Kremlin'in şefi Schröder'i arabuluculuğa önerdi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dostu eski Şansölye Gerhard Schröder’in Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta arabuluculuk yapması seçeneğini gündeme getirdi. Cumartesi günü Moskova’da düzenlenen askeri geçit töreninin ardından konuşan Putin, Avrupa tarafıyla görüşmelere başlamak için eski SPD liderinin aracı olmasının pekâlâ düşünebileceğini söyledi. Yorumcular bunun iyi bir fikir olup olmadığı sorusuna yanıt arıyor.
Gerekli niteliklere sahip
Der Freitag, öneriye pekâlâ sıcak bakıyor:
“Avrupalıların çıkıp bir anda kendi müzakerecilerini, üstelik tam da böyle bir ismi öne sürmeleri ne büyük bir diplomatik çıkış olur. ... Kendisi 2003 başlarında, Başkan George W. Bush’un ABD’nin Irak’a saldırısına bir ‘Gönüllüler Koalisyonu’ bünyesinde yardım etme beklentisini boşa çıkarmıştı. ... Gerhard Schröder, vaktiyle Avrupa’nın kalbindeki bir şansölye olarak kıtanın bütünüyle kendini fazla büyük gören bir fatihin yamağı ve dolayısıyla tutsağı olmasını önlemişti. Ona bir barış elçisi görevi vererek gecikmiş bir teşekkür edilebilir ve o sıklıkla dile getirilen Avrupalı özgüveni sergilenebilir.”
Putin'in adamından olmaz
The Times, Gerhard Schröder ile Ukrayna için adil bir barış yapılamayacağı uyarısında bulunuyor:
“Bazı Almanlar, Donald Trump’ın elçilerine güvenmek zorunda kalmak yerine Ukrayna meselesinde müzakere masasında Berlin’i görmekten memnuniyet duyardı. Ukrayna’nın geleceği Avrupa’da tartışılacaksa, o zaman bunun bir zahmet hem Avrupa’yı hem de Rusya’yı anlayan biriyle yapılmasını istiyorlar. Ancak bu, onların hafızalarının ne kadar zayıf olduğunu gösteriyor. ... Mart 2022’de Gerhard Schröder kendine bir barış elçisi rolü biçmiş ve feci çuvallamıştı. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın ifade ettiği gibi: Müzakereci Schröder olursa, masanın her iki tarafında da Kremlin’in adamı oturuyor sayılır.”
Gerçek aracılar her iki tarafa da yakın olur
Die Weltwoche, Kaja Kallas’a şiddetle karşı çıkıyor:
“Alman isim ‘masanın her iki tarafına da oturur,’ diye çıkıştı. Bu kötü bir şey mi ki? Her iki tarafın masasına oturmak, her iki tarafı da anlamak demektir. Arabuluculuk için en iyi önkoşul budur. İsviçre vaktiyle bunu gerçekten iyi yapıyordu. Kallas ise bu tavrı kötü buluyor ve aslında ne istediğini açık ediyor: Rusya’yı küçük düşüren, Batı’nın dikte ettiği bir barış. Böyle davranarak istemeden de olsa tek bir şeyi kanıtlamış oldu: Schröder bu rol için en iyi isim.”
Steinmeier doğru isim
Népszava, Berlin’de ortaya atılan Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in arabuluculuk yapması önerisine sıcak bakıyor:
“Moskova bu öneriyi öyle kolay elinin tersiyle itemez. Bir yandan söz konusu kişi Almanya’nın saygın devlet lideri olduğu için. Diğer yandan ise Steinmeier, Moskova’yı saldırı savaşı nedeniyle defalarca sert kınasa da vaktiyle sosyal demokrat bir dışişleri bakanı olarak Rusya’yla çok iyi ilişkiler kurmayı hedeflediğinden. Daha sonra bu yüzden kimilerince Rusofil olmakla dahi suçlanmıştı. İşte tam da bu sebeple Almanlardan çıkan bu fikir akıllıca: Rus yönetimi bunu reddederse, Ukrayna’daki hedeflerine ulaşmaları giderek daha umutsuz görünse bile Rusların uzlaşma yerine hâlâ yalnızca savaş istediklerini kanıtlamış olur.”
Sahte teklifle huzursuzluk çıkarmak istiyor
Süddeutsche Zeitung, Putin’in teklifinin ardındaki nedenleri irdeliyor:
“Putin, görüşmeye hazır olduğu izlenimi yaratarak Avrupa’da huzursuzluk çıkarmak istiyor. Bu yeni bir şey değil. Tıpkı ‘bu meselenin’ -savaşı kastediyor- ‘yakında sona ereceği’ yönündeki ifadeleri gibi. Bu sözler ve bu teklif, ciddi ve amaca yönelik diplomasinin tam zıddı. Üstelik bu kez olayın içyüzünü anlamak bilhassa kolay. Belki biraz çaresizlik bile hissediliyor olabilir. Her halükârda Putin’in sahte teklifler sunmak için her türlü nedeni var. Ukrayna askeri açıdan uzun zamandır olmadığı kadar iyi durumda.”
Tarafsız bir aracı olmaktan çok uzak
Frankfurter Allgemeine Zeitung, Gerhard Schröder’in neden uygun bir arabulucu olamayacağını şöyle açıklıyor:
“Eski Şansölye uzun süreler Rusya’nın maaşlı destekçisiydi. Dolayısıyla ne Kiev ile Moskova ne de Avrupa ile Moskova arasında tarafsız bir aracı olabilir. Ukrayna’da kimse ona güvenmez ve Avrupa’da da kimsenin güvenmemesi gerekir. Schröder Putin’in adamı; görevinden ayrıldıktan sonra Rusya’dan gelen (büyük) parayı seçmiş olması, onu bugün bir diplomat olarak oyun dışı bırakıyor.”
Samimiyete dair haklı şüpheler var
La Repubblica, AB’de Putin’in ifade ettiği diyalog istekliliğinin neden ciddiye alınmadığını şöyle açıklıyor:
“[Putin’in] mesajı Brüksel’de büyük şüphe ve endişe yarattı. ... AB’nin kurumsal liderleri, ‘Putin ile konuşmak için henüz doğru zamanın gelmediğine’ ikna olmuş durumdalar. Yaşlı Kıta’nın hükümet merkezlerinde, Rusya Devlet Başkanı’nın samimiyetine inanan çok az kişinin olduğu ortada. Daha ziyade, bu hamleyle ilk etapta hem iç siyasette hem de Ukrayna’daki askeri cephede ciddi sıkıntılar yaşandığı bir dönemde zaman kazanmanın amaçlandığı yönünde yaygın bir kanı var.”