Büyük Britanya Başbakanı Starmer: Bitti mi yoksa yırttı mı?
İşçi Partisi’nin yerel seçimlerde yaşadığı ağır kayıpların ardından Başbakan Keir Starmer, pazartesi günü partisine ve Büyük Britanya halkına hitaben bir kriz konuşması gerçekleştirdi. Sonucun sorumluluğunu üstlendiğini söyleyen Starmer, İşçi Partisi’nin seçilme nedeni olan değişimin hayata geçirilmesi yükünü de taşımakta olduğunu ifade etti. Yorumcular, artan istifa çağrıları karşısında Starmer’ın sergilediği performansı tartışıyor.
Konuşma krizi daha da büyüttü
The Times, Starmer’ın siyasi sonunun gelmiş olabileceğini düşünüyor:
“İlham almayı ve cesur yeni siyasi fikirler bulmayı umut edenler, konuşmayı boşuna dinlediler. Bunun yerine, kendilerine yeniden ısıtılmış artıklar servis edildi: zaten fiilen kamunun mülkiyetinde olan British Steel’in kamulaştırılması ve Birleşik Krallık’ı ‘Avrupa’nın kalbine’ taşıma çabası. ... Huzursuz bir partiyi sakinleştirmesi gereken, ancak Keir Starmer’ın derhal ya da yakın zamanda istifa etmesine yönelik yeni aleni çağrılarla sonuçlanan bir konuşma oldu. Başbakanlığı artık pamuk ipliğine bağlı.”
Tehlike şimdilik geçti
Irish Independent, Büyük Britanya Başbakanı’nın biraz daha zaman kazandığı görüşünde:
“Starmer, Farage’a kapıları ardına kadar açma ve sağa kayışı teşvik etme riskini aldıkları uyarısında bulunarak parti içindeki muhaliflerine yanıt verdi. ‘Sadece tehlikeli zamanlarda değiliz, tehlikeli rakiplere de sahibiz,’ dedi. ‘Çok tehlikeli rakiplere hem de.’ Bunda haklı olabilir. Ancak İşçi Partisi ile aşırı sağ arasına net bir çizgi çekmek zorunda. ... Starmer tehlikeyi şimdilik atlatmış olabilir, ancak maliyetlerin üstesinden gelinmesi ve yaşam standartlarının güvenceye alınması konusunda kendisini ve Avrupa’yı bekleyen kriz henüz bitmedi.”
Artık küçük adımlar yetmiyor
Handelsblatt’ın Starmer’ın nasıl yeniden hücuma geçebileceğine dair bir fikri var:
“Büyük Britanya’nın Avrupa’ya dönüşü. Ancak bu konuda Başbakan, gerçek bir rota değişikliği için gereken cesaretten yine mahrum. Starmer’ın genç yetişkinler için iddialı bir mesleki değişim programı vaadi, Brexit’ten özellikle etkilenen genç Avrupalılar için iyi bir sinyal. Ancak Başbakan’ın konuşmasının başında vurguladığı husus geçerliliğini koruyor: Büyük Britanyalılar Brexit’in zararlarını onarmak ve kendi büyüme zaaflarını aşmak istiyorlarsa, küçük adımlar artık yetmez. Bunun için hiç değilse gümrük birliğine ya da AB iç pazarına geri dönülmesi gerek.”
Sözleri pek işe yaramadı
Corriere della Sera’ya göre Starmer köşeye sıkışmış durumda:
“Baraj yıkıldı ve sel dalgası, Keir Starmer’ı ezip geçmeye hazır bir şekilde ilerliyor. Büyük Britanya Başbakanı’nın dün sabah gidişatı değiştirmek amacıyla yaptığı konuşma ise pek işe yaramadı: Akşam saatlerinde bir dizi bakan müsteşarı (hükümet hiyerarşisinin en alt kademesi) art arda istifa ederek onu Downing Street’ten ayrılmaya ya da en azından istifa için bir takvim belirlemeye çağırdı. Aynısını 60’tan fazla İşçi Partisi milletvekili de yaptı. ... Oysa sabah saatlerinde beyaz gömlekli, ceketsiz ve kravatsız rahat bir görüntü veren Başbakan, giderek sarsılan konumunu kurtarmak için belki de kariyerinin en önemli konuşmasını yapmıştı. Ancak sözleri yeterli olmadı.”
Yeni bir siyasi dönem başlıyor
Gazeteci Carina Cockrell-Ferre, bir Facebook paylaşımında iki partili sistemin sonuna gelindiğini öngörüyor:
“Genel tablo, Büyük Britanya siyasetinde artan bir parçalanmaya işaret ediyor. Reform UK, İşçi Partisi ve Muhafazakâr Parti’den tepkili seçmenleri giderek daha fazla sağa çekiyor; Plaid Cymru [Galler Partisi] ve SNP [İskoç Ulusal Partisi] ulusal bölgelerdeki nüfuzlarını artırırken, Yeşiller ve Liberal Demokratlar solda ve merkezde güç kazanmaya devam ediyor. Geleneksel büyük partiler -İşçi Partisi ve Muhafazakâr Parti- güç tekellerini yavaş yavaş kaybediyor. ... Büyük Britanya, alışılagelmiş iki partili sistemin yakında geçmişte kalacağı yeni bir siyasi döneme giriyor.”