Romanya'da İHA saldırısı: NATO ne yanıt vermeli?
Romanya’nın Galați şehrinde perşembeyi cumaya bağlayan gece bir apartmana insansız hava aracının çarpması sonucu iki kişi yaralandı. Resmi açıklamalara göre çarpan, patlayıcı yüklü bir Rus İHA’sıydı. Aynı saatlerde, 20 kilometre uzaklıkta Ukrayna’nın Tuna kıyısında bulunan Reni limanı da saldırıya uğradı. Romanya Köstence’deki Rusya Başkonsolosluğu’nun kapatılması talimatını verirken, medya bu tepkiyi yeterli bulmuyor.
Askeri yanıt verilmeli
Siyaset bilimci Abbas Galliamov, Facebook’ta yaşananların tesadüf olmadığını yazıyor:
“NATO’nun tepkisi yalnızca diplomatik düzeyde kalırsa, Putin bunu olası bir işgal için resmi davet olarak algılar. Her halükârda, çevresindeki ‘şahinler’ olayı tam olarak böyle yorumlar. İttifakın yönetiminde olsaydım, bazı birliklerin doğuya kaydırılmasını emrederdim. Askeri bir yanıt verilmeli. Tank paletlerinin gıcırtısı duyulmalı. Uçuşların tesadüf olmadığı ihtimalini katiyen dışlayamam. Baltık bölgesinde tam kapsamlı bir işgale henüz karar veremeyen Putin, sessiz sedasız nabız yoklamayı tercih ediyor.”
Artık çeper değil, en ön cephe
Askeri analist Alexandru Grumaz, Adevărul’da köklü bir bakış açısı değişikliğine gidilmesi tavsiyesinde bulunuyor:
“Şimdiye kadar olduğu gibi ‘Doğu kanadı’ yerine ‘Doğu cephesi’ demek basit bir kelime değişikliği değil, yeni bir stratejik gerçekliğin ifadesidir. … Mesaj açık: Avrupa artık kendi güvenliği için yalnızca başkalarına bel bağlayamaz. Revizyonist ve giderek daha saldırganlaşan bir Rusya’yı caydırmak istiyorsa, savunmasının sorumluluğunu kendi eline almalı, inandırıcı askeri becerilere yatırım yapmalı ve Batı ittifakının siyasi bütünlüğünü muhafaza etmelidir. Yeni Avrupa güvenlik mimarisinde Doğu cephesi artık kıtanın çeperi değil, en önemli savunma hattıdır.”
Kaplumbağa hızında savunma
Republica.ro, Romanya’nın Ukrayna ile sınır koşullarına rağmen hâlâ hazırlıklı olmamasından yakınıyor:
“Romanya devleti dört yıldır bizleri yatıştırıyor. Yetkililer, durumu izlediklerini ve çalıştıklarını söylüyorlar. ... Gerçekte ise zerre kadar ilerleme katedemedik. İnsansız hava araçlarını düşürmeye izin veren yeni bir yasamız var, ancak şimdi de anlıyoruz ki aslında çok fazla kısıtlama var. ... Bu kaplumbağa hızı tam da bizi yansıtıyor. Dört yıllık savaşın ve hava sahasının bir Rus İHA’sı tarafından ilk kez ihlal edilmesinin üzerinden geçen üç yılın ardından, elimizde hiçbir hava savunma sistemi yok. Ya çok daha büyük bir patlayıcı yüküyle karşı karşıya kalsaydık ne olacaktı?”
Sanki savaş çok uzakmış gibi
Eski milletvekili Mustafa Nayyem, Facebook’ta NATO’nun sıcak çatışmaya girmeye henüz hazır olmadığını yazıyor:
“Havada uçakları uçan, ateş açma iznine sahip ve üzerine tam olarak neyin yaklaştığını bütünüyle bilen bir NATO ülkesi, tek bir ucuz Şahid insansız hava aracına karşı hiçbir girişimde bulunmadı - bunun da nedeni oradaki birilerinin korkuya kapılması ya da uyuyakalması değil, kuralların, teknolojinin ve sakin gündelik rutininin savaşın bu kadar yaklaşmasına göre tasarlanmamış olması. Rusya -bu tuhaf olaylara ve İHA enkazlarının Romanya topraklarında defalarca bulunmasına bakarak hüküm verilecek olursa- Doğu kanadının en zayıf noktasının tam olarak nerede olduğunu sistematik ve neredeyse soğukkanlı bir biçimde test ediyor.”
Kendi sınırlarımıza varmadan müdahale etmeliyiz
Novinky.cz, NATO devletlerinin insansız hava aracı savunması için operasyon alanlarını genişletmelerini öneriyor:
“Romanya, Polonya, ama aynı zamanda da Slovakya, Macaristan ve Baltık ülkeleri, İHA’ların veya füzelerin sınırlarını geçmesini sabırla beklemek zorunda kaldıkça, savunma için gereken zaman da daralıyor. ... Hukuken bu bir sorun değilse de pek bir anlam ifade etmiyor. ... Böyle bir durumda belki de en mantıklısı, hava savunmasının [NATO’ya] komşu ülkeler üzerinde de devreye gireceğini göstermek olabilir. Kremlin kuduz köpek gibi hırlayıp diş gösterir, ama hepsi bu kadar. En büyük Rus şahinleri dahi gerilimin daha da tırmanmasını istemez.”
Bunu zaten Putin'den biliyoruz
La Stampa, Rusya’dan gelen bir zayıflık emaresine dikkat çekiyor:
“Vladimir Putin, Ukrayna savaşında ne zaman zora düşse çaresizce tansiyonu tırmandırmaya çalışıyor. Bu daha önce, 2022 sonlarında Ukrayna kuvvetleri Harkov ve Herson’u kurtardığında ve Putin de ABD ile Avrupa’ya gözdağı vermek için nükleer savaş tehditleri savurduğunda yaşanmıştı. Akabinde de dönemin Biden yönetimi Kiev’e yönelik desteğini kısmıştı. Bugün Baltık ülkelerini ve Romanya’yı insansız hava aracı saldırılarıyla tehdit ederek aynısını yapıyor. Çünkü Trump’ın Ukrayna’ya ve Avrupa’ya ihanetine rağmen Kiev, Avrupa’nın desteğiyle salt direnişini sürdürmekle kalmıyor, Moskova’ya ağır sıkıntılar da yaşatıyor.”