Macaristan: Eski hâkim Baka cumhurbaşkanı oluyor
Tisza Partisi, Fidesz’e yakın Cumhurbaşkanı Tamás Sulyok’un görev süresini bir anayasa değişikliğiyle sona erdirmesinin ardından András Baka’yı Macaristan Cumhurbaşkanlığı’na aday gösterdi. Daha önce Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde hâkimlik yapan ve 2009’da Macaristan Yüksek Mahkemesi başkanlığına seçilen Baka’nın görevine, Fidesz’in 2011’de yaptığı anayasa değişikliğiyle son verilmişti. Baka’nın salı günü seçilmesi bekleniyor.
Çarpıcı çelişki
Fidesz’e yakın Magyar Nemzet, András Baka’nın kendi ilkeleriyle çeliştiğini belirtiyor:
“Bu sürecin enteresan yanı, bizzat András Baka’nın kendisi. 2011’i hatırlıyor musunuz? Basın, Baka’nın yaptığı açıklamalarla ve kurumsal yeniden yapılanma nedeniyle görev süresinin sona ermesinden ötürü duyduğu kırgınlıkla doluydu. ... O dönemde Baka, kamu hukukuna tabi makamların seçim dönemlerini aşan görev sürelerinin ‘hukuk devletinin güvencesi’ olduğunu tüm dünyaya inanılmaz bir kararlılıkla ilan etmişti. Bugün ise o vakitler karşısında yumruğunu kaldırdığı tam da bu geriye dönük, kişiye özel yasama sürecine hiçbir itiraz göstermeden eşlik ediyor.”
Yıkım yerine yeniden inşa mı?
Népszava, cumhurbaşkanı değişimi meselesini doğuracağı etkilere göre değerlendirmek gerektiğini düşünüyor:
“András Baka vaktiyle [2011] Fidesz tarafından Yüksek Mahkeme Başkanlığından gerçekten de tıpkı kısa süre önce Tisza Partisi’nin Tamás Sulyok’a yaptığına benzer bir yöntemle [üçte iki çoğunlukla anayasa değişikliği] alınmıştı. ... Ancak ortada çok büyük bir fark var: Baka’nın o dönem görevden alınması hukukun üstünlüğünün ortadan kaldırılmasına yönelik sayısız adımdan biriydi, cumhurbaşkanlığına seçilmesi ise tam aksine bunun yeniden inşasına katkı sağlayacak. Ya da: Katkı sağlayabilir. ... Tisza’nın cumhurbaşkanlığına partili bir ismi önermemesi başlı başına sevindirici.”
Özgürce kendi ilkelerinin izinden gidebilir
Magyar Hang, András Baka’nın muhtemelen hiçbir kişisel çıkar peşinde koşmadığını yazıyor:
“Bugüne kadar söyledikleri ve yaptıkları göz önüne alındığında, üstlendiği bu yüksek görevde ucuz intikam duygularıyla hareket edeceğini düşünmesi zor. ... Anlaşmazlıklar yaşanacaksa, bu muhtemelen üçte iki çoğunlukla iktidarda olan Tisza Partisi’yle olur. Daha önce yeni çoğunluğun anayasa değişikliklerini eleştiren András Baka, görevi yalnızca tek bir dönem için geçerli olacağından seçmenlerine güzellik yapmak zorunda değil. Dolayısıyla, güç oyunlarına bulaşması için de hiçbir nedeni yok.”