ABD Polonya'ya asker sevkıyatını durdurdu
ABD, Polonya’ya 4.000 Amerikan askeri gönderilmesi planlarını geçtiğimiz hafta durdurdu. Pentagon’a göre, Avrupa’daki Amerikan muharip tugaylarının sayısı dörtten üçe düşürülecek. Polonya Başbakanı Donald Tusk, Washington’ı Varşova ile kurduğu özel dostluğu tehlikeye atmamaya çağırdı. Mayıs ayı başında da yaklaşık 5.000 Amerikan askerinin Almanya’dan çekileceği duyurulmuştu.
Washington’a bağlantısı bulunmayan örnek öğrenci
Polityka, bunun Polonya siyaseti açısından kabul etmesi zor bir durum olduğunu belirtiyor:
“Varşova’da siyasi bir karşılıklı suçlama oyunu başladı. ... Sonuçta her iki iktidar bloku da savunma harcamaları, teçhizat alımı ve ‘örnek öğrenci’ konumu sayesinde Polonya’nın ABD ile ilişkilerindeki özel statüsünü teyit etmiş, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki de Trump’la olan mükemmel kişisel ilişkisini sık sık vurgulamıştı. Ancak günlerce Washington’dan sürecin nasıl ilerleyeceğine dair bir açıklama ya da yanıt alınamadı. Örnek müttefik statüsünün pek de bir anlam ifade etmediği ve hiçbir Polonyalı siyasetçinin Trump veya Hegseth ile doğrudan bağlantısının olmadığı giderek daha da belirginleşti.”
Asıl sorun bu değil
Belirleyici olan Avrupa’daki Amerikan birliklerinin sayısı değil, diyor The Spectator:
“Avrupalı NATO üyelerini çok daha endişelendiren mevzu, ABD’nin şimdiye değin tek ya da açık ara en önemli sağlayıcısı olduğu becerileri kaybetme ihtimali. Bunların pek çoğu, askeri jargonda ‘stratejik kolaylaştırıcılar’ denilen kategoriye giriyor: muharip birliklerini destekleyen ve bunların en başta etkili bir şekilde görev yapmalarını sağlayan işlevler ve teçhizatlar. NATO bu konuda, örneğin uydular gibi uzay tabanlı kaynaklarda neredeyse tamamen ABD’ye bağımlı. ... Bunlar istihbarat toplama, gözetleme, hedef tespiti ve keşif alanlarında kritik beceriler sağlıyor.”
NATO'ya güven sarsılıyor
France Inter köşe yazarı Pierre Haski, Washington’ın aynı zamanda Grönland’daki askeri varlığını artırmak istemesi durumu iki kat karmaşıklaştırıyor, diyor:
“Bir sonraki NATO zirvesinin gergin bir tartışmaya sahne olması muhtemel: NATO üyesi ülkeler için ABD’nin güvenlik garantisi hâlâ ne kadar değer taşıyor? ... Ve her şeyden önemlisi: Gerilimin yaşandığı bölgelerdeki birlikleri, Washington’ın hak iddia ettiği bir bölgeye kaydırmak amacıyla geri çekmek ne anlama geliyor? Trump’ın emperyal hırsları, Atlantik ittifakının altını her geçen gün daha fazla oyuyor.”
Putin'in aklından geçen muhtemel fikirler
Siyaset bilimci Abbas Galliamov, Facebook’ta ABD birliklerinin çekilmesinin Putin’in saldırı planlarını nasıl etkileyebileceğini değerlendiriyor:
“Bunun doğrudan etkileri, Rus liderin planlarını hayata geçirme hazırlığının hangi aşamasında olduğuna bağlı. Bunlar şimdilik -örneğin ‘Narva’nın Kurtuluşu’ operasyonunu başlatarak- Avrupa ile gerilimi ciddi bir şekilde tırmandırmayı göze alıp almaması gerektiğine dair düşünce oyunlarından ibaretse, şüphesiz cesaretlenir ve bu tür tedbirleri almaya daha yatkın hale gelir. ... Öte yandan, Rusya Devlet Başkanı Estonya’ya saldırmaya ÇOKTAN KARAR VERMİŞSE ve sadece bunun NE ZAMAN olacağını düşünüyorsa, bu yeni gelişme tam aksine süreci yavaşlatabilir. Putin, ABD’nin planları iyice somutlaşana kadar bekleyecektir.”
Çekilme Alman ekonomisini zayıflatır
Tygodnik Powszechny, özellikle Güney Almanya’da konuşlu bir ekonomik unsur olarak ABD ordusunun çekilmesinin yaratabileceği hoşnutsuzluğa karşı uyarıyor:
“İktidardakiler hızla harekete geçmeli. Binlerce işin kaybedilmesi, halk içinde giderek artacak bir hoşnutsuzluğa yol açabilir. Bundan özellikle, Bavyera’daki son yerel seçimlerde rekor sonuçlar elde eden sağ popülist Alternative für Deutschland (AfD) faydalanır. AfD halihazırda Alman ekonomisindeki durgunluktan besleniyor. On yıllardır eyaleti yöneten CSU, bu eğilimi hafife almamalı.”
Boşluğu Brüksel doldurmalı
Gazeta Wyborcza, Avrupa’dan bir sinyal gelmesini umuyor:
“Polonya topraklarında birkaç bin asker daha az bulunacağı gerçeğini kabullenmek gerek. Bunun paradoksal olarak belli bir faydası olabilir. ... AB, savunmasını güçlendirmek adına bir topluluk olarak borçlu. Şimdi bir sonraki adımı atmanın vaktidir. ABD, NATO’nun en önemli askeri gücü olsa da kesinlikle tek güç değil. Polonya’da konuşlu Amerikan askerlerinin rotasyonunun askıya alınmasıyla oluşan boşluğu Avrupalıların doldurması net bir sinyal olur.”
ABD risklerini minimize etmek istiyor
Eski siyasetçi ve Delfi köşe yazarı Egidijus Bičkauskas, Litvanya’nın durumunu nahoş buluyor:
“Çıkarılabilecek yalnızca iki mantıklı sonuç var: Ya Amerikan istihbarat servisleri ve diplomasisi halihazırda Rusya cephesinde gerçek bir tehlike görmüyor ve dolayısıyla bölgede büyük birliklerin bulunmasını lüzumsuz addediyor ya da ABD -böyle bir tehlikeyi gerçekten görüyorsa- Doğu Avrupa yüzünden doğrudan bir askeri çatışmaya girmeye hiç hazır değil. Her iki senaryo da Vilnius için aynı ölçüde sıkıntılı. ... Bunlar, ABD’nin küresel stratejisinin bölgesel vaatleri sorgulamaksızın yerine getirmekten uzaklaşarak daha ziyade kendi risklerini minimize etmeye odaklandığını gösteriyor.”