İran Savaşı: Enerji krizinden kurtulmanın yolu var mı?
Ortadoğu’daki gerilimin tırmanması ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, dünya genelinde enerji fiyatlarını yükseltiyor. Donald Trump’ın pazartesi günü savaşın muhtemelen kısa sürede sona erebileceğine dair imalarına ve G7 ülkeleri arasında stratejik petrol rezervlerine başvurma yönündeki istişarelere rağmen fiyatlar, şubat sonundaki seviyenin belirgin ölçüde üzerinde seyrediyor. Avrupa basını nedenleri, sonuçları ve çözüm yollarını değerlendiriyor.
Benzin fiyatları buzdağının yalnızca görünen kısmı
Irish Independent, savaşın uzama ihtimalinin domino etkisi yaratmasından endişe duyuyor:
“Petrol fiyatları yükseliyor, bu da ekonomi üzerindeki maliyetleri artırıyor. Bunun sonucunda büyüme zararları, iş kayıpları ve dolayısıyla artan işsizlik riskiyle birlikte enflasyon da yükseliyor. Enflasyonla mücadele etmek için merkez bankaları faizleri artırıyor, bu da gayrimenkul kredi faizlerini yukarı çekiyor. Bu çatışmanın süresi ekonomiyi doğrudan etkileyecek. Etki yalnızca akaryakıt istasyonlarındaki benzin fiyatlarıyla sınırlı kalmayacak.”
Rezervler iki ucu keskin kılıç gibi
Körfez bölgesinden petrol sevkıyatlarının kesilmesi karşısında G7 ülkeleri stratejik petrol rezervlerini devreye sokmayı değerlendiriyor. De Standaard, bunu endişe verici buluyor:
“Sorun şu ki, piyasaları yatıştırmaya yönelik böyle bir acil durum önlemi, enerji kıtlığının ne kadar akut bir hal alma tehlikesi taşıdığını doğrulamış oluyor. Uluslararası Enerji Ajansı son 50 yılda bu rezervlere sadece beş kez başvurdu; bunların son ikisi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından gerçekleşti. Bu enerji şoku nedeniyle Avrupa sanayisi, yetişmesi neredeyse imkânsız biçimde Çinli ve ABD’li rakiplerinin gerisinde kaldı.”
AB hızla safları sıklaştırmalı
Avrupa artık bir an evvel gecikmiş reformlara el atmalı, diye uyarıyor El Mundo:
“Net hidrokarbon ihracatçısı olan ve uzun süreli tedarik darboğazını daha yumuşak atlatabilen ABD’nin aksine, Yaşlı Kıta halen enerji açığı veren bir pazar ve her türlü arz şokuna karşı savunmasız. ... AB’nin 2022’den bu yana pazarlarının entegrasyonu, enerji bağımsızlığı, rekabet gücü ve müşterek güvenlik stratejisi geliştirilmesi konularında çok daha fazla ilerleme kaydetmiş olması gerekirdi. Bunu gereken aciliyetle yapmadı. Şimdi de bu gecikmenin bedelini ödüyor. ... Avrupa için ileriye dönük tek yol, bekleyen reformları hızlandırmak amacıyla birlik olmaktır.”
Fosil yakıtları hızla bırakalım
Polityka daha bağımsız bir enerji politikası izlenmesini istiyor:
“Yeniden baş gösteren enerji krizi, bir öncekinden ne kadar az ders çıkardığımızı gösteriyor. Pek çok siyasetçi hâlâ tamamen petrole ve doğalgaza bağımlı kalmamız gerektiğini düşünüyor ve yenilenebilir enerji kaynaklarını yaygınlaştırmaya yönelik tüm girişimleri ideolojik saçmalık olarak görüyor. ... Ulaşımın veya ısıtma sistemlerinin elektriğe dönmesi, bugüne kadar esasen karbondioksit emisyonlarını azaltmanın yolu olarak sunuluyordu. Oysa ısı pompalarına ya da elektrikli otomobillere geçiş -masraflı olsa ve dezavantajları bulunsa da- enerji bağımsızlığının tesisini mümkün kılıyor. Aksi takdirde Polonya ve Avrupa olarak başkalarının çıkardığı savaşların bedelini tekrar tekrar ödemek zorunda kalacağız.”
Boğazlara bağımlılıktan kurtulmalı
Contributors, uzun vadede Hürmüz Boğazı’na lojistik bir alternatif bulunması şart, diye uyarıyor:
“Geleceğe bakıldığında, Hürmüz Boğazı’nın önümüzdeki on yıllarda önemini yitirmesi pek muhtemel görünmüyor. Enerji dönüşümüne dair iyimser bir senaryoda bile, Basra Körfezi’nden gelen petrol ve doğalgaz bu kanal üzerinden taşınmaya devam edecek, dolayısıyla yine 2026’dakine benzer krizler yaşanabilecek. Tam da bu nedenle, 21. yüzyılın en büyük entelektüel ve siyasi zorluklarından biri, varoluşsal olarak tek bir boğaza bağımlı olmayan küresel bir enerji sistemi kurmaktır.”
Rusya'dan ithalata yeniden izin verilsin
AB’nin Rus petrol ve doğalgazından vazgeçmesi hataydı, diyor hükümete yakın Magyar Nemzet:
“Avrupa Birliği daha önce Rusya’dan enerji kaynağı ithalatını yasakladığı için, Ortadoğu’daki savaşın Avrupa üzerindeki etkisi enerji alanında katbekat fazla oldu; bunun da başlıca sebebi petrol ve diğer enerji kaynaklarının Avrupa’da salt savaş yüzünden eksik olması değil, Rusya’nın dışlanması nedeniyle Avrupa pazarında eskisinden daha da az bulunması. ... Çözüm belli: Ukrayna’daki savaşa verilen destek sona erdirilsin, Rus petrol ve doğalgazına izin verilsin ve Avrupa’nın rekabet gücüne odaklanılsın.”