Yeni Duma: Rusların seçme hakkı var mı?
Rusya’da parlamento seçimleri bu cuma günü başladı. Üç günlük süreç boyunca Duma’ya 450 milletvekili, 39 bölge için parlamento üyeleri ve on bir vali seçilecek. İktidar partisi Birleşik Rusya daha şimdiden seçimin kesin galibi olarak görülüyor. Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını açıkça eleştiren tek parti olan Yabloko ise seçimden menedilmişti.
Ne bir tartışma var ne de rekabet
The Moscow Times’a göre bu seçimin demokrasiyle hiçbir alakası yok:
“2026 Duma seçimleri kampanyası, Rusya’daki devlet sisteminin esnekliğini külliyen kaybettiğini ve her belirsizlik durumunda siyasi stratejilere başvurmak yerine baskıyı daha da artırdığını gösterdi. Adeta Rus halkını odadaki fili [savaşı] görmemeye zorluyor. ... Sistem tartışmaya ve rekabete öylesine yabancılaştı ki, seçim sürecinin bu niteliklerini taklit etmeye gerek dahi duymadı. ... Savaş Ruslar için yeniden 1 numaralı sorun haline geldi. Programına savaş karşıtı bir gündem dâhil etmeye cüret eden tek siyasi parti ise seçimden menedildi.”
Toplumsal kayıtsızlığın ölçütü
TVnet soruyor:
“İstenen sonuç zaten önceden belliyse, Rusya’da neden hâlâ ‘seçimler’ yapılıyor? Kremlin, örneğin ‘seçimler’ düzenleyerek gerçek seçmen katılımını tespit edebilir. Çok düşük bir seçmen katılımı, halktaki kayıtsızlığa işaret eder ve kayıtsız bir halk, Putin rejiminin siyasi sistemi için potansiyel olarak tehlikelidir. Putin rejimi, ‘seçimler’ aracılığıyla kendi meşruiyet yanılsamasını yaratıyor.”
Ritüel bir gösteri
Siyaset bilimci Sergey Medvedev, Facebook’ta seçime dair şöyle yazıyor:
“Seçimler rejimlere destek gördükleri izlenimi verir, halka ve elitlere diktatörün gücünü ve kaynakları seferber etme becerisini gösterir. ... Ancak kendi geleneksel güç kullanma biçimiyle birlikte Rusya’da seçimlerin bir işlevi daha var: Alışılmış bir yaşam ritmi belirleyen, olup bitenleri -ister savaş, ister kıtlık veya baskı- normalleştiren ve İmparatorluk Çini'nde söylendiği gibi devlet gücüne bir ‘Göğün Buyruğu’ bahşeden bir ritüeldir. ... Bugün Rusya, Sovyet geçmişine geri döndü: Seçimler, otoritenin meşrulaştırılmasında önemli rol oynayan ritüel bir gösteri niteliğinde.”
Savaş parlamentosuna doğru adım adım
La Stampa, Duma’nın militarize olmasını bekliyor:
“Seçimin kazananının Devlet Başkanı’nın partisi ‘Birleşik Rusya’ olacağı daha seçim tarihi bile belirlenmeden belliydi ... Üç gün sürecek seçimlerden çıkacak tek sonuç -görev süresi dolan Duma gibi- her baskıcı yasayı ya da askeri harcamalardaki her artışı tartışmasız kabul etmekle kalmayıp büyük oranda da üniformalı erkeklerden oluşacak bir savaş parlamentosudur. ... Rus siyasi sınıfının bizatihi kendisinde bir değişime de işaret eden -en azından Kremlin’in niyetleri doğrultusunda- ve asli görevi, pek çok Rus ve Batılı yorumcunun an meselesi olarak gördüğü bir seferberlikle işe başladıktan sonra nihayet tüm toplumun ve ekonominin askerileşmesine eşlik etmek olacak bir parlamento.”
Ne yaparsanız yapın bir anlamı yok
İktisatçı Vladislav Inozemcev Facebook’ta şöyle yazıyor:
“Yarın Rusya’da, Putin rejimini yeniden meşrulaştırması ve dünyaya halkın bu rejime olan desteğini göstermesi istenen bir ‘seçim etkinliği’ başlıyor. Bu şov yaklaştıkça, Putin karşıtları arasında Kremlin’in eylemlerine yönelik protestoların nasıl ifade edilmesi gerektiğine dair -bizim çevrelerde alışılageldiği üzere tavizsiz- tartışma da iyice alevlendi. Kimileri etkinliği görmezden gelmeyi önerirken, ‘Birleşik Rusya’ dışında herhangi bir partiye oy verme çağrısında bulunanlar da var; bazıları ise geçersiz oy atmaktan yana. Bana kalırsa tüm bu seçeneklerin doğuracakları sonuç bakımından ne bir anlamı var ne de birbirlerinden farkı.”