Gazze'de açlık: Batı'nın yaptıkları yetiyor mu?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Gazze Şeridi’nde açlık krizi uyarısında bulundu. Yardım sevkıyatlarının ulaşmaması bir yana, gıda dağıtımı esnasında yaşanan şiddet ve kaosun ölümleri giderek artırdığı belirtildi. Bu durum, pazartesi günü 30 ülkenin yayınladığı ve İsrail’den savaşı derhal sona erdirmesi istenen çağrıda da sert biçimde eleştirilmişti. Yorumcular, hal böyleyken İsrail’e çağrıda bulunmaktan fazlasına ihtiyaç olup olmadığını tartışıyor.
Berlin silah ihracatını durdurmalı
Der Spiegel, Almanya'nın İsrail politikasında köklü bir değişim yapması çağrısında bulunuyor:
“Almanya'nın tarihiyle İsrail'e koşulsuz destek arasında doğrudan bir bağ kuranlar, bu sorumluluğu yanlış yorumluyor. ... Federal hükümet, savaş sona erene kadar silah ihracatını durdurmalı. ... İsrail’e yapılan resmi ziyaretler, samimi görüntüler ve sembolik sadakat gösterileri de, her şey yolundaymış gibi bir izlenim yaratmamak adına geçici olarak askıya alınmalı. Aynı şekilde Almanya, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni -hedefi İsrail hükümetinden yetkililer olsa dahi- desteklemeyi sürdürmeli. Bu savaş artık sona ermeli.”
Trump'ın elinde
The Economist, Washington'dan gelecek bir karar gerçek bir etki yaratırdı, diyor:
“1948'de bağımsızlığını ilan etmesinden bu yana İsrail'in bölgedeki savaşlarını sona erdiren genellikle Beyaz Saray'ın baskısı oldu. ABD’nin mevcut çatışmada İsrail’e bu denli geniş bir hareket alanı tanıması, Washington’un hâlâ ne denli etkili olduğunu gözler önüne seriyor. Trump'ın haziran ayındaki sert çıkışı, İsrail ile İran arasındaki savaşı sona erdirmişti. Trump, aynı sertliği ve etkinliği şimdi de Gazze halkının iyiliği için devreye sokmalı.”
Fransa'dan tarihi adım
La Repubblica, Emmanuel Macron’un Fransa’nın eylülde Filistin devletini tanıyacağını açıklamasını şöyle yorumluyor:
“Emmanuel Macron tarihi bir adım atıyor. … Macron, Gazze Şeridi’nde ateşkese duyulan acil ihtiyacı, başta Hamas olmak üzere terörist grupların şiddetten vazgeçmesinin önemini ve ‘silahlardan arındırılacak ve İsrail’i tamamen tanıyacak, bu sayede de Ortadoğu’da herkesin güvenliğine katkı sağlayacak’ bir Filistin devletinin kurulması gerekliliğini vurguluyor. Fransa, Filistin’i tanıdıklarını ilan eden 140’tan fazla ülkenin arasına katılıyor, ancak bu adımı atan ilk G7 ülkesi oluyor.”
Avrupa medyası sınıfta kaldı
El Periódico de Catalunya'ya göre durumun bu kadar vahim hale gelmesinde pek çok medya kuruluşunun yanlış tutumunun da payı var:
“Eleştiri ve tepkiler yerinde. Ancak çok geç kalındı. ... Öylesine geç ki, artık bunu suç ortaklığından ayırmak zorlaşıyor. ... Avrupa'daki pek çok medya kuruluşu, yanlış yorumlanan bir tarafsızlık arzusunun etkisiyle bu savaşta Ukrayna’daki gibi çatışmalarla kıyaslanamayacak denli farklı bir ölçüt uyguladı. Söz konusu Gazze olduğunda, Avrupa medyası olanların adını koymadı. Ta ki kanıtlar inkâr edilemeyecek kadar çıplak hale gelinceye kadar.”
Barış için baskı yapmak şart
Web portalı In, İsrail’e yönelik çağrıların artması gerektiğini savunuyor:
“Gerçek bir baskıyla karşı karşıya kalmadıkça ve müttefik, muhatap, ticaret ortağı, yatırımcı ve elbette askeri destek alıcısı muamelesi görmeye devam ettikçe İsrail’in şiddeti sona erdirmeyeceği artık ortada - en azından Netanyahu’nun aşırı sağcı hükümeti iktidar olduğu sürece. Daha da kötüsü: İsrail içinden etnik temizlik yapılmasını isteyen sesler giderek daha gür çıkıyor. Dolayısıyla, gerçek bir baskı gelmeden barış olmayacağını ve durumun giderek daha da kötüleşeceğini net bir biçimde ortaya koymanın vakti geldi artık.”
İsrail'e silah ambargosu uygulansın
Bir grup hukukçu, Le Monde’da Filistinlilerin örgütlü biçimde açlıktan ölmeye sürüklenmesi uygulamasının yaptırımla karşılık bulmasını istiyor:
“Uluslararası insancıl hukuk uzmanları olarak, açlığın savaş silahına dönüştürülmesini, insani yardımların etnik temizlik amacıyla kötüye kullanılmasını ve Gazze Şeridi’ndeki Filistinlilere karşı soykırım politikası izlenmesini kınıyoruz. … Fransa ve Avrupa Birliği, insani yardımlara erişimi engelleyerek insanları kasten açlığa sürükleme uygulamalarını örgütleyenleri cezalandırmalı ve İsrail’e tam kapsamlı bir silah ambargosu uygulamalı. Ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesi, bu uygulamalara ilişkin soruşturmasını derinleştirerek bu örgütlü aç bırakma politikasının sorumlularını soykırım suçuyla yargılamayı gündemine almalı.”
Çaresiz öfkeye ses olalım
NRC, kendi hükümetlerinin ataleti karşısında Hollandalıların Ortadoğu’da yaşanan trajediye dair hayal kırıklığının büyüdüğünü tespit ediyor:
“Gazze meselesinde insaniyetin yok olması belki de hiç bu kadar görünür olmamıştı. Acizlik hissi her yeri kaplamış durumda. Hollandalıların ekseriyeti şiddetin sona ermesini istiyor, ancak işlerin yalnızca daha da kötüye gittiğini görüyor. … Mevzubahis salt bir etkide bulunmak değil, aynı zamanda giderek artan çaresiz öfkeye de ses olmak. Gazze günümüzün ahlaki tartısı, çağımızın Vietnamı’dır. Bu da artık Hollanda siyasetinde karşılık bulmalı.”
Böylesine büyük bir yıkımın arkasında kasıt olmalı
Irish Examiner, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki tek hedefinin belli ki Hamas olmadığını yazıyor:
“Gazze’deki binaların tahminen yüzde 90’ı yıkıldı ya da hasar gördü. İki milyonu aşan nüfusun büyük bölümü yerinden edildi. Bu boyuttaki kasıtlı bir yıkımın ardında bilinçli bir politika olmalı. Yıkım öyle büyük ki, saldırıların yalnızca Hamas milislerine, tünellere ya da gizli silah depolarına yönelik olduğu iddiasının bir inandırıcılığı yok. İsrailli siyasetçiler ve askerler her fırsatta sivil halkı koruduklarını söylüyor. Ancak ölenlerin çoğu sivilken, bu iddia son derece umutsuzluğa düşürüyor.”
Sorun Hamas ve öyle de olmayı sürdürecek
The Daily Telegraph, İsrail suçlu ilan edilmemeli, diyor:
“Büyük Britanya ve diğer imzacı ülkeler, bildiride ifade edildiği üzere Gazze’de ‘koşulsuz ve kalıcı bir ateşkes’ sağlanması yönünde gerçekten ciddi bir irade taşıyorlarsa, dikkatlerini şu noktaya odaklamalı: Hamas ve İran’daki destekçileri, kaçınılmaz olanı kabule zorlanmalı, yani terör örgütünün Gazze’deki varlığına son verilmesi gerektiği gerçeğini benimsemeli. ... Hamas'ın bölgede en küçük bir etkisinin dahi sürmesi durumunda, İsrail halkı yeni ve yıkıcı bir terör saldırısıyla karşı karşıya kalma riski taşımaya devam ediyor. Bu yüzden de Başbakan Netanyahu, Hamas Gazze'den tamamen çıkarılmadıkça kalıcı barışın mümkün olamayacağında ısrarcı.”
Teröristler desteklenmemeli
Kronen Zeitung, Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger'i bildiriyi imzalaması nedeniyle eleştiriyor:
“Bu (istemeden de olsa) şu ana değin ateşkese yanaşma sinyali vermeyen terör örgütü Hamas'a destek anlamına geliyor. Almanya'nın ve AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi'nin [Kaja Kallas] bu bildiriyi imzalamamış olması rastlantı değil. Federal Şansölye [Christian] Stocker’in bu konudaki sessizliği de öyle.”