ABD'den yeni gümrük vergileri: AB nasıl karşı koyabilir?
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland planlarına karşı çıkan sekiz Avrupa ülkesine yönelik cezai gümrük vergileri uygulanacağını ilan etti. %10 oranındaki ek vergilerin 1 Şubat'tan itibaren yürürlüğe girmesi ve Arktik adasının devralınması sağlanana dek geçerli olması planlanıyor. AB ise önümüzdeki günlerde düzenleyeceği olağanüstü zirvede karşı önlemleri karara bağlamak istiyor. Yorumcular, olası tepkilere ilişkin önerilerde bulunuyor.
Egemen bir tutum şart
Le Figaro’ya göre Avrupa’nın güç gösterme ile boyun eğme arasında bir seçim yapması gerekiyor:
“Artık tepki verme ya da yok olma zamanı. Egemenlik ile vasallaşma arasında karar verme zamanı. Avrupa, özellikle Emmanuel Macron’un devreye sokulmasını istediği ancak bugüne dek kullanmaya cesaret edemediği Zorlama Önleyici Araç (ACI) gibi ekonomik silahlara sahip. Gümrük vergilerine karşı gümrük vergileri, yaptırımlara karşı yaptırımlar: Transatlantik ittifakın enkaza döndüğü idrak edilmeli ve Trump ABD’sine bundan böyle olduğu şey gibi -düşman bir güç olarak- muamele edileceği açıkça gösterilmeli. … AB, aynı varoluşsal hırslarla hareket eden egemen devletlerden müteşekkil sert bir çekirdek etrafında kenetlenmeli.”
Daha fazla küçülmeyin
De Telegraaf AB’nin artık çok daha sert bir yanıt vermesini istiyor:
“Çin ve Kanada, Trump’ın ancak sert tepkilerden anladığını kanıtlamışlardı. AB ülkeleri belli ki bunu nihayet anlamış. ... Doğrusu da bu zaten. Gereğinden çok daha uzun süreler kendimizi küçük gördük. 500 milyon tüketiciyle Avrupa, Amerika için vazgeçilmez bir pazar ve ASML gibi önde gelen şirketler ABD’deki teknoloji sektörü için kritik öneme sahip. Kendi gücümüzün farkına varalım ve Trump’a aynı şekilde karşılık vermeye cüret edelim. Yoksa bizi ezip geçmeye devam eder.”
Büyük bir blöften ibaret
La Stampa, Trump’ın tehditlerinin pek ciddiye alınamayacak olsalar da Avrupa’yı zor durumda bıraktığını yazıyor:
“Donald Trump, Grönland’ı elde etmek için Avrupa’ya diz çöktürüyor - ya da tam tersi: Grönland kendisine Avrupa’ya diz çöktürecek bahaneyi sağlıyor. Sekiz Avrupalı müttefike karşı ilan edilen gümrük vergileri acımasız bir tokat niteliğinde. Gerekçeler ise çocukça ve tarihsel açıdan yanlış. ... Eğer bu gerçekten bir güç testiyse, Avrupa bununla yüzleşecek iradeye sahip olmalı ve geri adım atmamalı. Bu meselede Trump’ın iddia ettiğinden çok daha az güçlü olduğu görülecektir. Gümrük vergilerine başvurarak, elinin zayıf olduğunu gizlemeye çalışıyor. Tıpkı blöf yapan ve bahsi daha da yükselterek potu kazanmaya çalışan bir poker oyuncusu gibi.”
Avrupa diş gösteriyor
The Guardian, AB’nin Trump’ın Grönland meselesinde uyguladığı cezai gümrük vergilerine karşı birlik içinde durmasını cesaret verici bir işaret olarak değerlendiriyor:
“Burada Trump’ın derdi ne ekonomik güvenlik ne adil ticaret ne de Amerikalı işçilerin korunması. Onun amacı, uluslara boyun eğdirmek için gümrük vergilerini bir silah olarak kullanmak. Avrupa ise hızla ve yekvücut tepki verdi. Salt bu bile net bir sinyal veriyor. ... Trump’a ideolojik yakınlığıyla bilinen İtalya Başbakanı Giorgia Meloni dahi gümrük vergisi tehdidini alenen ‘hata’ olarak nitelendirdi. ... Trump, ültimatomlar ve zorlama yoluyla nüfuz tesis edilebileceğine inanıyor. Ancak gerçek dünyada güç güvene, öngörülebilirliğe ve başkalarını birlikte hareket etmeye ikna etme yeteneğine dayanıyor.”
Kıtaya karşı ikinci cepheyi Trump açtı
Trump’ı bir tek Kongre durdurabilir, diyor siyaset bilimci Volodimir Horbaç Facebook’ta:
“Danimarka Krallığı’nın Avrupalı müttefiklerine yeni gümrük vergileri koyma kararıyla Donald Trump fiilen Avrupa’ya karşı ikinci bir cephe açmış oldu. Putin’den sonra ikinci cephe. ... Bu artık siyasi oyunda başvurulan kuru bir retorik değil. ... Bana kalırsa yalnızca ‘mış gibi’ yapmıyor, aksine gerçekten de ABD tarihine geçmeye çabalıyor - tıpkı Putin’in Rusya tarihine geçmek istediği gibi. ... Putin’in planlarını -henüz nihai olmasa da- Ukrayna bozdu. Trump’ın planlarını da muhtemelen bir tek Kongre durdurabilir. Başka kimseler değil. ABD’de hâlâ makul düşünen yurttaşlar ve onların temsilcileri var. Üstelik yakında nispeten özgür seçimler de yapılacak.”