Macaristan: Magyar hükümeti devraldı
Orbán dönemi sona erdi: Péter Magyar, cumartesi günü Tisza Partisi’nin nisan ayındaki seçim zaferi sonrası üçte iki çoğunluğa sahip olduğu Macaristan parlamentosunda 54 ret oyuna karşı 140 oyla başbakan seçildi. Macaristan için yeni bir başlangıçtan söz eden muhafazakâr ve Avrupa dostu Magyar, halkın kendisine sistemi değiştirme yetkisi verdiğini belirtti.
Geleneksel husumetlere son
Siyaset bilimci Attila Tibor Nagy, Index’te yeni Başbakan’ın toplum ve siyaseti barıştırabilme ihtimalini değerlendiriyor:
“Péter Magyar, 9 Mayıs’taki konuşmasında ahlaki ve zihni yenilenme çağrısında bulundu: Kimse ulustan dışlanmamalı, aksine farklı siyasi görüşlerin destekçilerine de saygıyla yaklaşılmalı. ... Maalesef modern Macar parlamentarizminin tarihine sayısız husumet damgasını vurmuştur; buna kıyasla adalet duygusu, karşılıklı saygı ve işbirliğine -en hafif tabirle- çok az rastlanılmıştır. Péter Magyar bunu değiştirebilirse doğru yolu bulur; ama asıl soru, bunu gerçekten isteyip istemediği ve yapıp yapamayacağıdır.”
Millet devletinin arkasında
Siyaset bilimci Miklós Sükösd, hvg’de Macaristan’ın gerçek bir cumhuriyet yolunda tarihi bir dönüm noktasında olduğunu belirtiyor:
“Milletin egemenliği 2026’da biçimsel bir dekor değil, belirleyici ve sistem değiştiren bir irade, hukuk bilincine sahip bir ilke ve milyonlarca seçmenin demokratik duygusu işlevi görüyor. Çoğunluktaki bu toplumsal değişim kalıcı bir çabaya dönüşürse -ve salt keyfi Orbán yönetiminin sonlandırılmasıyla sınırlı kalmazsa- Macaristan tarihinde bugüne değin büyük ölçüde eksik olan şey nihayet başarılabilir: kitlesel bir destek eşliğinde ve çoğunluk eliyle cumhuriyetin toplumsal olarak meşrulaştırılması.”
Yeni bir seçim sistemine ihtiyaç var
Magyar artık çoğulculuğun önünü açmalı, diyor Der Standard:
“Anketler, pek çoklarının onu desteklediklerinden değil Orbán’a karşı oy verdiğini gösteriyor. Orbán’ın derinlere kök salan kayırmacı sisteminin ortadan kaldırılması pek kolay değil. Ayrıca öncelikle, Magyar’ın birçoğu siyasete yeni atılan isimlerden oluşan parlamento grubunun konsolide olması gerekiyor. Fakat tüm bunlarla birlikte Magyar, ilkin Orbán’a ve şimdi de kendisine muazzam bir güç kazandıran o çoğunluğu destekleyici seçim sistemini de masaya yatırmalı. ... Anayasal çoğunluğun diğerini saf dışı bıraktığı bir seçim yasası, uzun vadede istikrarlı ve çoğulcu bir devletin gerçekten çıkarına değildir.”