ABD ara seçimleri: Trump'tan bütün yetişkinlere 5.000 dolar sözü
ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçilerin kasım ayında yapılacak ara seçimleri kazanması durumunda her yetişkin ABD yurttaşına 5.000 dolar (yaklaşık 4.300 avro) ödeme yapılacağını açıkladı. Trump, Dallas’ta düzenlenen Cumhuriyetçi Parti kongresinde “Cumhuriyetçiler kazanırsa siz de bizimle birlikte kazanacak ve 5.000 dolar alacaksınız,” dedi. Avrupa basını, “Trump temettüsünün” nasıl finanse edileceğini sorguluyor.
Karşılıksız çek
Hospodářské noviny, Cumhuriyetçilerin seçimi kazanması durumunda her yetişkin Amerikalı için 5.000 doların ne anlama geleceğini şöyle açıklıyor:
“Bunun sonucunda, ABD federal hükümetinin zaten devasa olan bütçe açığı üçte iki oranında artar ve gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde onuna yaklaşır. Böyle bir düzey yalnızca Covid yıllarında ve 2009’daki en ağır ekonomik kriz sırasında görülmüştü. ... Maliyetler elbette borçlanmayla karşılanır. Trump, temettülerden ve gümrük gelirlerinden söz ediyor; ancak hükümet vergileri gerçekten tahsil edebilse bile bunlar böyle bir meblağı karşılamaya yetmez.”
Buna hediye denemez
Alfa şöyle diyor:
“Bu da diğer pek çokları gibi seçmene rüşvet vermek demek. ... Trump’ın ikinci görev süresinin başlamasından bu yana ABD’de tüketiciler için fiyat seviyesi belirgin biçimde arttı. ... Bir ABD’li tüketicinin en önemli harcamalarından oluşan ortalama yıllık sepeti, Trump’ın Beyaz Saray’a döndüğü 2025’in başından beri yaklaşık 4.000 dolar daha pahalı hale geldi. Yalnızca benzin fiyatlarındaki zıplayış, kat edilen mesafeye ve kullanılan araca bağlı olarak yılda birkaç yüz dolar ek harcama anlamına gelebilir. ... Bu da Trump’ın her Amerikalıya 5.000 dolar hediye etmeyeceği, aksine başarısız yönetimi nedeniyle -gümrük savaşlarından İran’daki gerçek savaşa kadar- her Amerikalının cebinde yol açtığı kayıpları iade edeceği anlamına geliyor.”
Demokrasinin mutlak dip noktası
El País öfkeli:
“Bütün Kongre üyeleri ve senatörlerin üçte biri seçilecek, ancak Trump kendisi oylanacakmış gibi davranıyor. ... Böylesine tuhaf bir seçim kampanyası adaylara ve demokrasiye zarar veriyor, yurttaşlara da saygısızlık yapılıyor - sanki sandık başına değil de megaloman ve açgözlü bir adam tarafından otoriterce yönetilen bir şirketin genel kuruluna çağrılıyorlar. ... Kimse ona inanmasa da: Muhtemelen kamu borçlanması yoluyla ve dolayısıyla vergi mükelleflerinin sırtından bütün bir seçimi satın alma fikri dahi Trumpizmin demokrasiyi sürüklediği mutlak dip noktasını gözler önüne seriyor.”
Diğer ülkelerde de artık tek mesele nakit
Neue Zürcher Zeitung’un yorumu şöyle:
“Bu oy satın alma girişiminin boyutu ve arsızlığı tarihte bir ilk olabilir. ... Ancak bu durum, dünya genelindeki demokrasilerde bugün rutine dönen bir olguyu gözler önüne seriyor. Seçmen satın almak, seçmeni ikna etmenin yeni yolu oldu. Siyaset, ancak günün sonunda bireyin cebine anında daha fazla nakit giriyorsa kabul edilebilir sayılıyor ve bu da sanayileşmiş ülkelerdeki mütevazı büyüme oranları ortadayken her devletin gücünü aşan bir hakikat. ... Artık kimse bu vaat yarışından imtina etmiyor. Geçmişteki hediye dağıtma çılgınlıklarının günahlarını telafi etmek istedikleri için her şeye rağmen bu yarışa girmemeyi göze alanlar, sandıkta ağır bedeller ödemek zorunda kalıyor. İşte bu yüzden, örneğin Fransa veya Almanya’da sağ muhalefet partileri tasarrufa mecbur kalan hükümetleri köşeye sıkıştırıyor.”