Yunanistan, 1 Mayıs 1944’te Atina yakınlarında 200 komünistin bir Nazi infaz mangası tarafından idam edilmesini ayrıntılarıyla gösteren bir dizi fotoğrafı satın aldı. Bugüne kadar bilinmeyen 263 fotoğraf baskısı, Belçikalı bir askeri eşya satıcısı tarafından eBay’de açık artırmaya çıkarılmıştı. Yunan makamlarının müdahalesinin ardından, fotoğraflar satıştan kaldırılmıştı. Ülke basınına göre çok katmanlı bir konu söz konusu.
Avrupa’da, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısına ilişkin farklı tutumlar var. Şansölye Merz, salı günü ABD Başkanı Trump ile görüşmesinde Tahran’daki rejimin ortadan kaldırılması gerektiği konusunda mutabık kalındığını vurguladı. Büyük Britanya başta ABD’nin İran operasyonları için kendi üslerini kullanmasını reddederken, daha sonra sınırlı ölçüde olsa da buna izin verdi. İspanya Başbakanı Sánchez ise askeri saldırıya açıkça karşı çıkarak, bunu uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi.
Ortadoğu’daki çatışma petrol ve doğalgaz fiyatlarını yükseltti. Önemli petrol üreticilerinden Katar’ın tedariki durdurmasıyla, Amsterdam Borsası’nda cuma günü 32 avronun altında seyreden sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) fiyatı salı günü 62 avronun üzerini gördü. Avrupa basını doğabilecek kısa, orta ve uzun vadeli sonuçları değerlendiriyor.
Fransa, nükleer silah cephaneliğini artırmak ve bunlarla Avrupa’nın güvenliğine katkıda bulunmak istiyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkesinin bu yöndeki niyetini nükleer doktrinin yenilenmesine ilişkin gerçekleştirdiği ve Fransa’nın nükleer silahlarının Avrupa’daki diğer ülkelere konuşlandırılması ihtimalinden de söz ettiği konuşmasında açıkladı. Akabinde ise Élysée Sarayı ve Almanya Şansölyelik Dairesi, müşterek bir Alman-Fransız nükleer idare ekibinin kurulduğunu duyurdu.
Körfez’deki savaş Rusya’yı da etkiliyor: Bir yandan Tahran, Moskova’nın bir müttefiki ve özellikle de Ukrayna Savaşı’nın başında Rusya’yı insansız hava aracı teknolojisiyle donatmıştı. Öte yandan dünya piyasalarında petrol ve doğalgazda şu sıralar yaşanan darboğaz, Rusya’ya yaptırımlarla kısıtlanan enerji ihracatıyla yeniden daha iyi kazanç elde etme fırsatı sunabilir. Medya ihtimalleri irdeliyor.
ABD, cumartesi sabahı itibarıyla İsrail’le birlikte İran’daki hedefleri vurmaya başladı. Saldırılarda İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü. ABD Başkanı Trump, saldırıya gerekçe olarak İran’ın ABD’yi ve bölgedeki müttefiklerini doğrudan tehdit etmesini gösterdi. Tahran ise İsrail’i ve Amerikan askeri tesislerinin bulunduğu çeşitli Körfez ülkelerini füze ve insansız hava araçlarıyla vurarak karşılık verdi. Avrupa basınında gerilimin daha da tırmanacağı endişesi hâkim.
İran’a yönelik hava saldırılarında, Ali Hamaney’in yanı sıra rejimin başka üst düzey yetkilileri de öldürüldü. ABD Başkanı Donald Trump, video mesajının sonunda İran halkına seslenerek ülkenin geleceğini şöyle tasvir etti: “Her yere bombalar düşecek. İşimiz bittiğinde, hükümetinizi devralın. O size ait olacak.” Avrupa basını ise daha karmaşık bir tablo çiziyor.
“My voice, my choice” adlı sivil inisiyatif, AB’de güvenli kürtaj talebiyle topladığı 1,1 milyon imzayı Avrupa Komisyonu’na takdim etmişti. Komisyon bir yandan talebi desteklerken, öte yandan tedavi ve seyahat masraflarını karşılayacak bir fonun kurulmasını reddetti. Bunun yerine, üye devletlerin başka programlara yönelik AB kaynaklarını bu amaca yönlendirmelerine izin verildiği ifade edildi. Peki bu bir başarı sayılır mı?
Almanya’nın en önemli ticaret ortağı Çin’e birkaç günlük bir ziyaret gerçekleştiren Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, hem diplomatik hem de ekonomik ilişkileri derinleştirmek istediğini ifade etti. Devlet Başkanı Şi Cinping’le görülen Merz, akabinde Başbakan Li Qiang’la iklim değişikliği ve hayvanlar yoluyla bulaşan salgın hastalıklarla mücadele de dahil olmak üzere çeşitli konularda daha sıkı işbirliğini güvence altına almayı öngören bazı anlaşmalar imzaladı.
ABD ile İran arasındaki dolaylı görüşmeler, ABD’nin devasa askeri yığınağının gölgesinde perşembe günü Cenevre’de gerçekleşti. Ana gündem maddesi İran’ın nükleer programıydı, ancak ABD füzeler konusunda da anlaşmaya varılmasında ısrarcıydı. Kayda değer bir ilerleme sağlanamasa da önümüzdeki hafta Viyana’da yeniden görüşmeler yapılması planlanıyor. Medya, her iki tarafın motivasyonlarına ışık tutuyor.
Danimarkalı seçmenler, yeni parlamentoyu seçmek üzere 24 Mart’ta sandığa gidecek. Sosyal Demokrat Başbakan Mette Frederiksen, seçim tarihini perşembe günü açıkladı. Bu yıl 31 Ekim’e kadar yapılması gereken seçimlerin öne çekilmesi sürpriz olmadı, zira Başbakan Grönland krizinde büyük bir sempati kazanmıştı. Ancak görevdeki üçlü merkez koalisyonu sürdürüp sürdüremeyeceği ve hatta bunu isteyip istemediği belirsizliğini koruyor.
İspanya hükümeti, 45. yıl dönümünde 23 Şubat 1981’deki darbe girişimiyle ilgili bugüne değin gizli tutulan belgelerin erişime açılacağını duyurdu. Belgeler, bu cuma itibarıyla çevrimiçi olarak incelenebiliyor. Askeri darbenin başarısızlığa uğraması, uzun yıllar ülkeyi diktatörlükle yöneten Francisco Franco’nun 1975’teki ölümünün ardından demokrasiye geçişi ifade eden ve “Transición” olarak adlandırılan sürecin kilit anlarından biriydi.