mitrochin, Facebook’ta ateşkesin uzatılmasını umut ettiğini söylüyor:
“Kaç füzenin kaldığı ve bunların hangi türden olduğu belirsizliğini koruyor. Ancak Ukrayna altyapısına en büyük zararı uzun süredir füzeler değil, Rusya’da günde yüzlercesi üretilen ve sayıları giderek artan İHA saldırıları veriyor; bunlar sürekli modernize ediliyor ve gece başına 300 ila 500 adet kullanılıyor. … Enerji ateşkesinin uzatılabilmesi ve hiçbir tarafın, yerelde başarı getiren münferit eylemler uğruna bunu ihlal etmemesi umut ediliyor. Her halükârda, hiç değilse bu alanda kazanılan nefes alma molası için Ukraynalıları tebrik ediyorum.”
Bu bir savaş suçu
The Guardian, kış mevsiminin Rusya tarafından bir terör aracına dönüştürüldüğünden yakınıyor:
“Ukraynalılar bu hakikati, Stalin’in 1930’larda Ukrayna’ya boyun eğdirmek için kullandığı, insan eliyle çıkmış Holodomor kıtlığına atıfla 'Kholodomor' -soğuktan ölüm- diye adlandırmaya başladı. O zamanlar silah açlıktı, bugün ise kış. İnsanlar evlerinde, gazlı ocaklarda tuğlalar ısıtarak derme çatma radyatörler yapıyor, aileler oturma odalarına kamp çadırları kuruyor, termal kıyafetler ve uyku tulumları içinde buralara sığınıyor. … Ukrayna’da kış, gece gökyüzünde vızıldayarak avını arayan İHA’lar kadar ölümcül bir silah oldu. Dünya artık adını koymalı: Bu bir savaş suçu.”
Buz gibi soğuk Kiev'e bir ziyaret güzel olurdu
Süddeutsche Zeitung, siyasetçilerin yeterince dayanışma sergilememesinden şikâyetçi:
“Almanya ve Avrupa, özellikle de artık hasma dönüşen ABD hükümetinin yaptıkları karşısında Ukrayna’nın kaderiyle acilen yeniden ve daha yakından ilgilenmeli. ... Elbette Almanya’nın ve Avrupalıların da ellerinde kozlar var: Putin’in ülkesi, yaptırımlardan Kremlin’in kabullenmek istediğinden çok daha fazla zarar görüyor. Avrupalılar şüphesiz barış masasında yer alma iddiasını sürdürmeli ve bunun için yeni kanallar aramalı. Örneğin Türkiye, savaşın başlarında iyi bir arabulucu olarak öne çıkmıştı. Ayrıca tam da şu sıralar, üst düzey bir heyetin soğuk Kiev’e gerçekleştireceği bir ziyaret sembolik gücü yüksek ve anlamlı bir mesaj olur.”
Kremlin ikilemde
Siyaset bilimci Serhiy Taran, Facebook’ta ateşkes bittikten sonra Putin’in iki seçeneği olacağı değerlendirmesinde bulunuyor:
“Her ikisi de onun açısından elverişsiz. Ukrayna’nın sivil enerji altyapısına yönelik saldırıları yeniden başlatması, aynı zamanda Trump’ın itibarına vurulmuş bir darbe olur ve ABD Başkanı'nı tepki vermeye zorlar. Bu, Trump’ın Rusya’ya karşı ille de kararlı hareket etmek istemesinden değil, yakında Kongre adayları için sandığa gidecek olan Amerikalı seçmenlerine kararlılık sergilemek zorunda olmasından kaynaklanıyor. Öte yandan saldırıları yeniden başlatmazsa Putin, kendi zayıflığını ve tam da soğuklar bastırmışken Ukrayna kentlerinin bombalanması çağrısında bulunan kendi fanatik 'Raşistlerinden' [Rus faşistleri] bile daha büyük bir otorite olduğunu kanıtlayacak olan Trump’a bağımlılığını açığa vurmuş olur.”