Şi, Trump, Putin: Üçlü zirve ne getirir?

ABD yönetiminden yapılan açıklamaya göre Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ilk kez üçlü bir zirve kapsamında bir araya gelmeyi planlıyor. Görüşmenin perşembe günü Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Forumu çerçevesinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Zirvede diğer konuların yanı sıra küresel nükleer silah cephaneliklerinin azaltımı meselesinin de ele alınması bekleniyor.

Tüm alıntıları göster/kapat
Le Soir (BE) /

Bol sembolizm az içerik

Le Soir, Yalta ile gelişigüzel paralellikler kurmamak gerektiği uyarısında bulunuyor:

“Uzmanlara göre, İkinci Dünya Savaşı’nın bitimine kısa süre kala düzenlenen tarihi konferansa atıfta bulunarak ‘yeni bir Yalta’dan söz etmek yerinde değil. ... Ancak orada ortaya çıkacak görüntü ile Josef Stalin, Winston Churchill ve Franklin Roosevelt’in tarihi fotoğrafıyla kurulan paralellik, tüm tarafların işine geleceğe benziyor. Elde edilecek başarı sembolik nitelikte olacaktır. İçerik bakımından ise ülkelerini otoriter ya da otokratik biçimde yöneten üç devlet başkanı arasındaki bu ‘barışın korunmasına yönelik görüşmeler’, dünya düzenini biraz olsun yeniden tesis etmeye pek de katkı sağlamayacaktır.”

Politis (CY) /

Aynı masada oturmak güçler eşitliği anlamına gelmez

Politis, Rus liderin rolünü şöyle yorumluyor:

“Putin’in Trump ve Şi’nin yanında verdiği görüntü, Kremlin tarafından Rusya’yı izole edilmemiş ve başat uluslararası süreçlerde yer almayı sürdüren bir ülke olarak göstermek için kullanılıyor. ... Bu görüntü, Rus propagandasının özellikle de kendi halkına yönelik kullandığı bir başka araca dönüşüyor. Ancak bir görüşmeye katılmak, otomatik olarak güçler eşitliği anlamına gelmez. Diğer iki lider, bugünkü Rusya’nın askeri, ekonomik ve jeostratejik zaaflarının farkında. Putin’le müzakere edebilir ve kendi çıkarlarına hizmet eden unsurları kullanabilirler; ancak bu, onun uluslararası konumunu önemli ölçüde iyileştirmeye hevesli oldukları ya da bunu yapabilecek durumda bulundukları anlamına gelmez.”

Delfi (LT) /

İkinci Helsinki vakti geldi

Gazeteci Edward Lucas, Delfi’de Şi, Trump ve Putin’e karşı kararlılık ve birlik çağrısında bulunuyor:

“Stalin’in fiilen Avrupa’nın yarısına hükmettiği 1945’teki Yalta Konferansı’nın ardından karanlık bir mesaj almıştık: ‘Bana ait olan benimdir. Sana ait olanı ise müzakere edebiliriz.’ 1975’te Helsinki Süreci’nin tamamlanmasıyla daha iyi bir mesaj verilmişti: ‘Kurallar vardır ve bunlar herkes için geçerlidir.’ Bu anlaşmalar, Atlantik’in her iki yakasının iki yıl süren müzakereler boyunca koruduğu kararlılık ve birlik sayesinde mümkün olmuştu. ... Helsinki Nihai Senedi, birinci Yalta’nın sonuçlarını tersine çevirmişti. İkinci bir Yalta’yı önlemek içinse onun ileri görüşlü ruhunu yeniden canlandırmalıyız.”

La Stampa (IT) /

Çin dünya sahnesinin merkezinde

La Stampa, Şi Cinping’in bıçak sırtında yürüdüğünü belirtiyor:

“Donald Trump ve Vladimir Putin Shenzhen’de kendisinin yanında yer alacak - resmen ve Çin’in bilinçli bir şekilde müzakerelerin dışında bıraktığı konulara girilmeden. Ukrayna gündemde yok, herhangi bir anlaşma da öyle. ... Üç büyük gücün devlet başkanları arasındaki bu ilk tarihi üçlü zirve, krizleri çözmek zorunda kalmadan Pekin’i dünya diplomasisinin sahnesine yerleştiriyor. Şi kendisini, iki ağır sıklet konuğunun ortaya çıkmasına katkıda bulunduğu bir kaosun büyük dengeleyicisi olarak sunmaya hazırlanıyor. ... Ancak Shenzhen’de olayların merkezinde kalırken başkalarının senaryosunun parçası haline de gelmemek için sahip olduğu bütün nüfuzu kullanması gerekecek.”

The Sunday Times (GB) /

Pekin’in sahte barış meleği

The Sunday Times köşe yazarı Matthew Syed, aşırı saflık sergilenmesine karşı uyarıda bulunuyor:

“Çin, İran’ın Rusya’ya silah sağladığı ve Kuzey Kore’nin Moskova’ya asker gönderdiği stratejik bir ittifak kurdu. Rusya ise bunun karşılığında petrol, doğalgaz ve istihbarat sağlıyor. Bunlar olurken, Çin Devlet Başkanı Şi ‘kuralları’ ve ‘barışı’ önemseyen ‘tarafsız’ bir aktör rolüne bürünüyor. ... Şi bu hafta saf bir dünyanın alkışlarının tadını çıkarırken, umarız sayıları hiç de az olmayan insanlar kendisinin ‘cilalı’ diplomasisiyle gözlerinin kamaşması cazibesine direnebilir. Bunun yerine Ukrayna’nın kaçırılan çocuklarını, Sincan’da soykırıma maruz kalan binlerce kişiyi ve İranlı Ayetullahların sayısız kurbanını akıllarına getirsinler.”

The Times (GB) /

Üç kişi bir araya gelince biri fazlalık olur

The Times, büyük bir ilerleme beklenmemesi gerektiği görüşünde:

“Çin, Ukrayna konusundaki tartışmaların içine çekilmek istemiyor ve nükleer silah cephaneliğini azaltmayı kabul etmekten kaçınıyor - ki bu da Trump’ın kendi açıklamasına göre gündeme getirmek istediği bir konu. ... Bu tür zirveler nadiren düzenlenir, zira rakip güç bloklarının liderleri için şu kural geçerlidir: İki kişi iyidir, üçüncüsü ise fazlalık. İki kişi bir olup üçüncüye baskı uyguladığında, bir süper gücün lideri dahi hızla yalnız kalabilir. Yalta Zirvesi’nin aksine bu kez devlet başkanları da görüşmelerin önemli küresel meselelerde ilerleme sağlamaktan ziyade bir çıkmazla sonuçlanacağını varsayıyor gibi görünüyor.”

Público (PT) /

Otokratlar için bir hediye

Público, Trump’ın kötü bir çevreye bulaştığını yazıyor:

“Kendi ülkesinde küçük düşürüldüğü için ABD Başkanı’nın uluslararası arenada güç gösterisi arayışına girmesi gayet doğal. Yeni bir dünya düzeni tasarlamaya çalışan iki diktatörle verdiği fotoğraf onu rahatsız etmese de her demokrat açısından bir küçümseme nedeni olmalı. Şi Cinping ve özellikle de Vladimir Putin için uluslararası arenada ABD ile eşit düzeyde yer almak her zaman bir kozdur - sergilemekten memnuniyet duyacakları ve Avrupa Birliği’nin o fotoğrafta yer almamasının bir diğer nedeni olan bir koz.”