Macaristan: Satranç efsanesi cumhurbaşkanı olmak istemedi
Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok’un görevden alınmasının ardından, Başbakan Péter Magyar’ın yerine getirmek istediği dünyaca ünlü satranç oyuncusu Judit Polgár bu teklifi reddetti. Polgár, kendini bölünmüş bir ulusu birleştirmek gibi tarihi bir sorumluluğu üstlenecek kadar güçlü hissetmediğini açıkladı. Yorumcular, bu reddedişin nedenlerini ve Magyar’ın tutumunu sorgulaması gerekip gerekmediğini tartışıyor.
Acelecilik kazandırmıyor
Index, yurttaşlar karar süreçlerinde söz hakkına sahip olmayı belli ki özlemişler, diyor:
“Nisan ayındaki seçimlerden bu yana Tisza hükümeti ilk kez ciddi bir uyarı aldı. Ancak bu, her şeyden önce Péter Magyar’ın yenilgisi: Seçmenler onun beklediği kadar uysal davranmadı. Bunun yerine, ona hükümet yetkisinin kendilerinden geldiğini hatırlattılar ve katılım sözünü tutmasını talep ettiler. ... Başbakan, düşünmeden ve aceleyle attığı adımla Judit Polgár’ı da zor durumda bırakmayı ve onu küçük düşürmeyi başardı. Ancak mesele henüz kapanmış değil. Çünkü seçmenler, Macaristan’ı cumhurbaşkanı olarak kimin temsil edeceği konusunda gerçek bir söz hakkına sahip olmayı bekliyor.”
Sorun yöntemde
Gazeta Wyborcza, Başbakan Magyar’ın temkinli hareket etmesi gerektiği uyarısında bulunuyor:
“Tisza’nın tek adam partisi olduğu Macaristan’da uzun zamandır söylenegeliyor olsa da şimdiye değin Magyar’ın yetkisini kötüye kullandığına dair bariz örnekler görülmemişti. ... Macarlar, Fidesz hükümeti döneminde olağan hale gelen bu tür girişimlere karşı özellikle hassaslar. Viktor Orbán’ın partisinin iktidarı kaybetmesinin başlıca nedeni de buydu. Tisza, gücünü 50 bin yerel gönüllüden alan bir taban partisi olarak kuruldu. Yetkinin kötüye kullanıldığına dair her türlü şüphe, Magyar ve partisi için büyük sorun teşkil eder.”
Ülke bu tartışmaya hazır değil
Népszava’nın genel yayın yönetmeni Péter Németh, Judit Polgár’ın hiç şansı olmadığını belirterek üzüntüsünü dile getiriyor:
“İyi bir cumhurbaşkanı olup olmayacağını bilmiyoruz belki. Ancak Magyar’ın da vurguladığı gibi, bugün bunu tartışmamızın daha iyi olduğunu biliyoruz. Üstelik bu tartışmadan, böyle bir tartışmaya ne kadar hazır olduğumuz da ortaya çıktı. Bugün ben buna hazır olmadığımızı düşünüyorum. Esasen Judit Polgár da aynı sonuca vardı: Ülkenin bölünmüşlüğünü herhangi bir şekilde giderebilme ihtimali görmedi. Teklifi reddetti, bu da hem anlaşılır hem de üzücü.”
Değişim sanıldığından zor
Süddeutsche Zeitung uyarıyor:
“Magyar, yolsuzluğun ve demokratik tahribatın damgasını vurduğu Orbán döneminin kadrolarını ülkenin en üst makamlarından uzaklaştırma konusunda ne kadar ciddi olduğunu kanıtladı. Elbette böylesine devrimci bir öfke, hedefi aşma ve yeniden antidemokratik olana savrulma tehlikesi barındırıyor. Ancak Magyar şu ana kadar, uğruna değişime hız verdiği hukuk devleti çerçevesinde hareket ediyor. Macaristan’ı yeniden Avrupa demokrasileri arasına taşıma yönündeki büyük projesinde, azminin ve yol arkadaşlarının tükenmemesini dileriz. Polgár’ın bu görevi reddetmesi ve son derece haklı ‘bölünmüş ulus’ vurgusu, tüm bu sürecin katiyen kendiliğinden ilerlemeyeceğini çarpıcı biçimde gösteriyor.”