Avrupa Adalet Divanı: Orbán’ın LGBTQ yasası hak ihlali
2021’den bu yana Macaristan’da yürürlükte olan Orbán dönemine özgü bir yasaya göre, çocukların eşcinsellik, trans kimlik ve cinsiyet değiştirme hakkında bilgi alması önlenmeye çalışılıyordu. Avrupa Adalet Divanı ise kararını verdi: Yasa ayrımcı ve dolayısıyla salt Avrupa’da temel hakları ihlal etmekle kalmıyor, AB’nin temel değerleriyle de çelişiyor.
Ayrımcılığa karşı daha iyi koruma
İlk kez bir ülke yalnızca temel değerleri ihlal etmesi nedeniyle mahkûm edildiğinden, Sydsvenskan kararı yol gösterici olarak nitelendiriyor:
“Dolayısıyla bugün 2. Madde’nin özel konumuna dair Lüksemburg’dan duyduklarımız bir değişimi temsil ediyor - yurttaşların öncelikle net ekonomik haklara sahip olduğu bir birlikten, üye devletlerin aynı zamanda yurttaşların değerlere dayalı haklarını da güvenceye almak zorunda olduğu bir birliğe geçiş. Tüm Avrupa’daki korunmaya muhtaç gruplar ve azınlıklar için güçlü bir enstrüman ve tamamen yeni bir koruma oluşturan anayasal bir çerçeve. ... Ayrımcılığa uğrayan yurttaşlar için telafi yolu bir anda kısalmış oldu.”
Maddi boyutu olan temel bir mesele
Macaristan yasayı geri çekerse Brüksel tarafından bloke edilen AB fonları serbest bırakılabilir, diyor hvg:
“Adalet Divanı’nın, AB kurucu antlaşmalarının 2. Maddesi’nin ihlal edildiğini de ayrıca tespit etmiş olması özel bir önem taşıyor. Bu maddede insan onuru, eşitlik ve insan haklarına saygı gibi AB’nin temel değerleri belirleniyor. ... Dava başka bir açıdan da önemli: Macaristan için bloke edilen AB fonlarının [yaklaşık 19 milyar avro tutarındaki] 700 ila 800 milyon avroluk kısmına bu yasal düzenleme nedeniyle erişim sağlanamıyor. Parlamento tartışmalı yasa değişikliklerini geri alırsa, söz konusu fonlar serbest bırakılacaktır.”