9 Mayıs: Kiev, Moskova'daki geçit törenine saldıracak mı?

Taz'ın Kiev muhabiri Bernhard Clasen, Ukrayna'ya insansız hava aracı saldırılarından kaçınmasını tavsiye ediyor:

“Rusya, Ukrayna’nın bu tür saldırıları, Ukrayna yönetimini Hitler’e karşı kazanılan zaferin anısını kirletmek isteyen faşistler olarak damgalamak için kullanacaktır. Ayrıca ... [İHA’ların] yalnızca çok küçük bir kısmı hedeflerine ulaşabilecek, geri kalanları ise vurularak düşürülecektir. Yerleşim bölgeleri üzerinde düşürülen İHA’lar, sivil can kayıplarına yol açabilir. Ne yazık ki, ... Ukrayna’nın 8 veya 9 Mayıs’ta Rusya’ya saldırması hâlinde Kiev merkezinin füzelerle hedef alınacağı yönündeki tehdit de ciddiye alınmalı. Kievli sivillerin hayatı neden böylesi bir riske atılsın ki? Putin’in geçit törenine gölge düşürmenin bedeli hayli ağır olur.”

Askeri ve siyasi uzman Olexander Kovalenko Facebook’ta şöyle yazıyor:

“Rusya’da, 9 Mayıs’taki geçit töreni boyunca sükûneti güvenceye almak için en dizginlenemez propagandacıları Ukrayna’ya yönelik tehditlerle sahneye çıkarıyorlar. [Rusya Dış İşleri Bakanlığı Sözcüsü] Mariya Zaharova Kiev’e saldırı tehdidinde bulunuyor ve [TV sunucusu Olga] Skabeyeva bunun nasıl olacağını açıklıyor. Aynı zamanda da hepsi, böyle bir saldırının çoktan hazırlandığı ve her halükârda 9 Mayıs’tan sonra gerçekleşeceği gerçeğini gizliyor - Ukrayna’nın Rusya’nın ilan ettiği sözüm ona ateşkese uyup uymamasından bağımsız olarak.”

Siyaset bilimci Abbas Galliamov, Echo tarafından alıntılanan bir Telegram gönderisinde Rusya hava savunmasını Moskova etrafında toplarsa Ukrayna’nın bunu kendi lehine kullanacağını öngörüyor:

“Ukraynalılar, başkentin savunmasının bölgeler pahasına yapıldığının altını çizerek Moskova ile diğer Rus bölgelerinin arasına nifak sokacak. Bunu yapmamaları tuhaf kaçar. Bu, Putin rejiminin en büyük zaaflarından. Bu saldırı hattına karşı tek etkili koruma, Putin’in taşraya yapacağı ve ziyaret edilen her bölgeye yeni hava savunma sistemlerinin teslim edileceğinin duyurulacağı düzenli ziyaretler olur. Ancak bana kalırsa, Rusya Devlet Başkanı bunu yapabilecek durumda değil.”

Die Weltwoche şu uyarıda bulunuyor:

“Şu sıralar her yerde aynı manşetleri okuyoruz: Vladimir Putin zor durumda, artık olmak istediği ‘güçlü adam’ değil ve Rusya Ukrayna’daki savaşı askeri açıdan kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya. Buna, Moskova’daki zafer geçit törenleriyle uğraşan bazı gazetecilerin alaycı ve çocukça sevinci eşlik ediyor. Ancak burada farklı bir perspektif benimsemek gerekiyor: Eğer bu haberler doğruysa, durum asıl o zaman gerçekten tehlikeli bir hal alacaktır. Rusya gibi bir nükleer gücü bu ölçüde köşeye sıkıştırmak, intihar niteliğinde bir çılgınlık politikasıdır. Rusya’nın savaş alanında yenilgiye uğramasının sevindirici bir senaryo olduğuna inananlar, stratejik gerçekliği göz ardı ediyor. Varlığının tehdit altında olduğunu hisseden bir nükleer güç, daha güçlü silahlara başvurma eğilimi gösterecektir.”

Frankfurter Allgemeine Zeitung bir gelişmeye dikkat çekiyor:

“Rusya rejimi geçen yıl gücünü açıkça sergileyen bir özgüvenle hareket ediyordu. Şimdiyse net bir şekilde savunmaya çekilmiş görünüyor. Kremlin'in, Ukrayna kaynaklı İHA saldırısı tehdidi sebebiyle Kızıl Meydan'da askeri araçları yürütmekten vazgeçmesi ve 'Zafer Günü' için ülkenin yarısında mobil interneti kapatması, kayda değer bir kırılganlık itirafı.”

Gazeta Wyborcza'ya göre Zelenskiy, Zafer Geçidi'ne saldırı emri verme hakkına sahip:

“Vladimir Putin, 9 Mayıs'ta kendisi [geçit töreninde] açık havadayken geçici bir ateşkesin yürürlüğe girmesi konusunda Donald Trump ile anlaştı, ancak Volodimir Zelenskiy ile anlaşmadı. Ukrayna Devlet Başkanı buna, halihazırda çarşambadan pazara kadar sürecek bir 'sakinlik evresi' ilan ederek cevap verdi. Moskova ise kendi yöntemiyle, tam bir küstahlıkla karşılık vererek çarşamba günü Ukrayna'ya dronlar ve güdümlü bombalarla saldırdı. Böylece Zelenskiy'e, Ukrayna'nın bu yılki Zafer Geçidi'nde -ki bu tören sadece harp okulu öğrencilerinin geçit töreniyle sınırlı- hiçbir askeri teçhizatın görülmemesi yönündeki sözünü yerine getirme konusunda tam bir ahlaki hak vermiş oldu.”

Tages-Anzeiger'e göre, Kiev Moskova karşısında üstünlük sağlamaya başlıyor:

“Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşta, askeri açıdan her iki taraf için de büyük bir ilerleme beklenmiyor. Ancak Ukrayna hâlâ direniyor; hatta son dönemde küçük çaplı toprak kazanımları bile elde etti, İran Savaşı'ndan ilham alarak petrol tesislerine saldırıyor ve Rusya üzerine 'siyah yağmur' yağdırıyor. Ukrayna için sıklıkla öngörülen çöküş senaryosu, muhtemelen hiçbir zaman şimdiki kadar düşük bir ihtimal olmamıştı. Üstelik şimdi Zelenskiy, tek taraflı ilan ettiği süresiz ateşkesle Putin'i yalnızca baskı altına almakla kalmadı, onu Nazi Almanyası'na karşı kazanılan zaferin o çok sevdiği kutlama törenini -Zafer Geçidi'ni- küçültmeye bile mecbur bıraktı. Önümüzdeki aylar ne getirirse getirsin: Şu an momentum Ukrayna tarafında.”

Kutlamalar öncesinde, Kremlin yanlısı Halk Cephesi örgütü tarafından birçok Rus şehrine “Sonsuz Ateş” adı verilen bir ateş götürülerek savaş anıtlarında yakılıyor. Moscow Times'a göre bu dini unsurlar barındırıyor:

“Şu anki Rus iktidar sahiplerinin ve 'Halk Cephesi'nin yaratmaya çalıştığı bu yeni din, savaş tanrısı Mars olarak da bilinen Ares'in dininden başka bir şey değildir. Tüm bu geçit törenleri, 'ölümsüz alaylar', 'zafer duaları' ve 'askeri kiliseler', bir savaş dininden başka bir şey değildir. Yeni Rus inancının takipçilerinin tüm ülkede, hatta tüm dünyada büyük bir çaba ve uygun bir maliyetle hevesle yaydıkları 'anıt ateşi' ise savaşın ateşidir.”

Siyaset bilimci Ihor Petrenko, Glavkom tarafından alıntılanan bir Facebook gönderisinde şöyle yazıyor:

“Bu hafta Savaş Araştırmaları Enstitüsü önemli bir hususu vurguladı: Savaşın başından bu yana Putin, Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılar hakkında ilk kez bizzat yorum yaptı. Moskova daha önce bu tür olayları, propaganda anlatısını zayıflattıkları gerekçesiyle ya görmezden geliyor ya da reddediyordu. Şimdi ise bir tepki verilmesi kaçınılmazdı. ... Geçtiğimiz yıl 9 Mayıs’tan önce, bir kısmı ücra bölgelerden gelmek üzere yaklaşık 280 hava savunma sistemi Moskova’ya sevk edilmişti. Ancak bu yıl -Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının sınırdan 1.500 kilometreden daha uzak hedefleri düzenli olarak vurmasının ardından- bu önlemler dahi artık bir garanti sunmuyor.”

Milletvekili Mykola Kniazhytskiy, Facebook’ta şu yorumda bulunuyor:

“2023 yılındaki geçit töreni, Kremlin’e yönelik insansız hava aracı saldırılarından yalnızca birkaç gün sonra gerçekleşmişti. Tören, müzeden getirilen bir T-34 tankının yer almasının yanı sıra Tacikistan, Türkmenistan ve diğer bazı ülke liderlerinin bir nevi ‘canlı kalkan’ olarak alet edilmesiyle akıllarda kalmıştı. Şu sıralar tüm Rusya -Baltık Denizi’nden Urallar’a kadar- yandığı için, bu kez yabancı devlet ve hükümet liderleri arasından Putin’i varlığıyla ‘koruyacak’ birini bulmak pek de mümkün görünmüyor. Tüm umutlar Fico’ya bağlanmış durumda. Putin tam da bu yüzden Trump’ı aradı - bir güvenlik garantörü olarak sahneye çıkması ve Ukrayna’nın belirli bir süreliğine Rusya’ya yönelik saldırılardan kaçınması için.”

Új Szó’ya göre Slovakya Başbakanı’nın neden Moskova’ya gitmek istediğini yalnızca tahmin edebiliriz:

“Slovakya Başbakanı’nın Moskova seyahatinde neden bu kadar ısrar ettiğini ve asıl motivasyonunun ne olduğunu anlamak hayli güç. İlle de geçit töreninde ya da şeref locasında Orta Asyalı bazı diktatörlerin yanında boy göstermek mi istiyor? Yoksa gerçekte, Başbakan’ın perde arkasında yatırımlar üzerine pazarlıklar yapacağı sessiz bir ekonomik temas kurma evresi mi söz konusu? Her şey Slovak toplumunun Rusya yanlısı kesimine yönelik bir jestten mi ibaret? Ya da mevzu gerçekten ilkesel bir mesele mi ve Slovakya Başbakanı için ülkenin kurtuluşuna olan saygısını göstermek bu kadar mı önemli?”