CIA Direktörü Moskova'yı neden ziyaret etti?
CIA Direktörü John Ratcliffe salı günü Moskova’ya gitti. Gayriresmi ziyaret önceden duyurulmazken, büyük bir ABD uçağının Washington’dan Moskova’ya uçması kamuoyunun gözünden kaçmadı. Ziyareti doğrulayan Kremlin bunu “istihbarat servisleri arası görüşme” olarak açıklarken, çoğu medya kuruluşu Ukrayna Savaşı’ndaki gelişmelerle ilişkilendiriyor.
Ratcliffe Putin’in öfkesini yatıştırmak istedi
De Standaard ABD’nin Ukrayna savaşında olası bir tırmanışı önlemek istediğini tahmin ediyor:
“Ratcliffe’in ziyareti, Ukrayna’daki savaşın giderek daha şiddetli ve umutsuz hal aldığı bir döneme denk geldi. ... Özellikle balistik füzelerle yapılan saldırılar Ukrayna’yı sert vuruyor. Ancak Ukrayna’nın Rus topraklarına yönelik insansız hava aracı saldırıları da giderek daha cüretkârlaşıyor. Gittikçe daha fazla Rus sivil hayatını kaybediyor. Bu durum Putin’i iyice öfkelendiriyor. Nitekim geçtiğimiz hafta sonu, Ukrayna’nın Pandora’nın kutusunu açtığını söyledi: ‘Rusya’nın önlemleri daha acı verici ve daha yıkıcı olacak. Her zaman misilleme yapılacak.’”
Nükleer silah kullanımına karşı müdahale mi?
La Repubblica, ziyaretin daha önce hiç görülmemiş bir tehdit korkusundan kaynaklandığı görüşünde:
“Son günlerde, Kremlin’in NATO’ya yönelik bir provokasyon planladığı ve ittifakın bütünlüğünü sınamak istediği yönünde haberler sızdı: Bu değerlendirmeler Avrupa’da aylardır dile getirilse de bu kez ABD istihbaratına dayandırıldılar ve yalanlanmadılar. Bloomberg daha da ileri gidiyor. Ajans, Ukrayna şehirlerine yönelik füze saldırılarının tırmanacağından bahseden Rus yetkililerin sözlerine yer veriyor. Ve hatta, Putin’in taktik nükleer bomba kullanmayı düşünebileceğini dahi öne sürüyor.”
Kremlin’in acilen askeri başarılara ihtiyacı var
Siyaset bilimci Alexander Morosow, Facebook’ta Ratcliffe’in ziyaretini Ukrayna’daki çatışmaların şiddetlenme ihtimaliyle ilişkilendiriyor:
“2026 yılı yeni bir siyasi durum yarattı: Artık kamuoyu önünde, ‘özel operasyon planlandığı gibi ilerliyor ve hedeflere ulaşılıyor’ açıklamaları yapmak mümkün değil. Putin’in şu anda bir ara başarıya ihtiyacı var. Tercihen de Trump ile görüşeceği APEC Zirvesi için [Çin’e] uçacağı 18 Kasım’a kadar. Bu nedenle Donbas’ta, ‘seçimden sonra’ değil (ki bunun askeri planlama açısından hiçbir anlamı yok) daha eylül ortasında başlayacak yeni bir kırım evresine girilmesi bekleniyor. CIA Başkanı’nın Moskova ziyaretinin arka planında muhtemelen şu yatıyor: Niyetlerinizin farkındayız, hazırlıkları görüyoruz.”
İleriye doğru kaçmak Kiev’in tek çıkış yolu
Ukrayna uzmanı Balázs Jarábik, Új Szó’da Ukrayna’da da savaşın tırmanacağına dair emareler görüldüğüne dikkat çekiyor:
“Kış hazırlıkları şimdilik geçtiğimiz yıla kıyasla daha iyi giderken, sanayi tüketimindeki düşüş nedeniyle enerji sisteminin üzerindeki yük daha az. Bu nedenle Kiev’de temkinli bir iyimserlik hissediliyor. ... Ancak her kriz bir diğerini körüklüyor: Cephedeki durum ekonomik beklentileri kötüleştiriyor, mali açık dışa bağımlılığı artırıyor ve iç siyasi çekişmeler devletin eylem becerisini zayıflatıyor. Ukrayna direnmeye devam ediyor. Ama Kiev, ileriye doğru kaçmaktan başka bir çıkış yolu görmüyor. ... Ne var ki bu mantıkla savaş ancak daha da tırmanır.”
İran çıkmazından kurtuluş yolu aranıyor
Sosyolog Igor Eidman, Facebook’ta ziyaretin Ukrayna’yla değil, İran’la ilgili olabileceğini yazıyor:
“Pek çokları CIA Direktörü Ratcliffe’in neden hiç beklenmedik bir anda ve zaman baskısıyla Moskova’ya uçtuğunu soruyor. Hatta kimileri buna umutlar bile bağlıyor - Rusya barışa zorlanacak olabilirmiş. Bence maalesef bu umutlar boşuna. Gerçekte Ratcliffe büyük olasılıkla Ukrayna yüzünden değil, Trump’ın İran’la savaşta girdiği çıkmaz nedeniyle Moskova’ya geldi. ... Dolayısıyla Trump, şu sıralar belli ki denize düşen misali her çareye sarılmaya hazır.”
Kasten dikkat çekti
La Repubblica, ziyaretin hiç de gizli tutulmaya çalışılmadığını belirtiyor:
“CIA Direktörü John Ratcliffe dikkat çekmek istemeseydi, Moskova’ya gizlice gitmek için başka yöntemlere başvurabilirdi. ... Dolayısıyla, Amerikan istihbaratının şefinin Rusya’ya yaptığı ilk ziyareti neden bu kadar açık biçimde gerçekleştirdiği ve başkentte geçirdiği dört saatin amacının ne olduğu belirsizliğini koruyor. Tahminler, Putin’e Ukrayna işgalini NATO üyesi ülkelere yaymaya kalkışmaması yönündeki uyarılardan, daha zararsız ve nispeten olağan bazı tutuklu takası görüşmelerine kadar uzanıyor.”
Sorunları gizli servisler mi çözecek?
Ziyaret gerçek bir kriz durumunun alameti olabilir, diye uyarıyor Corriere della Sera:
“İstihbarat şeflerinin devreye girmesi, illaki büyük bir anlaşma hazırlık aşamasında demek değildir. Hatta bazen tam tersi anlama da gelebilir: İlişkiler öyle kötüleşmiştir ki, beklenmedik hadiseleri önlemek, uyarıları iletmek ve terörizm, nükleer silahlar ya da mahkûm takası gibi konuları görüşmek üzere gizli bir kanala ihtiyaç duyuluyordur. Ratcliffe’in ziyaretinden kısa bir süre önce istihbarat, Putin’in yeni kitlesel seferberlik ilan etme ve Rusya’yı [Belarus] Polonya ile Litvanya arasına sıkışmış Kaliningrad eksklavından ayıran Suwałki Koridoru’nu tehdit etme planlarını açığa çıkarmıştı - bunlar da hep NATO’yu endişelendiren haberler.”