Keir Starmer: Büyük Britanya Başbakanı'nın işi ne kadar zor?
İşçi Partisi’nin Büyük Britanya’daki yerel seçimlerinde uğradığı ağır kayıplara ve partisinden gelen istifa çağrılarına rağmen, Başbakan Keir Starmer görevini bırakmak istemiyor. Pazartesi günü gerçekleştirdiği kriz konuşmasında sonucun sorumluluğunu üstlendiğini söyleyen Starmer, İşçi Partisi’nin seçilme nedeni olan değişimin hayata geçirilmesi yükünü de taşımakta olduğunu ifade etti. Fakat üzerindeki baskı giderek artıyor ve şimdiden dört müsteşar istifa etti.
Downing Street'teki topal ördek
The Guardian, siyasi otoritesini yitirdiğini söylediği Starmer’ı artık umutsuz bir vaka olarak görüyor:
“Hükümet üyeleri istifa ediyor ve yaklaşık 90 İşçi Partisi milletvekili Starmer’ın liderlik vasıflarını açıkça sorguluyorsa, bu artık bir parlamento tiyatrosu değildir. Başbakan’ın daha ne kadar otoritesinin kaldığı artık şüpheli. ... Bundan böyle her değişiklik önergesi ve her başkaldırı en ince ayrıntısına kadar mercek altına alınacaktır. Arka sıradakilerin sadakatinden emin olamayan bir başbakan, siyasi gündemi belirlemekte zorlanacaktır. Pek çok milletvekilinin gelecek seçimler açısından onu zehir olarak gördüğü bir ortamda, Starmer’ın partisindeki farklı kanatları nasıl disipline edeceğini hayal etmesi zor.”
Daha fazla cesaret için gereken desteğe sahip
Dnevnik, kendisini eleştirenlerin çoğunun derdinin Starmer’ın kellesini almak olmadığını belirtiyor:
“Belki de Starmer, istifa baskısına göğüs gererek bazı destekçilerine göre dahi kendisinde eksik olan o şeye sahip olduğunu gösterebilir. İspanyolların ‘cojones’ dediği o şeye. İşçi Partisi üyelerinin ekseriyeti zaten yönetimde kaotik bir değişim istemiyor ve ondan daha iyi, daha adil bir Büyük Britanya için vadettiği değişiklikleri hayata geçirirken daha kararlı, daha hızlı ve daha cesur olmasını talep ediyor. Şimdiden yüzden fazla İşçi Partisi milletvekili, Başbakan’a dolaylı olarak desteklerini ifade ettikleri ve bugün lideri değiştirmenin vakti olmadığını açıkladıkları bir bildiriye imza attı.”
Konuşma krizi daha da büyüttü
The Times, Starmer’ın siyasi sonunun gelmiş olabileceğini düşünüyor:
“İlham almayı ve cesur yeni siyasi fikirler bulmayı umut edenler, konuşmayı boşuna dinlediler. Bunun yerine, kendilerine yeniden ısıtılmış artıklar servis edildi: zaten fiilen kamunun mülkiyetinde olan British Steel’in kamulaştırılması ve Birleşik Krallık’ı ‘Avrupa’nın kalbine’ taşıma çabası. ... Huzursuz bir partiyi sakinleştirmesi gereken, ancak Keir Starmer’ın derhal ya da yakın zamanda istifa etmesine yönelik yeni aleni çağrılarla sonuçlanan bir konuşma oldu. Başbakanlığı artık pamuk ipliğine bağlı.”
Tehlike şimdilik geçti
Irish Independent, Büyük Britanya Başbakanı’nın biraz daha zaman kazandığı görüşünde:
“Starmer, Farage’a kapıları ardına kadar açma ve sağa kayışı teşvik etme riskini aldıkları uyarısında bulunarak parti içindeki muhaliflerine yanıt verdi. ‘Sadece tehlikeli zamanlarda değiliz, tehlikeli rakiplere de sahibiz,’ dedi. ‘Çok tehlikeli rakiplere hem de.’ Bunda haklı olabilir. Ancak İşçi Partisi ile aşırı sağ arasına net bir çizgi çekmek zorunda. ... Starmer tehlikeyi şimdilik atlatmış olabilir, ancak maliyetlerin üstesinden gelinmesi ve yaşam standartlarının güvenceye alınması konusunda kendisini ve Avrupa’yı bekleyen kriz henüz bitmedi.”
Artık küçük adımlar yetmiyor
Handelsblatt’ın Starmer’ın nasıl yeniden hücuma geçebileceğine dair bir fikri var:
“Büyük Britanya’nın Avrupa’ya dönüşü. Ancak bu konuda Başbakan, gerçek bir rota değişikliği için gereken cesaretten yine mahrum. Starmer’ın genç yetişkinler için iddialı bir mesleki değişim programı vaadi, Brexit’ten özellikle etkilenen genç Avrupalılar için iyi bir sinyal. Ancak Başbakan’ın konuşmasının başında vurguladığı husus geçerliliğini koruyor: Büyük Britanyalılar Brexit’in zararlarını onarmak ve kendi büyüme zaaflarını aşmak istiyorlarsa, küçük adımlar artık yetmez. Bunun için hiç değilse gümrük birliğine ya da AB iç pazarına geri dönülmesi gerek.”
Sözleri pek işe yaramadı
Corriere della Sera’ya göre Starmer köşeye sıkışmış durumda:
“Baraj yıkıldı ve sel dalgası, Keir Starmer’ı ezip geçmeye hazır bir şekilde ilerliyor. Büyük Britanya Başbakanı’nın dün sabah gidişatı değiştirmek amacıyla yaptığı konuşma ise pek işe yaramadı: Akşam saatlerinde bir dizi bakan müsteşarı (hükümet hiyerarşisinin en alt kademesi) art arda istifa ederek onu Downing Street’ten ayrılmaya ya da en azından istifa için bir takvim belirlemeye çağırdı. Aynısını 60’tan fazla İşçi Partisi milletvekili de yaptı. ... Oysa sabah saatlerinde beyaz gömlekli, ceketsiz ve kravatsız rahat bir görüntü veren Başbakan, giderek sarsılan konumunu kurtarmak için belki de kariyerinin en önemli konuşmasını yapmıştı. Ancak sözleri yeterli olmadı.”
Yeni bir siyasi dönem başlıyor
Gazeteci Carina Cockrell-Ferre, bir Facebook paylaşımında iki partili sistemin sonuna gelindiğini öngörüyor:
“Genel tablo, Büyük Britanya siyasetinde artan bir parçalanmaya işaret ediyor. Reform UK, İşçi Partisi ve Muhafazakâr Parti’den tepkili seçmenleri giderek daha fazla sağa çekiyor; Plaid Cymru [Galler Partisi] ve SNP [İskoç Ulusal Partisi] ulusal bölgelerdeki nüfuzlarını artırırken, Yeşiller ve Liberal Demokratlar solda ve merkezde güç kazanmaya devam ediyor. Geleneksel büyük partiler -İşçi Partisi ve Muhafazakâr Parti- güç tekellerini yavaş yavaş kaybediyor. ... Büyük Britanya, alışılagelmiş iki partili sistemin yakında geçmişte kalacağı yeni bir siyasi döneme giriyor.”