İspanya: Kiracıları koruma kararnameleri erken seçim getirdi
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, bu pazartesi günü 29 Kasım’da erken genel seçim yapılması kararı alındığını duyurdu. Sosyal demokratlar ile solcuların desteklediği azınlık hükümeti, cuma günü kiracıları koruma kararnameleri için mecliste çoğunluğu sağlayamamıştı. Muhafazakâr Partido Popular ile sağ popülist ve aşırı sağcı unsurları içinde barındıran Vox’un yanı sıra ayrılıkçı Junts per Catalunya da tedbir paketini reddetti. Medya bu sonucun erken seçime yol açmasını zaten bekliyordu.
Bunlar işe yaramaz
La Stampa, Sánchez’in kararnamelerindeki tedbirlerin zaten çözüm olamayacağını belirtiyor:
“Kira artışına üst sınır getirilmesi, zorunlu ve çok uzun vadeli sözleşme uzatmaları, tazminatlar ve [kişisel ihtiyaç nedeniyle] mülkü geri almanın zorlaştırılması. Buna verilmesi muhtemel tepkiler, potansiyel kiracıların daha sıkı seçilmesi, daha yüksek depozitolar, gayrimenkullerin satışa veya başka amaçlara yönlendirilmesi ve yatırımların azalması olurdu. Bundan en çok zararı ise tam da siyasetçilerin güya yardım etmeye çalıştığı gençler, mobil çalışanlar, göçmenler, sağlam referansları olmayan aileler görürdü. Sánchez sekiz yıldır iktidarda olmasına rağmen sorunu çözebilmiş değil, oysa talep fazlası durumunda verilecek mantıklı yanıt, daha fazla konut inşa edip yenileyerek arzı artırmaktır.”
Junts kilit rol oynamak istiyor
La Repubblica, parlamentoda yedi sandalyesi bulunan Junts’a tepki gösteriyor:
“İspanya’da bugün, Pedro Sánchez hükümetinin ayakta kalmasını sağlayan Katalan bağımsızlık yanlıları, sosyalist hükümeti devirmek isteyen sağ ile birlikte konut kararnamesine karşı oy kullanıyor. Peki neden? Seçimlerde azınlıkta kalan, ancak ittifakta belirleyici konumda olan Junts büyük bir risk alıyor. Parti, siyasi ağırlığını artırmak ve elindeki kozları güçlendirmek istiyor. Yurttaşların hayatıyla oynuyor. ... Yüzde bir, iki veya sıfır virgül küsur oy oranına sahip partiler, zafer için belirleyici olmak istiyor: Karşılığında makamlar, bakanlıklar, görevler ve güç talep etmek için.”
Konut sorunu bardağı taşıran son damla
La Vanguardia, daha Sánchez ilan etmeden önce de erken seçim istiyordu:
“Hükümetin parlamentoda uğradığı yenilgi, hükümetin kurulmasını destekleyen ittifakın parçalandığını gösteriyor. ... Bu yenilginin konut inşası gibi böylesine önemli bir konuda yaşanması, siyasi krizi daha da derinleştiriyor. ... Dolayısıyla, Pedro Sánchez’in erken seçim tartışması başlatması gayet mantıklı. ... Halktan gelen sinyalleri doğru okumak gerek. Bugün toplumun büyük bir kesimi hissedilir ölçüde hoşnutsuz. ... Eşitsizlik artıyor, maaşlar enflasyona ayak uyduramıyor ve bunun sonucunda pek çok insan ev satın alamıyor. Maricarmen Abascal vakası bardağı taşıran son damla oldu.”
Yasama dönemi çoktan başarısız oldu
El Mundo’ya göre Sánchez, açıklamasından önce ne erken seçimde ne de “yola devam” seçeneğinde başarı umabilirdi:
“Konut sorunu kuşkusuz İspanya’nın karşı karşıya olduğu en büyük sınavlardan biri, ancak çoğunluk hükümetin eylemlerine güvenmiyor. Seçmenlerin merkeze ve sağa yönelmesi artık kalıcı bir eğilim. ... Sánchez’i iktidara taşıyan sürprizin [Sosyalist Parti’nin 2023’te en güçlü ikinci parti olmasına rağmen kendisinin başbakanlığı sürdürmesi] tekrarlanması pek muhtemel görünmüyor. Başbakan’a çoktan başarısızlıkla sonuçlanmış bir yasama dönemini tamamlamak için yalnızca ‘kötü’ ile ‘daha kötü’ arasında seçim yapmak kalıyor.”
Protestolar iyi bir fırsat
Siyaset bilimci Cristina Monge, El País’te Sánchez’e tavsiyelerde bulunuyor:
“Protesto hareketi, bir siyaset karşıtlığı eylemine dönüşmesi engellenebilirse sol için fırsat olabilir. ... Sol halihazırda sandığa gitmekten kaçınan yaklaşık bir buçuk milyon seçmeni harekete geçirmek istiyorsa, ikna çalışmaları yürütmeli ve daha fazla adalet ile toplumsal uyum yönünde somut öneriler sunmalı. ... Konut politikasına ilişkin iki kanun hükmünde kararnamenin başarısızlığa uğraması, ilerici koalisyon hükümetinin politikalarını daha da ileriye taşımak için artık hiçbir hareket alanının kalmadığını apaçık ortaya koyuyor. Bunu idrak etmek ve buna göre hareket etmek, vaktiyle kendilerine güvenen ama bugün hayal kırıklığı ile çaresizlikten elleri kolları bağlanmış durumda kalan insanların güvenini kazanmanın anahtarı olabilir.”