Şi, Trump, Putin: Üçlü zirve ne getirir?
ABD yönetiminden yapılan açıklamaya göre Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ilk kez üçlü bir zirve kapsamında bir araya gelmeyi planlıyor. Görüşmenin perşembe günü Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu çerçevesinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Zirvede diğer konuların yanı sıra küresel nükleer silah cephaneliklerinin azaltımı meselesinin de ele alınması bekleniyor.
Çin dünya sahnesinin merkezinde
La Stampa, Şi Cinping’in bıçak sırtında yürüdüğünü belirtiyor:
“Donald Trump ve Vladimir Putin Shenzhen’de kendisinin yanında yer alacak - resmen ve Çin’in bilinçli bir şekilde müzakerelerin dışında bıraktığı konulara girilmeden. Ukrayna gündemde yok, herhangi bir anlaşma da öyle. ... Üç büyük gücün devlet başkanları arasındaki bu ilk tarihi üçlü zirve, krizleri çözmek zorunda kalmadan Pekin’i dünya diplomasisinin sahnesine yerleştiriyor. Şi kendisini, iki ağır sıklet konuğunun ortaya çıkmasına katkıda bulunduğu bir kaosun büyük dengeleyicisi olarak sunmaya hazırlanıyor. ... Ancak Shenzhen’de olayların merkezinde kalırken başkalarının senaryosunun parçası haline de gelmemek için sahip olduğu bütün nüfuzu kullanması gerekecek.”
Pekin’in sahte barış meleği
The Sunday Times köşe yazarı Matthew Syed, aşırı saflık sergilenmesine karşı uyarıda bulunuyor:
“Çin, İran’ın Rusya’ya silah sağladığı ve Kuzey Kore’nin Moskova’ya asker gönderdiği stratejik bir ittifak kurdu. Rusya ise bunun karşılığında petrol, doğalgaz ve istihbarat sağlıyor. Bunlar olurken, Çin Devlet Başkanı Şi ‘kuralları’ ve ‘barışı’ önemseyen ‘tarafsız’ bir aktör rolüne bürünüyor. ... Şi bu hafta saf bir dünyanın alkışlarının tadını çıkarırken, umarız sayıları hiç de az olmayan insanlar kendisinin ‘cilalı’ diplomasisiyle gözlerinin kamaşması cazibesine direnebilir. Bunun yerine Ukrayna’nın kaçırılan çocuklarını, Sincan’da soykırıma maruz kalan binlerce kişiyi ve İranlı Ayetullahların sayısız kurbanını akıllarına getirsinler.”
Üç kişi bir araya gelince biri fazlalık olur
The Times, büyük bir ilerleme beklenmemesi gerektiği görüşünde:
“Çin, Ukrayna konusundaki tartışmaların içine çekilmek istemiyor ve nükleer silah cephaneliğini azaltmayı kabul etmekten kaçınıyor - ki bu da Trump’ın kendi açıklamasına göre gündeme getirmek istediği bir konu. ... Bu tür zirveler nadiren düzenlenir, zira rakip güç bloklarının liderleri için şu kural geçerlidir: İki kişi iyidir, üçüncüsü ise fazlalık. İki kişi bir olup üçüncüye baskı uyguladığında, bir süper gücün lideri dahi hızla yalnız kalabilir. Yalta Zirvesi’nin aksine bu kez devlet başkanları da görüşmelerin önemli küresel meselelerde ilerleme sağlamaktan ziyade bir çıkmazla sonuçlanacağını varsayıyor gibi görünüyor.”
Otokratlar için bir hediye
Público, Trump’ın kötü bir çevreye bulaştığını yazıyor:
“Kendi ülkesinde küçük düşürüldüğü için ABD Başkanı’nın uluslararası arenada güç gösterisi arayışına girmesi gayet doğal. Yeni bir dünya düzeni tasarlamaya çalışan iki diktatörle verdiği fotoğraf onu rahatsız etmese de her demokrat açısından bir küçümseme nedeni olmalı. Şi Cinping ve özellikle de Vladimir Putin için uluslararası arenada ABD ile eşit düzeyde yer almak her zaman bir kozdur - sergilemekten memnuniyet duyacakları ve Avrupa Birliği’nin o fotoğrafta yer almamasının bir diğer nedeni olan bir koz.”