Norveç’ten Dünya Kupası’nda Viking şovu: Uygunsuz bir hareket mi?
Norveç futbol takımı, Dünya Kupası’na hareket etmeden önce Viking kılığına girdikleri bir fotoğraf yayınlamıştı. Bu sembolizmi hemen benimseyen taraftarlar, stadyumda hayali bir Viking gemisinde birlikte kürek çeker gibi yapıp “Ro!” (Çek!) diye bağırdılar. İskandinav basınında gösteriye yönelik farklı değerlendirmeler yapılırken, Türkiye’de Norveçlilerin örnek alınmasını isteyenler var.
Kürek çekenler Norveçliler değil İsveçlilerdi
Svenska Dagbladet, Norveçlilerin şarkılar eşliğinde kürek çekmeye başlamasını tarihsel açıdan yersiz buluyor:
“Norveçli Vikingler açık denizler üzerinden Britanya Adaları’na, İzlanda’ya, Grönland’a ve Kuzey Amerika’ya ulaştı ve bu tür sularda kürek, yelkene kıyasla yetersiz kalırdı. İsveç’in doğu kıyısındaki Vikingler içinse durum farklıydı. Baltık Denizi çok büyük değil ve daha uzağa gitmek isteyen İsveçli Vikingler, bunu Dinyeper ve Tuna gibi nehirler üzerinden yapmak zorundaydı. Bu nehirlerde kürek çekerek Gårdarike’ye (Kiev) ve (Karadeniz üzerinden) Miklagård’a (İstanbul) kadar ulaştılar. ... Kısacası: Norveç kıyılarından denize açılan Vikingler yelkenle ilerlerken, İsveç’in doğu kıyısından yolculuğa başlayanlar kısa süre sonra küreklere sarılmak zorundaydı.”
Türkiye de köklerine sahip çıkmalı
Hükümete yakın köşe yazarı Oğuzhan Bilgin, Akşam’da Türkiye’nin de artık Türk aşırı sağcılarının sembolü olan Bozkurt işareti ve Osmanlılar üzerinden kendini pazarlaması gerektiğini savunuyor:
“Dünya Kupası başladığından beri futbolun yalnızca futbol olmadığını, aynı zamanda milletlerarası bir siyasal ve kültürel mücadele alanı olduğunu vurguluyorum. ... Norveçliler kendi barbar, yağmacı, ilkel ataları olan Vikinglere bile bir kimlik olarak böylesine sahip çıkıyor, dünyanın gözlerine sokuyor ve markalaştırıyor. ... Dünyanın en büyük medeniyet ve devlet tarihine sahip milletlerinden biri olan biz Türklerin hâlâ Bozkurt sembolüne, Orta Asya köklerimize ya da Türk tarihinin zirvesi olan Osmanlı tarihine sahip çıkmakta böylesine tereddüt etmesi anlaşılamaz.”
Daha utanç verici olamazdı
Yazar Alex Schulman, Dagens Nyheter’de hissettiği başkaları adına utanma duygusunu şöyle dile getiriyor:
“Kusura bakmayın ama [İsveçli oyuncular] Alexander Isak ve Viktor Gyökeres’in buna benzer Viking maskaralıklarına giriştiğini görmek zorunda kalsaydım, utancımdan ölürdüm. Ama görünen o ki Norveçliler bundan oldukça heyecan duyuyor, çünkü artık onlar da katılıyor: Tribünlerden, herkesin bir anda kadırga kölesi rolüne bürünüp ‘Çek! Çek!’ diye bağırdığı çılgın bir tezahürat yükseliyor. ... Demek ki seyirciler de Vikinglerden oluşuyor! Görüntüleri izleyince gözlerime inanamıyorum. Sanki kocaman bir küreği kavramışlar gibi hep birlikte öne eğiliyor ve tüm bu süre boyunca birbirlerine bağırıyorlar: ‘Çek! Çek! Çek!’ Norveç’te neler oluyor? İşler nasıl bu noktaya gelebildi?”
Nordik semboller her türlü şüpheden uzaktır
Berlingske, peşin hükümlere karşı uyarıda bulunuyor:
“Bu, hem Norveç’in kültürel mirasını konu alan hem de geniş Norveç halkının ülkenin benzersiz ulusal mirasına ilişkin algısını güçlendiren popüler bir kampanya. Ancak Norveç solu, Pavlovvari bir refleksle şoke olmuş durumda. Milli takımın gururlu Vikinglerden oluşan bir halk olarak tasvir edilmesi, onlara göre Nazizmin, faşizmin ve milliyetçiliğin bir yansıması - hatta ‘hiper maskülenliğin’ ürkütücü bir ifadesi. Nasyonal Sosyalistlerin Nordik sembolleri kendi yozlaşmış ideolojileri için kötüye kullanmış olması, Nasyonal Sosyalizmden neredeyse bin yıl önce yok olmuş bir kültüre mal edilemez.”