Moskova'da Zafer Günü kutlamaları: Putin'in sözleri ne anlama geliyor?
Rusya, üç günlük ateşkes sırasında, Nazi Almanyası’na karşı kazanılan zaferi kutlamak için 9 Mayıs’ta geleneksel askeri geçit törenini düzenledi. Devlet Başkanı Vladimir Putin yaptığı konuşmada, Rus ordusunun Ukrayna’da NATO destekli “saldırgan” güçlere karşı savaştığını belirtti. Ancak sonrasındaki bir basın toplantısında, “meselenin” sona yaklaştığına inandığını da söyledi.
Muktedir çöküşte
Siyaset bilimci Viktor Şlinçak Facebook’ta şöyle yazıyor:
“Putin yine bir güç gösterisi sahnelemek istedi, ancak tüm hafta boyunca güvende kalmak da gerekliydi. Kontrolün kendisinde olduğunu göstermek istedi, fakat Rusya’nın en önemli bayramı nihayetinde Ukrayna’nın kararlarına bağlı olarak düzenlendi. Uluslararası destek sergilemek istedi, ancak herkes gördü ki Putin’in yanında duranlar, ona bağımlı olan ve bu nedenle uzaklaşamayanlardı. Son olarak Putin, galiplerin ordusunu sergilemek istedi. Bunun yerine ise açık havada, ihtişam kokmayan, aksine daha çok bir tür nekrofiliyi andıran bir ayin tertiplendi. … Putin’in ihtişamı sönüyor.”
Bir istihbarat operasyonu havasında
Siyaset bilimci Nikolai Mitrochin, Facebook’ta Rusya’nın teknik gücünün hafife alınmaması gerektiği konusunda uyarıyor:
“Putin’in geçit töreniyle zayıflığını ortaya koyduğu ve artık teknik kapasitesinin kalmadığı yönündeki ısrarlı iddialar, en yeni Rus tankları ile diğer zırhlı araçların savaş alanından kaybolmuş olmalarına rağmen üretilmeye, onarılmaya ve modernize edilmeye devam ettiği gerçeğiyle pek uyuşmuyor - üretimin durdurulduğuna veya sınırlandığına ilişkin hiçbir haber yok. ... Geçit töreni daha çok ‘Çekist’ [istihbaratçı] gelenekleri çerçevesinde, anlamını ve amacını ileriden öğreneceğimiz bir tür ‘özel operasyon’ havasında düzenlendi.”
Adını anması bir işaret sayılabilir
La Stampa, Putin’in kelime seçiminin kökten değiştiğini gözlemliyor:
“‘Neonazi kliğinin elebaşı’, ‘Kiev’deki gayrimeşru rejimin lideri’, ‘Neonazi’ ve ‘Komedyen’ yerine ‘Bay Zelenskiy’. Vladimir Putin’in en nefret ettiği düşmanlarını asla adıyla anmamak gibi neredeyse batıl inanç düzeyindeki alışkanlığı göz önüne alındığında, ondan adıyla söz etmeyi tercih etmesi -üstelik kişisel bir buluşma fikri bağlamında- Moskova’daki tutum değişikliğinin işareti olabilir, hatta savaşın ‘sona yaklaştığı’ vaadinden neredeyse daha fazla.”
Kremlin'in şefi için zaman doluyor
Ekonomist Vladislav Inozemcev, Kurier’de Putin’in giderek destek kaybettiğini vurguluyor:
“Rusya-Ukrayna savaşının uzunluğu göz önüne alındığında -ki bu Birinci veya İkinci Dünya Savaşı ile kıyaslanabilir düzeyde- Ukrayna’nın ‘elinde koz kalmadığından’ veya ‘askeri olarak mağlup edildiğinden’ bahsedilemez. Kaybedeni tanımak kolaydır ve o da Putin Rusyası’dır. Gelecekteki gelişmeler şaşırtıcı olabilir, ancak pek çok belirti Moskova’nın kaçınılmaz başarısızlığına işaret ediyor. Rus ekonomisi savaş çabalarını finanse edecek kadar güçlü olsa bile, ne Rus halkı ne de siyasi elitler ülkenin yaşlanan ‘lideri’ ve onun çılgınca hırsları için kendilerini feda etmeye hazır. Putin için zaman doluyor.”
Yozlaşmış bir sistemde paranın lafı geçer
Kauppalehti’ye göre Rusya’daki elitlerin başkaldırması yalnızca an meselesi:
“Ekonomide yaşanan belirsizlik, dikkatleri karar alıcıların üzerine çekiyor. Özellikle Ukrayna cephesinde de başarısızlıklar yaşandığından: Nisan ayında Rusya, 2023 yazından bu yana ilk kez ele geçirdiğinden fazla toprağı kaybetti. En son anketlerin gösterdiği üzere, Putin’in onay oranları savaşın başından bu yana en düşük seviyesinde. Halk ise sindirilmiş ve boyun eğmiş durumda. Kritik soru, iktidar elitleri arasındaki hayal kırıklığının kendini nasıl belli edeceği. Baştan aşağı yozlaşmış bir sistemde paranın lafı geçer - ve para akışı kesilince, huzursuzluklar baş gösterir.”
Avrupa Fico'nun katılımından pek de memnun görünmüyor
Sme, Slovakya Başbakanı’nın Moskova’ya gitmesini eleştiriyor:
“[Robert] Fico’nun, Avrupalı ortaklarının şöyle diyeceğine inanması ne ironik: ‘Ah, ‘müttefikimiz’ Fico Zafer Günü’nde Moskova’daydı, resepsiyona katıldı, otokratların elini sıktı ve ardından da Putin’le görüştü, ancak geçit töreninde sahneye çıkmadı ve hatta Meçhul Asker Anıtı’na Lukaşenka ve diğerlerinden ayrı çelenk bıraktı. Farkı görüyoruz ve bu sorun değil.’ Evet, Fico’nun ‘farklarını’ görüyorlar ve muhtemelen de bunları, ebeveynlerinin cüzdanından bozuklukları çalarken yakalanan ergenin bahaneleri olarak yorumluyorlar.”