ABD: Donald Trump makamını paraya mı çeviriyor?
Donald Trump iyi kazanıyor: Salı günü yayınladığı 927 sayfalık beyannamede, 2025 yılında 2,2 milyar dolar gelir elde ettiğini ilan etti. Bu da Trump’ın ikinci kez göreve gelmesinden önceki yılki gelirinin 3,5 katına karşılık geliyor. Bu tutarın 1,4 milyar dolardan fazlası ise ailesinin kripto para işlerinden kaynaklanıyor. Avrupa basını şaşkın.
Borsa hep göz önünde
Corriere della Sera’nın şüphesi yok:
“Geçen hafta Pentagon, Pasdaran’ın Hürmüz Boğazı’nda bir gemiye saldırmasına misilleme olarak İran hedeflerine düzenlenen yeni ABD hava saldırılarının haberini, ani kur kayıplarını önlemek amacıyla öğleden sonra, yani borsanın kapanmasının ardından duyurdu. Doha’daki müzakerelerin yeniden başlaması ihtimaline dair söylentiler ise pazarı pazartesiye bağlayan gece, finans piyasaları açılmadan hemen önce hisse senedi vadeli işlemlerinin başladığı sırada yayıldı. ... Trump’ın ikinci görev süresinde, yakın zamana kadar akıllara dahi gelmeyen şeye artık alıştık: borsa kurlarını etkilemek ve ABD’li şirketler arasında kazananlar ile kaybedenleri belirlemek maksadıyla da tehditler savuran, vaatlerde bulunan, aşağılayıcı hükümler veren ve övgüler düzen bir başkan.”
Kurucular mezarlarında ters dönüyor olmalı
Le Monde, başkanlık makamını tanımlayan erdemlerin son bulmasından yakınıyor:
“Donald Trump, ABD’nin kurucularının başkanların örnek teşkil etmesi gerektiği yönündeki anlayışını boşa çıkarıyor. Bariz yolsuzluk ve zenginleşme hırsıyla anılan bir başkanlıkta artık kimsenin erdem aramasına gerek yok. ... Yürütmenin, neredeyse imparatorluk benzeri bir başkanlığa boyun eğen Yüksek Mahkeme tarafından onaylanan yetki genişlemesinin yanı sıra hukuka ve gerçeklere yönelik küçümseme karşısında, çıkar çatışması kavramının tamamen içinin boşaltılması Trump’ın ikinci görev süresine damgasını vuruyor.”
Siyaset ile kişisel çıkarlar el ele
TVNet şu yorumda bulunuyor:
“Trump’ın ticari faaliyetleriyle yasayı ihlal edip etmediği henüz kesinlik kazanmış değil. Beyaz Saray, Başkan’ın ticari faaliyetlerinin çıkar çatışması yarattığı iddiasını kategorik olarak reddediyor ve söz konusu şirketlerin oğulları tarafından yönetildiğini ve hükümetin tüm kararlarının kamu yararı doğrultusunda alındığını vurguluyor. Ancak tarihçiler, meselenin artık yalnızca Trump’ın kişisel kazançlarının miktarı olmadığını, daha ziyade ABD başkanlık makamı anlayışının kendisinin nasıl değiştiği sorusunun ortaya çıktığını vurguluyor. Önceki başkanlar çıkar çatışması izlenimi doğurabilecek durumlardan dahi kaçınırken, Trump’ın ikinci görev süresinde özel şirketlerle Beyaz Saray'ın politikaları ilk kez bu denli açık biçimde iç içe geçmiş durumda.”
Kripto para birimlerine kural konmalı
The Independent, Trump’ın servetindeki artışı kripto sektöründe net kurallara ihtiyaç olduğunun kanıtı olarak görüyor:
“Özellikle de Trump kararnameler ve yeni yasalarla kripto para birimlerini hararetle teşvik ederken, burada açık bir çıkar çatışması söz konusu. Aslında bu konuda kurallar ve düzenlemeler getirilmeli, ancak demokratik dünyanın kurumları bu yeni kripto siyasetçi türüne ayak uyduramadı. … Siyasetçilere duyulan güvenin (olağan standartlara göre bile) zaten düşük olduğu ve kripto para birimlerinin şeffaflıktan böylesine uzaklaştığı bir dönemde, bütün demokrasilerin daha iyi kurallara ihtiyacı var.”
Takdir parayla satın alınamaz
The Guardian, Trump’ın rekor gelirler kaydetmesine rağmen bir siyasetçi olarak tökezlediği değerlendirmesinde bulunuyor:
“Bir yandan, hayatı boyunca umutsuzca özlemini çektiği şeye, yani gerçek ve hayal edilemeyecek bir servete kavuştu. Öte yandan bu, yine hayatı boyunca umutsuzca arzuladığı başka bir şey pahasına gerçekleşiyor: herkesin takdiri ve alkışları. Bu takas ahlaki açıdan öylesine tutarlı ki, doğrudan bir fabldan fırlamış gibi. Ancak ABD Başkanı’nın şu anda bulunduğu nokta tam da bu: Zengin ama alay edilen, gelirine bakıldığında başarılı ama devlet başkanı olarak sadece yüzde 39’luk bir onay oranına sahip tam bir beceriksiz.”