Sırbistan: Cumhurbaşkanı Vučić istifa edip ne yapacak?
Görevinden istifa edeceğini açıklayan Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, erken cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimleri yapılacağını duyurdu. Normalde kendisinin ikinci ve son görev süresi Mayıs 2027 sonunda dolacaktı. Vučić, Sırp İlerleme Partisi’ne (SNS) seçimlerde destek olmayı teklif etti. Yorumcular, Cumhurbaşkanı’nın bu hamlesinin arkasında ne tür stratejik niyetler yatıyor olabileceğini tartışıyor.
Belirsiz zamanlar kapıda
Siyaset bilimci Răzvan Munteanu, Adevărul web sitesinde Vučić’e bir alternatif çıkıp çıkamayacağı sorusuna yanıt arıyor:
“Kesin olan şu ki, Sırbistan için uzun yıllardır ilk kez ülkenin en etkili siyasi figürünün geleceğinin artık cumhurbaşkanlığı makamıyla bağlantılı olmayacağı belirsiz bir dönem başlıyor. Yaklaşan seçimler salt müstakbel cumhurbaşkanını ya da yeni parlamentonun yapısını belirlemekle kalmayacak, Novi Sad trajedisinin ardından ortaya çıkan protesto dalgasının siyasi bir alternatife dönüşüp dönüşemeyeceğini ya da Aleksandar Vučić’in yeni bir pozisyonda [ülkenin yeni başbakanı] da olsa bir kez daha Sırp siyasetinin baş aktörü kalmayı başarıp başaramayacağını da gösterecek.”
Putin'den esinlenmiş
Der Standard’a göre Vučić kalmak için istifa etmek istiyor:
“2014’ten bu yana otokratik bir rejim kuran Vučić’in şimdi yola başbakan olarak devam etmek istemesi beklenen bir durum. Hangi pozisyonda olursa olsun dizginleri elinde tutması, Sırbistan’da kuvvetler ayrılığının uzun süredir işlemediğini gösteriyor. Vučić ayrıca, seçimlere gireceği listenin adının ‘Birleşik Sırbistan’ olacağını duyurdu. Bu da Rus diktatör Vladimir Putin’in partisi ‘Birleşik Rusya’yı çağrıştırıyor. Putin de dönüşümlü olarak başbakanlık ve devlet başkanlığı yapmıştı. ... Oysa Sırbistan toplumunun başka bir şeye ihtiyacı var: parti ve devletin net bir şekilde ayrılmasına, partiye değil yurttaşlara hizmet eden kurumlara.”
Ufukta muhtemel bir rakip var
Večer bundan sonra neler olabileceğini şöyle açıklıyor:
“Vučić gerçekten istifa ederse, anayasa uyarınca Parlamento Başkanı Ana Brnabić geçici cumhurbaşkanı sıfatıyla onun yerini alır - ancak bu, kendisinin de aday olabileceği cumhurbaşkanlığı seçimleri ilan edilene kadar geçerli olur. … Geçen süre zarfında, Belgrad Üniversitesi Rektörü Vladan Đokić öğrenci direnişinin sembolü olmuştu. Diğer rektörlerin aksine, öğrencileri başından beri desteklemişti. ... Kendisinin Aleksandar Vučić’e muhtemel bir rakip olabileceği konuşuluyor. Dolayısıyla, parlamento seçimlerinde bir seçim listesine öncülük etmesi ya da bizzat cumhurbaşkanlığına adaylığını koyması söz konusu olabilir. Ancak öyle kolay bir iktidar değişimi gerçekleşecek gözükmüyor. Vučić becerikli bir taktisyen ve siyasi manipülasyon ustası kabul ediliyor.”