Kapanan Drujba petrol boru hattı anlaşmazlığı
Son zamanlarda ağırlıklı olarak Slovakya ve Macaristan’a Rus petrolü taşıyan Drujba boru hattının güney kolu ocak sonundan beri hasarlı. Kiev’den gelen bilgilere göre, Ukrayna topraklarında bulunan tesis Rus saldırılarında vurulmuş. Slovakya Başbakanı Robert Fico Kiev’i sevkıyatları kasten geciktirmekle suçlarken, Macaristan bir kez daha kararlaştırılan Ukrayna yardımlarını veto etmekle tehdit etti.
Muktedirler arasında gizli anlaşmalar
LB.ua, Slovakya ve Macaristan’ın Rus petrolüne kendi elleriyle yarattıkları bağımlılığın ilkesel olduğunu öne sürüyor:
“Her iki devletin hükümetleri de alternatif tedarikçiler ve nakliye güzergâhları bulmak için hemen hiçbir şey yapmadı. Macar hükümeti de Slovak hükümeti de Rus menşeli olmayan petrolü işleyebilmeleri için petrol rafinerilerinin teknik açıdan modernize edilmesiyle ilgilenmedi. Macaristan ve Slovakya’nın bu taktiğini açıklamak kolay. Rusya her iki ülkeye de petrolde önemli indirimler sunuyor - normal fiyatın üçte birine varan oranlarda. Kesin fiyatlar ise tıpkı Macaristan ve Slovakya liderlerinin bu indirimler karşılığında Kremlin’e ne vadettikleri gibi tüm taraflarca özenle sır gibi saklanıyor.”
Macaristan iyi komşuluklara muhtaç
Gazeteci István Marnitz, Népszava’da Macaristan’ın komşularını küstürmesinin bugün doğan olumsuz yansımalarına dikkat çekiyor:
“Hırvatlar -Washington’ı işaret ederek- tek yedek hattımıza kan bulaşmış nafta akmasına izin vermezken, AB yönetimi muhtemelen onlarca yıldır ülkemizin sergilediği kabalıklar nedeniyle bizi bu zor durumdan kurtarmak için hiçbir adım atmıyor. Dolayısıyla, oturup biraz düşünmenin vakti gelmiş olabilir. ... Orbán’ın, Macaristan’ın geleceğini ABD, Rusya ve Çin arasında ileride kurulacak özgürlükler karşıtı bir ittifakın Avrupa’daki uydusu olarak tahayyül etmesini anlıyorum. Ancak bu gerçek olsa dahi o zamana kadar neler yaşanacağı hâlâ meçhul. Çünkü bizi çevreleyen ülkeler tarafından çevrelenmeye devam ediyoruz. Ve bu böyle de sürecek.”
Fico'nun tutumu utanmazca ve ahlak dışı
Sme, Slovakya Başbakanı’nın Ukrayna’ya karşı tutumundan yakınıyor:
“Fico tüm gerçekleri biliyor ve her şeyin tamamen farkında. Slovakya’nın ‘gururlu ve egemen bir ülke’ ve kendisinin de ‘gururlu ve egemen bir Slovak’ olduğu yönündeki argümanı da burada işe yaramıyor. Bu ne egemen, ne gururlu ne de milli bir yaklaşım. Gururlu ve egemen insanlar zayıflara yardım eder, zor zamanlarda onları kışkırtmaz, saldırganlara karşı işbirliği yapar ve kimin mağdur, kimin saldırgan taraf olduğunu anlar. Fico’nun tutumu tek kelimeyle utanmazca ve ahlak dışı. Yalnızca iç politikada değil, dış politikada da bir gangster edasıyla hareket ediyor. Fico’nun yurt dışında Slovakya’ya dair böyle bir imaj çizmesi üzücü.”
Fico yanlış ata oynadı
Denník N, Slovakya’nın sorunlarının kendisinden kaynaklandığı yorumunda bulunuyor:
“Ukrayna’ya yönelik saldırıların sürdüğü bir dönemde Rus petrolüne bağımlı kalmak yalnızca ahlak dışı değil, muhtemel saldırılar nedeniyle kullanışsız ve riskli de. ... Başbakan Fico, Slovakya’nın elinde Ukrayna’nın Brody kenti yakınlarındaki hasarlı petrol aktarma noktasının çoktan onarıldığına ve petrolün engelsizce akabileceğine dair istihbarat bilgileri olduğunu iddia etti. ... Ancak bu hasarın sebebinin bir Rus saldırısı olduğuna bir kez dahi değinmedi. ... Enerji şantajı, Rus jeopolitiğinin temel direklerinden biridir ve pek çok ülkenin hammadde kaynaklarını çeşitlendirmesinin nedenidir. Görünen o ki, Slovakya biraz da siyasi nedenlerle bu konuda geride kalıyor.”
AB Ukrayna'nın yanında
Brüksel’den Kiev’e muhtemelen herhangi bir baskı gelmeyecektir, diyor wPolityce.pl:
“Ukraynalılar 31 Aralık 2024’te doğalgaz geçişini tamamen durdurmuşken, petrol geçişini de er ya da geç bloke etmeleri aslında bekleniyordu. ... AB, önümüzdeki yıl Rusya’dan enerji ithalatına nihai olarak son verme niyetinde. Macar ve Slovak hükümetlerinin bu konuda Avrupa Adalet Divanı’nda dava açmalarının dahi gidişatı pek değiştirmeyeceğine dair fazlasıyla emare mevcut. Avrupa Komisyonu’nun şimdi -tıpkı Kiev’in Rus doğalgazı geçişini durdurduğunda olduğu gibi- Drujba boru hattı üzerinden sevkıyatlara yeniden başlaması için Ukrayna’ya baskı yapmaması bekleniyor.”