İtalyan seçmenden Meloni'nin yargı reformunu ret
İtalya’da yargı reformu girişimi referandumda başarısız oldu. Tasarı için gerekli olan anayasa değişikliği, yüzde 54 oyla reddedildi. Reformun kabul edilmesi için yoğun çaba sarf eden Başbakan Giorgia Meloni, daha referandum yapılmadan önce olası bir yenilgi halinde istifa etmeyeceğini açıklamıştı.
Mevzu zaten başkaydı
Corriere del Ticino, referandumun aşırı siyasallaşmasının Hayır oylarını artırdığını yazıyor:
“Çıkan ret kararı, hâkimler ile savcıların kariyerlerinin ayrılması ve yargı denetimi reformu gibi karmaşık meselelerden apayrı nedenlerle açıklanabilir. Her iki cephede de amansız, çetin ve yer yer şiddet de içerecek şekilde yürütülen seçim kampanyası, anayasa değişikliği referandumunu günün sonunda görevdeki hükümete yönelik bir güven oylamasına dönüştürdü. ... İtalya Başbakanı istifa etmeyecekse de hükümet dört yıllık tartışmasız bir istikrarın ardından zayıflamış durumda. Reform, destekçilerinin iyi niyetlerine rağmen nihayetinde siyasetçiler ile yargı arasında hesaplaşmaya dönüştü.”
Reddin ardında pek çok geçerli sebep var
Le Temps, Meloni’nin yenilgisinin nedenlerini şöyle sıralıyor:
“Reformun bilhassa karmaşık başlığı İtalyanlara hitap etmedi. … Komşularımızda hâkim ve savcıların belirli bir korporatizmi eleştirilse de, yargı sistemine yönelik siyasi müdahaleye çok daha fazla güvensizlik duyuluyor. … Giorgia Meloni’nin başarısızlığını açıklamak için son bir faktörün göz önünde bulundurulması gerekiyor: Brüksel. AB, İtalya’yı ‘Orbán tarzı’ bir rejime dönüştürebileceğinden ve yolsuzlukla mücadeleyi zorlaştırabileceğinden korktuğu için bu yargı reformuna eleştirel yaklaştı. … İtalyanların çoğunluğu reformu, Meloni kampının İtalya üzerindeki giderek daha otoriter hale gelen etkisini pekiştirmek için kullandığı bir Truva atı olarak gördü.”
Gücünün zirvesi
Frankfurter Allgemeine Zeitung, İtalyanların Meloni’ye bir ders verdiği yorumunda bulunuyor:
“Meloni, referandum öncesinde yürüttüğü kampanyada bunun kendi siyasi geleceğiyle değil, yargı reformuyla ilgili olduğunu söylemişti. Ancak bir yandan da kampanya süresince öylesine yoğun bir çaba sarf etti ki, oylama nihayetinde bizzat kendisi hakkında bir referanduma dönüştü. ... Meloni ve koalisyonunun bundan böyle diğer iki büyük proje -başbakanlık makamını güçlendirmeye yönelik seçim reformu ile bölgelerin özerkliğini genişletme reformu- için gücü kaldı mı, bilinmez. Başarısızlıkla sonuçlanan yargı reformu referandumunun Meloni’nin gücünün zirve noktasına işaret ettiğini gösteren pek çok emare var.”
Artık demokrasiyi uygulamaya geçirme zamanı
Corriere della Sera, yüksek seçime katılma oranını diyalog çağrısı olarak görüyor:
“Bu hakikat, sandığa gitmeme eğilimi dolayısıyla tehdit altında görünen doğrudan demokrasinin yeniden canlanışına işaret ediyor. Yargı reformuna yönelik Hayır oylarının zaferini ve hükümetin desteklediği Evet tercihinin yenilgisini meşrulaştıran kitlesel bir katılım söz konusu. Bir azınlık değil, ulus olarak bütün İtalya oy kullandı. ... Yine de bölünmüş bir ülke tablosu ortaya çıktı. Bu ise yalnızca kaybedenleri değil, kazananları da karşı kampa saygı duymaya ve birlikte yeni bir sayfa açmaya teşvik etmeli. Parlamentoda diyalog sürecinin yeniden başlatılması gerekecek.”