İsviçre: Kamu yayıncılığı bütçesinde radikal kesinti mi olacak?
İsviçreliler, 2018’de radyo ve televizyon harçlarının tamamen kaldırılmasını açıkça reddetmişti. Şimdi ise yeni bir girişim, kamu yayıncısı SRG’nin bütçesini yarıya indirmeyi hedefliyor. Milliyetçi-muhafazakâr SVP, Genç Liberaller ve Ticaret Birliği destekçileri, bunun yurttaşlar ve şirketler üzerindeki yükü hafifleteceğini savunuyor. Ülke basınına göreyse tartışmanın özü bu değil. 8 Mart’ta yapılacak oylamanın nasıl sonuçlanacağı belirsiz.
Ülkenin SRG’ye güçlü bir birleştirici olarak ihtiyacı var
Yeşiller Partili milletvekili Delphine Klopfenstein Broggini, Le Temps’da iyi finanse edilen bir SRG’nin İsviçre’deki özel medya kuruluşlarının da çıkarına olduğu uyarısında bulunuyor:
“SRG’yi zayıflatmak, fiilen diğer medya kuruluşlarını da çökertmek anlamına gelir. Kamu yayıncılığı medya ortamımızı yapılandırır, gazetecileri eğitir, referans haberler sunar. SRG’nin zayıflatılması çoğulculuğu, yetkinlikleri ve araçları azaltır. Sonuçta İsviçre’yi yabancı güçlerin ve çok uluslu medya şirketlerinin insafına bırakır. ... Federal ve kantonal düzeyde kök salmış, bölgeleri bir arada tutan, müştereklere anlam katan ve tüm kanallarda herkes için erişilebilir kaliteli içerikleri sunan bir SRG’ye ihtiyaç var.”
Zaman değişti
Günümüz medya ortamında daha küçük bir SRG yeterli, diyor Tages-Anzeiger genel yayın yönetimi üyesi Andreas Kunz:
“Yurt içi ve yurt dışındaki özel medya kuruluşları artık her zamankinden daha ucuz ve daha erişilebilir; SRG’den daha hızlı, daha kapsamlı, daha derin ve daha özgün habercilik yapıyorlar. Spotify kişiselleştirilmiş müzik ve podcast’ler yayınlıyor; Youtube ise SRG’nin tüm tarihi boyunca yaptığından daha fazla kültür ve niş spor yayını yapıyor. ... X ve diğer platformlar her an herkesin -son derece demokratik bir biçimde- söz hakkı olduğu haberler ve tartışmalar sunuyor. ... Yalan haber mi? Neyin yanlış ya da kışkırtma olduğu genelde hızlıca anlaşılıyor. ... Bir demokrasinin, kendi devlet imtiyazlı medya kurumunu artık gereksiz hâle gelmiş görevlerden muaf tutabilmesi olumlu bir haber sayılır.”
Sol eğilimlilik iddiası geçersiz
Der Bund Genel Yayın Yönetmeni Marcello Odermatt şu değerlendirmede bulunuyor:
“Tüm medyanın içinde bulunduğu kriz karşısında, SRG’nin rolü ve yaklaşık 1,2 milyar franklık finansmanına dair yöneltilen sorular haklı. Ancak bütçesini acımasızca neredeyse yarıya indirmemek için iyi nedenler de var. SRG çok çeşitli ve doğrudan demokratik İsviçre için ... özel sektörün bu büyüklükte ve kalitede finanse edemeyeceği bir hizmet sağlıyor. Yapılan çalışmalar, sağcıların sol eğilimlilik suçlamasını doğrulamıyor. Medyanın sorunlardan yabancıların sorumlu olmadığını göstermek için olgulara başvurmasına sol aktivizm değil, araştırmacı gazetecilik denir.”
Güvenilir bilgiye evet, tam programa hayır
Genç Liberaller Başkanı, Aargauer Zeitung'ta muhalifleri boş yere yaygara kopardıkları gerekçesiyle suçluyor:
“Hiç kimse halka, 850 milyon franklık bütçesiyle SRG'nin 'Tagesschau' haber programını ya da Lauberhorn kayak yarışlarının kaldırılacağını ciddi bir şekilde açıklayamaz. Bu tür zorlama örnekler üzerinden kampanya yürütülmesi, diğer birçok program formatının ne kadar zor savunulabileceğini gösteriyor. Mesela yakında SRF'de yayına girecek reality programı 'Shaolin Challenge', ünlülerin Güney Kore'deki bir manastırda meditasyonla kendilerini keşfetme sürecini gösteriyor. ... Önceden bilgi içeriği sunmanın tek başına tüketilemeyeceği ve halka ulaşmak için tam bir programın gerekli olduğu görüşü hakimdi. Bu argüman artık geçerliliğini yitirmiştir; bugün tüketim hedef odaklı.”
Lütfen açık konuşun!
NZZ, iptal edilebilecek programlar hakkında daha şeffaf olunmasını istiyor:
“[SRG Direktörü] Susanne Wille'nin bu tartışmadan kaçınması bir strateji: risk altındaki formatları sayarak ve hiçbir şey saymayarak, seçmenleri belirsizlik ve en sevdiği programın iptal edilmesi korkusu içinde bırakmak. ... Ancak, referandumun başlatıcıları seçmenlere daha iyi bir seçenek sunmuyor. Onlar da 'kamu için vazgeçilmez hizmet'in nasıl bir şey olduğunu net biçimde tanımlamaktan kaçınıyorlar. Sonuç olarak, SRG'nin bütçesi neredeyse yarıya düşürüldüğünde bile temel görevini yerine getirebileceğini iddia ettikleri gibi kanıtlayamıyorlar. ... SRG'nin şişirilmiş bütçesine yönelik eleştiriler haklı olsa dahi, buna dayanarak girişime evet demek bir risk olur. Federal İsviçre, temel medya hizmetlerini yerine getirebilmelidir.”