Avrupa’da sıcak hava dalgası: Siyaset başarısız mı oldu?
Avrupa’nın pek çok ülkesi bu hafta, son on yılların ve bazı bölgelerde de kayıtlar tutulmaya başlandığından beri tüm zamanların en sıcak haziran günlerini yaşıyor. Birçok yerde en yüksek sıcaklık alarm seviyesine geçildi. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Başkanı Jim Skea, “son günlerde gördüklerimizin daha fazlasını yaşamamız kaçınılmaz” dedi. Basın ise sorumluları ve çıkış yollarını irdeliyor.
Eylemsizliğe karşı direnmeli
L’Humanité, iklim adaletsizliği karşısında protestolar nerede, diye soruyor:
“Hükümet, eylemsizliğinin daha fazla dram ve ölüme yol açacağını biliyor. Aldığı karar suç niteliğinde - tıpkı gezegenin sınırları ve insanlığın çoğunluğu pahasına bir azınlığın ekonomik çıkarlarının korunması gibi. … Ülke adeta boğulurken, herkes iklim değişikliğini inkâr edenlerin bariz aptallığını fark etmiş görünüyor. Peki öfke nerede? Yazdan sonra konunun [sağ milliyetçi medya patronu] Bolloré’nin hâkimiyetindeki medyanın takıntılarıyla arka plana itilmesi gibi büyük bir tehlike söz konusu. Tam da solun alaya alındığı ve çok zayıf olarak değerlendirildiği bir dönemde, bu varoluşsal mücadeleyi yürütebilecek yegâne unsur antikapitalist güçlerdir.”
İklim değişikliğiyle mücadeleyi reddetmek suçtur
L’Obs, Fransa’da 2027 ilkbaharında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi adaylarının iklim korumayı göz ardı etmemeleri gerektiği uyarısında bulunuyor:
“Hem mücadele etmek hem de bir yandan uyum sağlamak, zor kararların yanı sıra yaşam tarzımızda değişiklikleri ve çabaların adil bir şekilde bölüşülmesini gerektiriyor. Ancak görmezden gelmek artık bir seçenek değil. Vazgeçmek de öyle. ... Bunu gelecek yıl, tam da havanın daha güzel göründüğü zamanlarda hatırlamamız gerekecek. Ve 2027 cumhurbaşkanlığı seçiminin kaderciliğe bel bağlayan ya da iklim korumayı programlarının merkezine koymayı reddeden tüm adayları, aslında ne iseler o oldukları gözler önüne serilecek: açık bir yenilginin suç ortakları.”
Fizik yasaları tartışmalardan etkilenmez
Evrim biyoloğu Telmo Pievani, Corriere della Sera’da yeni normalde yaşadığımızı belirtiyor:
“Aralıksız süren bunaltıcı sıcak hava dalgası hayatımızı zorlaştırıyor. ... Bir yanda kuraklık ve sıcaklık, öte yanda şiddetli fırtınalar ve yıkıcı dolu yağışları yaşanıyor. … Peki tüm bunları şaşırtıcı bir acil durum, kaçınılmaz bir felaket, olağanüstü bir olay şeklinde mi görmeliyiz? ... Maalesef hayır. Halihazırda yaşananlar, önümüzdeki on yıllarda yılın her mevsiminde deneyimlemek zorunda kalacağımız yeni normalimiz. ... Bizim de katkı sağladığımız ve artık durduramayacağımız, tamamen kendi dinamiğinde gelişen büyük bir değişimin tam ortasındayız. Fizik yasaları bizim tartışmalarımızdan etkilenmez.”
Daha da sıcak geçecek yaz aylarına uyum sağlamak şart
Iltalehti, gelecekte iklim değişikliğinin etkilerine daha güçlü yanıtlar verilmesini istiyor:
“Avrupa’nın iklim politikası şimdiye değin büyük ölçüde emisyonların azaltılmasına odaklanıyordu. Zaten değişmiş olan iklime uyum sağlama meselesi ise biraz geri planda kalmış gözüküyordu. Bu durum şimdi hızla telafi ediliyor: Örneğin Finlandiya’da geçen yıl yürürlüğe giren imar yasası, inşaatlarda düşük karbondioksit emisyonlarına dikkat edilirken yazın yaşanan ısı yükünün ve sel riskinin de göz önünde bulundurulmasını öngörüyor. ... Büyük altyapı yatırımları genelde on yıllar, hatta yüzyıllar sürecek bir zaman dilimine göre planlanır. Avrupa’daki yeni demiryolu hatlarında, enerji santrallerinde ve semtlerde çok daha sıcak günler yaşanacak. Karar alıcıların ileri görüşlü olması şart.”
Klimalar çözüm değil
Volkskrant köşe yazarı Jarl van der Ploeg, klimaların aşırı sıcaklara karşı tek çare olarak görülmemesini istiyor:
“Lütfen bu aletler, aşırı sıcakların semptomu olduğu sistematik krizden bir çıkış yolu sunuyormuş gibi davranmayalım. Zira yeterince başka çözüm var. ... Örneğin iki kat daha fazla ağaç dikin, ilave içme suyu çeşmeleri inşa edin, bahçesi tamamen betonla kaplı olan herkesi derhal sınır dışı edin, ayrıca aşırı sıcaklarla ilgili haber metinlerinin yanına bir de neşeli plaj fotoğrafları koyan her görsel editörünü iyice bir haşlayın ve asla, ama gerçekten asla iklim inkârcılarına oy vermeyin.”
Hem kısa hem uzun vadeli önlemler almalı
El País, şöyle yazıyor:
“Uzun vadede fosil yakıtlardan çıkış kaçınılmaz. ... Hükümetler, iklim korumayı göz ardı eden açık ekonomik çıkarları bulunan petrol endüstrisinin ve Körfez monarşilerinin baskısına direnmeli. ... Yapay zekâ, o kadar fazla enerji ve su tüketiyor ki, adeta tarihin akışına karşı yüzüyor. ... Hükümetler ve tüketiciler, bu büyük şirketleri temiz enerjiye geçiş yapmaya zorlamalı. ... Kısa vadede hükümetler, küresel ısınmanın etkilerini hafifletmek zorunda; çünkü karbondioksit emisyonları derhal durdurulsa dahi sıcaklıklar daha onlarca yıl artmaya devam edecek.”
Asya ve Afrika'da daha büyük bir ıstırap
Hafta sonu Avusturya'da çok yüksek sıcaklıklar bekleniyor. Kurier, dünyanın diğer bölgelerinin çok daha fazla etkilendiğine dikkat çekiyor:
“Ne yazık ki, Avusturya’nın şu anda yaşadığı durumun küresel ölçekte yalnızca orta düzeyde kaldığının da farkına varmamız gerekiyor. Pakistan ve Hindistan’ın bazı bölgelerinde ya da Batı Afrika’da, insan vücudunun terleme yoluyla kendini artık soğutamayacağı sıcaklık ve yüksek nem değerlerinin öngörüldüğü; yaşamı tehdit eden 'wet-bulb' sınırına ulaşılacağı tahmin ediliyor. Bugün hâlâ istisna olan bu koşullar, yüzyılın ortasına gelindiğinde yüz milyonlarca insan için günlük hayatın bir parçası haline gelecek. Belki bizde de zamanla, iklim krizine yol açmayan ama bundan en ağır şekilde etkilenen dünyanın en yoksul insanlarına yönelik bir empati gelişir.”
Klimalara da ağaçlara da ihtiyacımız var
De Standaard, şehirler iklim değişikliğinin sonuçlarına daha hazırlıklı olmalı, diyor:
“Ne yazık ki, kamu tartışmalarının yakıtı çoğu zaman 'ya o ya bu' yaklaşımıdır. Bu günlerde aşırı sıcaklarla birlikte kutuplaşmayı daha da keskinleştiren sahte karşıtlık, ağaçlar ile klimalar arasındaki ikilem olarak ortaya konuyor. Fransa’da bu tartışma hayli yoğun sürüyor. Radikal sağ tüm ülkeyi klimalarla donatmak isterken, radikal sol toprak, ahşap ve samanla inşa etmeyi savunuyor. … Oysa evleri, okulları ve yaşlı bakım evlerini yaşanabilir kılmak için elbette hem çok daha fazla ağaca hem de daha fazla soğutma sistemlerine ihtiyacımız var.”
Kâr hayatta kalmaktan önemli mi?
Mediapart, Avrupa elitlerinin iklim korumayı hiçe saydığı tespitini yapıyor:
“Üretim biçimimizin önceliği, çevresel kaosla mücadele değil, hatta bunun etkilerine karşı mücadele bile değil. ... Bunu anlamak için, Avrupa'nın nefes almakta güçlük çektiği şu sıralarda bile önceliğin bir ekolojik canavar olan yapay zekanın geliştirilmesine verildiği gerçeğini hatırlamak yeterli. Teknoloji lobisi bir hafta önce AB’den, yapay zekanın geliştirilmesine öncelik vermek amacıyla iklim hedeflerini gevşetmesini talep etti. Batılı hükümetler, kârları artırmak için halihazırda yürürlükte olan zayıf çevre koruma kurallarını geri çekiyor. Kapitalizmin yapısal krizi, çevre felaketini arka plana itiyor.”
Önleyici tedbirler ihmal edilmemeli
Ta Nea, sıcak hava dalgası Yunanistan’ı da vurmadan şu yorumda bulunuyor:
“2022 yılında Yunanistan’da aşırı sıcaklar sonucu ölen yaklaşık 2.800 kişiyi ve ülkemizin kişi başına düşen ölüm oranı açısından Avrupa genelinde İtalya’nın ardından ikinci sırayı almasını hâlâ kim hatırlıyor? Meteorologlar elbette bizi zamanında uyaracak. Hükümet hareketliliğin kısıtlanmasını tavsiye edecek, belediyeler ihtiyaç sahipleri için klimalı mekânlarını açacak, kültürel etkinlikler gerekirse iptal edilecek. Bu tür aşırı durumlarla başa çıkma konusunda eskisinden daha iyi hazırlanmış olduğumuz şüphesiz. Ancak kriz yönetimine odaklanmak, dikkatleri önleyici tedbirler alma gerekliliğinden uzaklaştırmıyor mu?”
Histeri sinir bozucu
The Daily Telegraph’a göre habire sıcaklık uyarıları yapılması abartılı:
“Termometreler 30 derece sınırını her aştığında histeriye kapılmak hiç de sağlıklı değil. Sağlık tavsiyeleri -metroda yolcuları yanlarında bir şişe su bulundurmaya çağıran anonslar gibi- üstenci tutumlardan başlayıp absürtlük seviyesine değin varıyor. Sanki sağlıklı bir yetişkin biraz güneş ışığına maruz kalınca hemen ölüp yere yığılacak. Sıcak hava dalgaları yaşandığında, yeni bir korona karantinasını göze alabilirmişiz gibi okulların kapanması ve trenlerin çalışmaması pek katlanılabilir görünmüyor. ... Bunun yerine sağduyulu olmalı ve nadiren karşılaştığımız bu kısa Büyük Britanya yazının keyfini çıkarmalıyız.”
Uyku moduna geçmek yerine uyum sağlamalıyız
L'Opinion, Fransa'nın sıcaklarla başa çıkma yönteminin uzun vadeli bir çözüm olmadığına dikkat çekiyor:
“Fransa, bir tür gönüllü kapanma uyguluyor: Okullar kapatılıyor, sözlü lise bitirme sınavları erteleniyor ve kutlamalar iptal ediliyor. Kısacası: Ülke acil durum frenini çekiyor. ... Ancak aslında iki seçeneğimiz var. Birincisi şikâyet etmek, her şeyi ertelemek ve termometre 35 derecenin üzerine çıkar çıkmaz ülkeyi uyku moduna geçirmek. İkinci seçenek ise bu sıcak hava dalgalarının giderek daha sık ve yoğun bir şekilde tekrarlanacağını ve modern bir ülkenin yılda birkaç hafta boyunca duramayacağını kabul etmeyi gerektiriyor. Uyum sağlamak, iklim değişikliğiyle mücadeleden vazgeçmek anlamına gelmez; bu mücadelenin mantıksal sonucudur.”
Göller yardımımıza muhtaç
Macaristan göllerinin kuruması bir alarm sinyali olarak görülmeli, diye uyarıyor Népszava:
“İklim krizinde sığ göllerimiz zincirin en zayıf halkası olarak kabul ediliyor ... Ancak bunlar tüm ekosistemin yaşadığı sorunların bir işareti. Bu hassas su kaynaklarının kuruması doğanın yardım çağrısıdır - her ne kadar biz bundan çoğu zaman sadece göl kıyısındaki plajların kapandığını anlasak da. ... İyi bir kurtarma fikrine ihtiyaç var, üstelik yalnızca göller için de değil: Tüm ekosistemler acil yardıma muhtaç. Yeniden su doldurmak kulağa iyi gelse de yetmez: Su depolamaya, su sistemlerinin yeniden canlandırılarak birbirine bağlanmasına ve -her şeyden önce- başları derde girenin sadece göllerimiz olmadığını kavramaya ihtiyacımız var.”
Finlandiya bir cennete dönüşüyor
İklim değişikliği kuzeyde yaşamayı daha cazip kılıyor, diyor Helsingin Sanomat:
“Avrupa’nın pek çok yerinde su giderek kıt hale geliyor. Kuraklık ve sıcaklıklar mahsulleri yok ediyor. Aşırı sıcaklar can kayıplarına da neden oluyor. ... Böyle bir dünyada Finlandiya, hava durumu açısından bir cennete dönüşüyor. ‘Coolcation [serinleme tatili] turizminin’ büyüdüğünden zaten söz ediliyordu, ancak bu fenomen kalıcı ikamet yeri seçiminde de kendini gösterebilir. Tatilde sıcaktan kaçıp suya sığınılabilir, ancak normal gündelik hayatta dışarıda vakit geçirebilmek ve yeterince uyuyabilmek gerekir. Kuzeyin karanlık ve uzun kışı dayanıklılık gerektirse de, aylarca süren acımasız sıcaklıklara kıyasla yakında çocuk oyuncağı gibi görünebilir.”